พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 836 (เล่ม 84)

แต่โสมนัสสินทรีย์ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น เมื่อบุคคล
มีโสมนัสสะกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งโสมนัสสสัมปยุตตจิตใน
ปวัตติกาลก็ดี มนินทรีย์จักเกิด และโสมนัสสินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น.
จบ โสมนัสสินทริยมูละ สัทธินทริย ฯลฯ ปัญญินทริย มนินทริยมูลี
โสมนัสสินทริยมูล จบ

836
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 837 (เล่ม 84)

อุเปกขินทริยมูล
อุเปกขินทริยมูละ สัทธินทริยมูลี:-
[๑๑๔๔] อุเปกขินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, สัทธิน-
ทรีย์ก็จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งปัจฉิมจิตที่เป็นอุเปกขาสัมปยุต อุเปกขิน-
ทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สัทธินทรีย์ไม่ใช่จักเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลนอกจากนี้มีอุเปกขากำลังเกิดอยู่ก็ดี ใน
อุปปาทขณะแห่งอุเปกขาสัมปยุตตจิตก็ดี อุเปกขินทรีย์กำลังเกิด และ
สัทธินทรีย์ก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่า สัทธินทรีย์จักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, อุเปกขินทรีย์
ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในภังคขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่ง
อุเปกขาวิปปยุตตจิตก็ดี สัทธินทรีย์จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น
แต่อุเปกขินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลมี
อุเปกขากำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งอุเปกขาสัมปยุตตจิตใน
ปวัตติกาลก็ดี สัทธินทรีย์จักเกิด และอุเปกขินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น.
จบ อุเปกขินทริยมูละ สัทธินทริยมูลี

837
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 838 (เล่ม 84)

อุเปกขินทริยมูละ ปัญญินทริย ฯลฯ มนินทริยมูลี:-
[๑๑๔๕] อุเปกขินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ปัญญิน-
ทรีย์ ฯลฯ มนินทรีย์ก็จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งปัจฉิมจิตที่เป็นอุเปกขาสัมปยุต อุเปกขิน-
ทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่มนินทรีย์ไม่ใช่จักเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลนอกจากนี้มีอุเปกขากำลังเกิด อยู่ก็ดีใน
อุปปาทขณะแห่งอุเปกขาสัมปยุตตจิตในปวัตติกาล อุเปกขินทรีย์กำลัง
เกิด และมนินทรีย์ก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่า มนินทรีย์จักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, อุเปกขินทรีย์
ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในภังคขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่ง
อุเปกขาวิปปยุตตจิตก็ดี มนินทรีย์จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น
แต่อุเปกขินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น. เมื่อบุคคล
มีอุเปกขากำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งอุเปกขาสัมปยุตตจิตใน
ปวัตติกาลก็ดี มนินทรีย์จักเกิด และอุเปกขินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น.
จบ อุเปกขินทริยมูละ ปัญญินทริย ฯลฯ มนินทริยมูลี
อุเปกขินทริยมูล จบ

838
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 839 (เล่ม 84)

สัทธินทริยมุล
สัทธินทริยมูละ ปัญญินทริยมูลี:-
[๑๑๔๖] สัทธินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ปัญญิน-
ทรีย์ก็จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งปัจฉิมจิจ สัทธินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น แต่ปัญญินทรีย์ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมิ
นั้น, บุคคลนอกจากนี้ที่เป็นสเหตุกะกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะ
แห่งสัทธาสัมปยุตตจิตในปวัตติกาลก็ดี สัทธินทรีย์กำลังเกิด และ
ปัญญินทรีย์ก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่า ปัญญินทรีย์จักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, สัทธินทรีย์
กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในภังคขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่ง
สัทธาวิปปยุตตจิตก็ดี, ปัญญินทรีย์จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น
แต่สัทธินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, เมื่อบุคคล
ที่เป็นสเหตุกะกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งสัทธาสัมปยุตตจิต
ในปวัตติกาลก็ดี ปัญญินทรีย์จักเกิด และสัทธินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น.
จบ สัทธินทริยมูละ ปัญญินทริยมูลี

839
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 840 (เล่ม 84)

สัทธินทริยมูละ มนินทริยมูลี:-
[๑๑๔๗] สัทธินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มนินทรีย์
ก็จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งปัจฉิมจิต สัทธินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น แต่มนินทรีย์ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมิ
นั้น, บุคคลนอกจากนี้ที่เป็นสเหตุกะกำลังเกิดอยู่ ในอุปปาทขณะแห่ง
สัทธาสัมปยุตตจิตในปวัตติกาล สัทธินทรีย์กำลังเกิด และมนินทรีย์
ก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่า มนินทรีย์จักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, สัทธินทรีย์
ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในภังคขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่ง
สัทธาวิปปยุตตจิตก็ดี มนินทรีย์จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่
สัทธินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลที่เป็น
สเหตุกะกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งสัทธาสัมปยุตตจิตในปวัติต-
กาลก็ดี มนินทรีย์จักเกิด และสัทธินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น
ในภูมินั้น.
จบ สัทธินทริยมูละ มนินทริยมูลี
สัทธินทริยมูล จบ

840
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 841 (เล่ม 84)

ปัญญินทริยมูล
ปัญญินทริยมูละ มนินทริยมูลี:-
[๑๑๔๘] ปัญญินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด มนิน-
ทรีย์ก็จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งปัจฉิมจิต ปัญญินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น แต่มนินทรีย์ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมิ
นั้น, บุคคลนอกจากนี้ที่เป็นญาณสัมปยุตกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาท-
ขณะแห่งญาณสัมปยุตตจิตในปวัตติกาลก็ดี ปัญญินทรีย์กำลังเกิด และ
มนินทรีย์ก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่า มนินทรีย์จักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ปัญญินทรีย์
ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในภังคขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่ง
ญาณวิปปยุตตจิตก็ดี มนินทรีย์จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่
ปัญญินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น เมื่อบุคคลที่เป็น
ญาณสัมปยุตจิตกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งญาณสัมปยุตตจิตใน
ปวัตติกาลก็ดี มนินทรีย์จักเกิด และปัญญินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น.
จบ ปัญญินทริยมูละ มนินทริยมูลี
ปัญญินทริยมูล จบ
ปัจจุปันนานาคต ปุคคโลกาสวาระ อนุโลม จบ

841
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 842 (เล่ม 84)

ปัจจุปันนานาคต ปุคคลวาระ ปัจจนิก
จักขุนทริยมูล
จักขุนทริยมูละ โสตินทริยมูลี:-
[๑๑๔๙] จักขุนทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, โสตินทรีย์
ก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
เมื่อบุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี บุคคลที่จักขุเกิดไม่ได้กำลังเกิด
อยู่ก็ดี จักขุนทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่โสตินทรีย์จัก
เกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่ปรินิพพานอยู่ในปัญจโวการภูมิก็ดี
ปัจฉิมภวิกบุคคลในอรูปภูมิก็ดี บุคคลเหล่าใดจักเกิดในอรูปภูมิแล้วจัก
ปรินิพพาน บุคคลเหล่านั้นกำลังตายก็ดี จักขุนทรีย์ก็ไม่ใช่กำลังเกิด
และโสตินทรีย์ก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า โสตินทรีย์ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใด, จักขุนทรีย์ก็
ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ปัจฉิมภวิกบุคคลกำลังเกิดอยู่ในปัญจโวการภูมิก็ดี บุคคลเหล่าใด
จักเกิดในอรูปภูมิแล้วจักปรินิพพาน บุคคลเหล่านั้นกำลังเกิดอยู่ก็ดี
โสตินทรีย์ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่จักขุนทรีย์กำลังเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่กำลังปรินิพพานอยู่ในปัญจโวการภูมิก็ดี ปัจฉิม
ภวิกบุคคลในอรูปภูมิก็ดี บุคคลเหล่าใดจักเกิดในอรูปภูมิแล้วจักปรินิพ-

842
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 843 (เล่ม 84)

พาน บุคคลเหล่านั้นกำลังตายก็ดี โสตินทรีย์ไม่ใช่จักเกิด และจักขุน-
ทรีย์ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ จักขุนทริยมูละ โสตินทริยมูลี
จักขุนทริยมูละ ฆานินทริยมูลี:-
[๑๑๕๐] จักขุนทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ฆานินทรีย์
ก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี บุคคลที่จักขุเกิดไม่ได้กำลังเกิดอยู่
ก็ดี จักขุนทรีย์ไม่ไช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ฆานินทรีย์จักเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่ปรินิพพานอยู่ในปัญจโวการภูมิก็ดี ปัจฉิม
ภวิกบุคคลในอรูปภูมิก็ดี บุคคลเหล่าใดจักเกิดในรูปาวจรภูมิ ใน
อรูปาวจร แล้วจักปรินิพพาน บุคคลเหล่านั้นกำลังตายก็ดี จักขุน
ทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิด และฆานินทรีย์ก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า ฆานินทรีย์ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใด, จักขุนทรีย์
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ปัจฉิมภวิกบุคคลกำลังเกิดอยู่ในปัญจโวการภูมิก็ดี บุคคลเหล่าใด
จักเกิดในรูปาวจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิ แล้วจักปรินิพพาน บุคคล
เหล่านั้นกำลังเกิดอยู่ก็ดี ฆานินทรีย์ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่

843
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 844 (เล่ม 84)

จักขุนทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่กำลังปรินิพพานอยู่ใน
ปัญจโวการภูมิก็ดี ปัจฉิมภวิกบุคคล เกิดอยู่ในอรูปภูมิก็ดี บุคคลเหล่าใด
จักเกิดในรูปาวจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิ แล้วจักปรินิพพาน บุคคล
เหล่านั้นกำลังตายก็ดี ฆานินทรีย์ไม่ใช่จักเกิด และจักขุนทรีย์ก็ไม่ใช่
กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ จักขุนทริยมูละ ฆานินทริยมูลี
จักขุนทริยมูละ อิตถินทริยมูลี:-
[๑๑๕๑] จักขุ่นทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, อิตถินทรีย์
ก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี บุคคลที่จักขุเกิดไม่ได้กำลังเกิดอยู่
ก็ดี จักขุนทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อิตถินทรีย์จักเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่กำลังปรินิพพานอยู่ในปัญจโวการภูมิก็ดี
ปัจฉิมภวิกบุคคลในอรูปภูมิก็ดี บุคคลเหล่าใดจักเกิดในรูปาวจรภูมิ
ในอรูปาวจรภูมิ แล้วจักปรินิพพานก็ดี บุคคลเหล่าใดที่มีปุริสภาวะ
เกิดได้ไปเกิดในภพไร ๆ ก็โดยภาวะนั้นนั่นแหละ แล้วจักปรินิพพาน
บุคคลเหล่านั้นกำลังตายก็ดี จักขุนทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิด และอิตถินทรีย์
ก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

844
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 845 (เล่ม 84)

ก็หรือว่า อิตถินทรีย์ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใด, จักขุนทรีย์
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ปัจฉิมภวิกบุคคลกำลังเกิดอยู่ในปัญจโวการภูมิก็ดี บุคคลเหล่าใด
จักเกิดในรูปาวจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิ แล้วจักปรินิพพานก็ดี
บุคคลเหล่าใดที่มีปุริสภาวะเกิดได้จักไปเกิดในภพไร ๆ ก็โดยภาวะนั้นนั่น
แหละ แล้วจักปรินิพพาน บุคคลเหล่านั้นกำลังเกิดอยู่ก็ดี อิตถินทรีย์
ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่จักขุนทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่า
นั้น, บุคคลที่กำลังปรินิพพานอยู่ในปัญจโวการภูมิก็ดี ปัจฉิมภวิกบุคคล
เกิดอยู่ในอรูปภูมิก็ดี บุคคลเหล่าใดจักเกิดในรูปาวจรภูมิ ในอรูปา-
วจรภูมิ แล้วจักปรินิพพานก็ดี บุคคลเหล่าใดที่มีปุริสภาวะเกิดได้
ไปเกิดในภพไร ๆ โดยภาวะนั้นนั่นแหละ แล้วจักปรินิพพาน บุคคล
เหล่านั้นกำลังตายก็ดี อิตถินทรีย์ไม่ใช่จักเกิด และจักขุนทรีย์ก็ไม่ใช่
กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ จักขุนทริยมูละ อิตถินทริยมูลี
จักขุนทริยมูละ ปุริสินทริยมูลี:-
[๑๑๕๒] จักขุนทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ปุริสินทรีย์
ก็ไม่ใช่จักเกิคแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

845