พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 236 (เล่ม 84)

อุเปกขินทริยมูล
อุเปกขินทริยมูละ สัทธินทริยมูลี:-
[๕๒๘] อุเปกขินทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด, สัทธินทรีย์
ก็กำ ลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีอุเปกขา แต่เป็นอเหตุกบุคคล กำลังเกิดอยู่ก็ดี ใน
อุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นอุเปกขาสัมปยุต แต่เป็นสัทธาวิปปยุตใน
ปวัตติกาลก็ดี อุเปกขินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น สัทธินทรีย์
ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่มีอุเปกขาและเป็นสเหตุก
บุคคลกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นอุเปกขาสัมปยุต และ
ที่เป็นสัทธาสัมปยุตในปวัตติกาลก็ดี อุเปกขินทรีย์กำลังเกิด และ
สัทธินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า สัทธินทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด, อุเปกขินทรีย์
กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
สเหตุกบุคคล แต่เว้นอุเปกขากำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะ
แห่งจิตที่เป็นสัทธาสัมปยุต และที่เป็นอุเปกขาวิปปยุตในปวัตติกาลก็ดี

236
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 237 (เล่ม 84)

สัทธินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อุเปกขินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้น, สเหตุกบุคคล และมีอุเปกขากำลังเกิดอยู่ก็ดี ใน
อุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นสัทธาสัมปยุตและอุเปกขาสัมปยุตในปวัตติกาล
ก็ดี สัทธินทรีย์กำลังเกิด และอุเปกขินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ อุเปกขินทริยมูละ สัทธินทริยมูลี
อุเปกขินทริยมูละ ปัญญินทริมูลี:-
[๕๒๙] อุเปกขินทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด ปัญญินทรีย์
ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่อุเปกขา แต่เป็นญาณวิปปยุต กำลังเกิดอยู่ก็ดี ใน
อุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นอุเปกขาสัมปยุต แต่เป็นญาณวิปปยุตในปวัตติ-
กาลก็ดี อุเปกขินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ปัญญินทรีย์ไม่
ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลมีอุเปกขาและเป็นญาณสัมปยุต
กำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นอุเปกขาสัมปยุตและญาณ-
สัมปยุตในปวัตติกาลก็ดี อุเปกขินทรีย์กำลังเกิด และปัญญินทรีย์ก็กำลัง
เกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

237
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 238 (เล่ม 84)

ก็หรือว่า ปัญญินทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด, อุเปกขินทรีย์
ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่เป็นญาณสัมปยุต แต่เว้นอุเปกขา กำลังเกิดอยู่ก็ดี ใน
อุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นญาณสัมปยุต แต่เป็นอุเปกขาวิปปยุตในปวัตติ-
กาลก็ดี ปัญญินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อุเปกขินทรีย์ไม่ใช่
กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น บุคคลที่เป็นญาณสัมปยุตและที่เป็นอุเปกขา
กำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นญาณสัมปยุตและที่เป็น
อุเปกขาสัมปยุตในปวัตติกาลก็ดี ปัญญินทรีย์กำลังเกิด แต่อุเปกขิน-
ทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ อุเปกขินทริยมูละ มนินทริยมูลี
อุเปกขินทริยมูละ มนินทริยมูลี:-
[๕๓๐] อุเปกขินทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด, มนินทรีย์ก็
กำ ลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.

238
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 239 (เล่ม 84)

ก็หรือว่า มนินทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด, อุเปกขินทรีย์ก็
กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีจิตเกิดได้ แต่เว้นอุเปกขากำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาท-
ขณะแห่งจิตที่เป็นอุเปกขาวิปปยุตในปวัตติกาลก็ดี มนินทรีย์กำลังเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้น แต่อุเปกขินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น,
บุคคลที่มีอุเปกขากำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นอุเปกขา-
สัมปยุตก็ดี มนินทรีย์กำลังเกิด และอุเปกขินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้น.
จบ อุเปกขินทริยมูละ มนินทริยมูลี
อุเปกขินทริยมูล จบ

239
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 240 (เล่ม 84)

สัทธินทริยมูล
สัทธินทริยมูละ ปัญญินทริยมูลี:-
[๕๓๑] สัทธินทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ปัญญินทรีย์ก็
กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
สเหตุกบุคคล แต่เป็นญาณวิปปยุต กำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุป-
ปาทขณะแห่งจิตที่เป็นสัทธาสัมปยุต และที่เป็นญาณวิปปยุตในปวัตติกาล
ก็ดี สัทธินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ปัญญินทรีย์ไม่ใช่กำลัง
เกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, สเหตุกบุคคล ที่เป็นญาณสัมปยุต กำลังเกิดอยู่
ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นสัทธาสัมปยุต และที่เป็นญาณสัมปยุต
ในปวัตติกาลก็ดี สัทธินทรีย์กำลังเกิด และปัญญินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า ปัญญินทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด, สัทธินทรีย์ก็
กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ สัทธินทริยมูละ ปัญญินทริยมูลี

240
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 241 (เล่ม 84)

สัทธินทริยมูละ มนินทริยมูลี:-
[๕๓๒] สัทธินทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด, มนินทรีย์ก็
กำ ลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า มนินทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด, สัทธินทรีย์ก็
กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีจิตเกิดได้ แต่เป็นอเหตุกะ กำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุป-
ปาทขณะแห่งจิตที่เป็นสัทธาวิปปยุตในปวัตติกาลก็ดี มนินทรีย์กำลังเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้น แต่สัทธินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น
สเหตุกบุคคลกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นสัทธาสัมปยุต
ในปวัตติกาลก็ดี มนินทรีย์กำลังเกิด และสัทธินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้น.
จบ สัทธินทริยมูละ มนินทริยมูลี
สัทธินทริยมูล จบ

241
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 242 (เล่ม 84)

ปัญญินทริยมูล
ปัญญินทริยมูละ มนินทริยมูลี:-
[๕๓๓] ปัญญินทรีย์ กำลัง เกิดแก่บุคคลใด, มนินทรีย์ก็กำลัง
เกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า มนินทรีย์ กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ปัญญินทรีย์ก็กำลัง
เกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีจิตเกิดได้ แต่เป็นญาณวิปปยุต กำลังเกิดอยู่ก็ดี ใน
อุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นญาณวิปปยุตในปวัตติกาลก็ดี มนินทรีย์กำลัง
เกิดแก่ก็บุคคลเหล่านั้น แต่ปัญญินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น,
บุคคลที่เป็นญาณสัมปยุตกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็น
ญาณในสัมปยุตในปวัตติกาล มนินทรีย์กำลังเกิด และปัญญินทรีย์ก็กำลัง
เกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ ปัญญินทริยมูละ มนินทริยมูลี
ปัญญินทริยมูล จบ
ปัจจุปันน ปุคคลวาระ อนุโลม จบ

242
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 243 (เล่ม 84)

ปัจจุปันน โอกาสวาระ อนุโลม
จักขุนทริยมูล
จักขุนทริยมูละ โสตตินทริยมูลี:-
[๕๓๔] จักขุนทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, โสตินทรีย์ ก็กำลัง
เกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า โสตินทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, จักขุนทรีย์ ก็กำลัง
เกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ จักขุนทริยมูละ โสตินทริยมูลี
จักขุนทริยมูละ ฆานินทริยมูลี:-
[๕๓๕] จักขุนทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, ฆานินทรีย์ก็กำลัง
เกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในรูปาวจรภูมิ จักขุนทรีย์กำลังเกิดในภูมินั้น แต่ฆานินทรีย์
ไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น ในกามาวจรภูมิ จักขุนทรีย์กำลังเกิด และ
ฆานินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น.

243
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 244 (เล่ม 84)

ก็หรือว่า ฆานินทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, จักขุนทรีย์ก็กำลัง
เกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ จักขุนทริยมูละ ฆานินทริยมูลี
จักขุนทริยมูละ อิตถินทริย ฯลฯ ปุริสินทริยมูลี:-
[๕๓๖] จักขุนทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, อิตถินทรีย์ ฯลฯ
ปุริสินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในรูปาวจรภูมิ จักขุนทรีย์กำลังเกิดในภูมินั้น แต่ปุริสินทรีย์ไม่
ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น ในกามาวจรภูมิ จักขุนทรีย์กำลังเกิด และ
ปุริสินทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น.
ก็หรือว่า ปุริสินทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, จักขุนทรีย์ก็กำลัง
เกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ จักขุนทริยมูละ อิตถินทริย ฯลฯ ปุริสินทริยมูลี
จักขุนทริยมูละ ชีวิตินทริยมูลี:-
[๔๓๗] จักขุนทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, ชีวิตินทรีย์ก็กำลัง
เกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

244
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 245 (เล่ม 84)

ใช่.
ก็หรือว่า ชีวิตินทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, จักขุนทรีย์ก็กำลังเกิด
ในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี ในอรูปภูมิก็ดี ชีวิตินทรีย์กำลังเกิดในภูมิ
นั้น แต่จักขุนทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น, ในปัญจโวการภูมิ ชีวิ-
ตินทรีย์กำลังเกิด และจักขุนทรีย์ก็กำลังเกิดในภูมินั้น.
จบ จักขุนทริยมูละ ชีวิตินทริยมูลี
จักขุนทริยมูละ โสมนัสสินทริยมูลี:-
[๕๓๘] จักขุนทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, โสมนัสสินทรีย์ก็
กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า โสมนัสสินทรีย์ กำลังเกิดในภูมิใด, จักขุนทรีย์ก็
กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ จักขุนทริยมูละ โสมนัสสินทริยมูลี

245