[๒๒๕] อกุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพยากต-
ธรรมก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
เมื่อจิตดวงที่ ๒ กำลังเป็นไปอยู่แก่บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาส-
ภูมิก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี อกุศลธรรมไม่ใช่เคยดับ
แก่บุคคลเหล่านั้น แต่อัพยากตธรรมเคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น,
บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิ อกุศลธรรมก็ไม่ใช่เคยดับ อัพยากต-
ธรรมก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศล-
ธรรมก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
อนาคตวาระ
ปุคคลวาระ อนุโลม :-
[๒๒๖] กุศลธรรมจักดับแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็จักดับ
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมรรคก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัต-
มรรคในลำดับแห่งจิตใดก็ดี กุศลธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้น
แต่อกุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลนอกจากนี้
กุศลธรรมก็จักดับ อกุศลธรรมก็จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่าอกุศลธรรมจักดับแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็จักดับแก่
บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
[๒๒๗] กุศลธรรมจักดับแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรมก็จัก
เกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็จักดับ
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ในภังคขณะแห่งอรหัตมรรคก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี อัพ-
ยากตธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่กุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคล
เหล่านั้น, บุคคลนอกจากนี้ อัพยากตธรรมก็จักดับ กุศลธรรมก็จักดับ
แก่บุคคลเหล่านั้น.
[๒๒๘] อกุศลธรรมจักดับแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรมก็จัก
ดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็จักดับ
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี

บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด อัพยากตธรรมจักดับ
แก่บุคคลเหล่านั้น แต่อกุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคล
นอกจากนี้ อัพยากตธรรมก็จักดับ อกุศลธรรมก็จักดับแก่บุคคลเหล่า
นั้น.
โอกาสวาระ อนุโลม :-
[๒๒๙] กุศลธรรมจักดับในภูมิใด, ฯ ล ฯ
ปุคคโลกาสวาระ อนุโลม :-
[๒๓๐] กุศลธรรมจักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศลธรรมก็
จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมรรคก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัต-
มรรคในลำดับแห่งจิตใจก็ดี กุศลธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น
แต่อกุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลนอกจากนี้
คือบุคคลผู้เกิดอยู่ในจตุโวการภูมิก็ดี ผู้เกิดอยู่ในปัญจโวการภูมิก็ดี กุศล-
ธรรมก็จักดับ อกุศลธรรมก็จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่าอกุศลธรรมจักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศลธรรมก็
จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.

[๒๓๑] กุศลธรรมจักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพยากตธรรม
ก็จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศลธรรม
ก็จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในภังคขณะแห่งอรหัตมรรคก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคล
ผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี อัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้น
ในภูมินั้น แต่กุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคล
นอกจากนี้ คือบุคคลผู้เกิดอยู่ในจตุโวการภูมิก็ดี ผู้เกิดอยู่ในปัญจโว-
การภูมิก็ดี อัพยากตธรรมก็จักดับ กุศลธรรมก็จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น
ในภูมินั้น.
[๒๓๒] อกุศลธรรมจักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพยากต-
ธรรมก็จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศลธรรม
ก็จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคก็ดี พะอรหันต์ทั้งหลายก็ดี
บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใดก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ใน
อสัญญสัตตภูมิก็ดี อัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น

แต่อกุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น บุคคลนอกจากนี้
คือบุคคลผู้เกิดอยู่ในจตุโวการภูมิก็ดี ผู้เกิดอยู่ในปัญจโวการภูมิก็ดี
อัพยากตธรรมก็จักดับ อกุศลธรรมก็จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ปุคคลวาระ ปัจจนิก :-
[๒๓๓] กุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็
ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่าอกุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็ไม่ใช่
จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมรรคก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัต-
มรรคในลำดับแห่งจิตใดก็ดี อกุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น
แก่กุศลธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้น, ในภังคขณะแห่งอรหัตมรรคก็ดี
พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี อกุศลธรรมก็ไม่ใช่จักดับ กุศลธรรมก็ไม่ใช่
จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น.
[๒๓๔] กุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรมก็
ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ในภังคขณะแห่งอรหันตมรรคก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี กุศล-
ธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคล

เหล่านั้น, ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต กุศลธรรมก็ไม่ใช่จักดับ อัพยากต-
ธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็
ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
[๒๓๕] อกุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรม
ก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี
บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใดก็ดี อกุศลธรรมไม่ใช่
จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้น,
ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต อกุศลธรรมก็ไม่ใช่จักดับ อัพยากตธรรมก็
ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น.
หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็
ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
โอกาสวาระ ปัจจนิก :-
[๒๓๖] กุศลธรรมไม่ใช่จักดับในภูมิใด, ฯ ล ฯ

ปุคคโลกาสวาระ ปัจจนิก :-
[๒๓๗] กุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศล-
ธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่าอกุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศลธรรม
ก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมรรคก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัต-
มรรคในลำดับแห่งจิตใดก็ดี อกุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น
ในภูมินั้น แต่กุศลธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, ในภังคขณะ
แห่งอรหัตมรรคก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญ-
สัตตภูมิก็ดี อกุศลธรรมก็ไม่ใช่จักดับ กุศลธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น.
[๒๓๘] กุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพยา-
กตธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในภังคขณะแห่งอรหัตมรรคก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคล
ผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี กุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น
ในภูมินั้น แต่อัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, ในภังค
ขณะแห่งปัจฉิมจิต กุศลธรรมก็ไม่ใช่จักดับ อัพยากตธรรมก็ไม่ใช่จัก
ดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศล-
ธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
[๒๓๙] อกุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพยา-
กตธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี
บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใดก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ใน
อสัญญสัตตภูมิก็ดี อกุศลธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น
แต่อัพยากตธรรมจักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น. ในภังคขณะแห่ง
ปัจฉิมจิต อกุศลธรรมก็ไม่ใช่จักดับ อัพยากตธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่
บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศล-
ธรรมก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.

ปัจจุปปันนาตีตวาระ
ปุคคลวาระ อนุโลม :-
[๒๔๐] กุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็เคย
ดับแกบุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่าอกุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็กำลังดับ
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในภังคขณะแห่ง
กุศลวิปปยุตตจิตก็ดี บุคคลผู้เข้านิโรธสมาบัติอยู่ก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ใน
อสัญญสัตตภูมิก็ดี อกุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่กุศลธรรม
ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่า, ในภังคขณะแห่งกุศลจิต อกุศลธรรม
ก็เคยดับ กุศลธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น.
[๒๔๑] กุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรมก็เคย
ดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมเคยดับแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็กำลัง
ดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในภังคขณะแห่ง
กุศลวิปปยุตตจิตก็ดี บุคคลผู้เข้านิโรธสมาบัติอยู่ก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ใน
อสัญญสัตตภูมิก็ดี อัพยากตธรรมเคยดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่กุศล-
ธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น, ในภังคขณะแห่งกุศลจิต อัพยา-
กตธรรมก็เคยดับ กุศลธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น.
[๒๔๒] อกุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรม
เคยดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมเคยดับแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็กำลัง
ดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในภังคขณะแห่ง
อกุศลวิปปยุตตจิตก็ดี บุคคลผู้เข้านิโรธสมาบัติอยู่ก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ใน
อสัญญสัตตภูมิก็ดี อัพยากตธรรมเคยดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อกุศล-
ธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น, ในภังคขณะแห่งอกุศลจิต อัพยา-
กตธรรมก็เคยดับ อกุศลธรรมก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น.
โอกาสวาระ อนุโลม :-
[๒๔๓] กุศลธรรมกำลังดับในภูมิใด, ฯ ล ฯ