พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 941 (เล่ม 83)

กุศลวิปปยุตตจิตและอกุศลวิปปยุตตจิตก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญ-
สัตตภูมิก็ดี กุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับ อกุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่
บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่าอกุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศล-
ธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในภังคขณะแห่งกุศลจิต อกุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น แต่กุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น,
ในอุปปาทขณะแห่งจิตของบุคคลเหล่านั้นทั้งหมดก็ดี ในภังคขณะแห่ง
อกุศลวิปปยุตตจิตและกุศลวิปปยุตตจิตก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตต-
ภูมิก็ดี อกุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับ กุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น.
[๒๐๖] กุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพ-
ยากตธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำ ลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งกุศล-
วิปปยุตตจิตในปวัตติกาลก็ดี กุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น
ในภูมินั้น แต่อัพยากตธรรมกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคล
เหล่านั้นทั้งหมดกำ ลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี
ในภังคขณะแห่งอกุศลจิตในอรูปภูมิก็ดี กุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับ อัพ-
ยากตธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

941
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 942 (เล่ม 83)

ก็หรือว่า อัพยากตธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด,
กุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในภังคขณะแห่งกุศลจิตในอรูปภูมิ อัพยากตธรรมไม่ใช่กำลัง
ดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่กุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น
ในภูมินั้น บุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิต
ในปวัตติกาลก็ดี ในภังคขณะแห่งอกุศลจิตในอรูปภูมิก็ดี อัพยากตธรรม
ก็ไม่ใช่กำลังดับ กุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
[๒๐๗] อกุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด,
อัพยากตธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งกุศล
วิปปยุตตจิตในปวัตติกาลก็ดี อกุศลธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น
ในภูมินั้น แต่อัพยากตธรรมกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น,
บุคคลเหล่านั้นกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ใน
ภังคขณะกุศลจิตในอรูปภูมิก็ดี อกุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับ อัพยากต-
ธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่า อัพยากตธรรมไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด,
อกุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในภังคขณะแห่งอกุศลจิตในอรูปภูมิ อัพยากตธรรมไม่ใช่กำลัง
ดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่อกุศลธรรมกำลังดับแก่บุคคลเหล่า

942
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 943 (เล่ม 83)

นั้นในภูมินั้น, บุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่ง
จิตในปวัตติกาลก็ดี ในภังคขณะแห่งกุศลจิตในอรูปภูมิก็ดี อัพยากต-
ธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับ อกุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นใน
ภูมินั้น.
อตีตวาระ
ปุคคลวาระ อนุโลม :-
[๒๐๘] กุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็เคยดับ
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า อกุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็เคยดับ
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
[๒๐๙] กุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรมก็เคย
ดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า อัพยากตธรรมเคยดับแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็เคย
ดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

943
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 944 (เล่ม 83)

ใช่.
[๒๑๐] อกุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรมก็เคย
ดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า อัพยากตธรรมเคยดับแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็เคย
ดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
โอกาสวาระ อนุโลม :-
[๒๑๑] กุศลธรรมเคยดับในภูมิใด, อกุศลธรรมก็เคยดับใน
ภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า อกุศลธรรมเคยดับในภูมิใด, กุศลธรรมก็เคยดับใน
ภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
[๒๑๒] กุศลธรรมเคยดับในภูมิใด, อัพยากตธรรมก็เคยดับ
ในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.

944
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 945 (เล่ม 83)

ก็หรือว่า อัพยากตธรรมเคยดับในภูมิใด, กุศลธรรมก็เคยดับ
ในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในอสัญญสัตตภูมิ อัพยากตธรรมเคยดับในภูมินั้น แต่กุศล-
ธรรมไม่ใช่เคยดับในภูมินั้น, ในจตุโวการภูมิก็ดี ในปัญจโวการภูมิก็ดี
อัพยากตธรรมก็เคยดับ กุศลธรรมก็เคยดับในภูมินั้น.
[๒๑๓] อกุศลธรรมเคยดับในภูมิใด, อัพยากตธรรมก็เคยดับ
ในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า อัพยากตธรรมเคยดับในภูมิใด, อกุศลธรรมก็เคยดับ
ในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในอสัญญสัตตภูมิ อัพยากตธรรมเคยดับในภูมินั้น, แต่อกุศล-
ธรรมไม่ใช่เคยดับในภูมินั้น, ในจตุโวการภูมิก็ดี ในปัญจโวการภูมิก็ดี
อัพยากตธรรมก็เคยดับ อกุศลธรรมก็เคยดับในภูมินั้น.
ปุคคลโลกาสวาระ อนุโลม :-
[๒๑๔] กุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศลธรรม
ก็เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า อกุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศลธรรม
ก็เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

945
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 946 (เล่ม 83)

เมื่ออกุศลจิตดวงที่ ๒๑ กำลังเป็นไปอยู่แก่บุคคลผู้เกิดอยู่ใน
สุทธาวาสภูมิ อกุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่
กุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลนอกจากนี้ คือ
บุคคลผู้เกิดอยู่ในจตุโวการภูมิก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในปัญจโวการภูมิก็ดี
อกุศลธรรมก็เคยดับ กุศลธรรมก็เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
[๒๑๕] กุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพยากตธรรม
ก็เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า อัพยากตธรรมเคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศลธรรม
ก็เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
เมื่อจิตดวงที่ ๒ กำลังเป็นไปอยู่แก่บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิ
ก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี อัพยากตธรรมเคยดับแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น แต่กุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมิ
นั้น, บุคคลนอกจากนี้ คือบุคคลผู้เกิดอยู่ในปัญจโวการภูมิก็ดี ผู้เกิดอยู่ใน
ปัญจโวการภูมิก็ดี อัพยากตธรรมก็เคยดับ กุศลธรรมก็เคยดับแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น.
๑. อนาคามิผล ๑ ที่เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิ คือในขณะที่ถึงพร้อมด้วยการเกิดขึ้น
แห่งกุศลจิตตดวงที่ ๒ ได้แต่ภวนิกันติโลภชวนะดวงที่ ๒.

946
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 947 (เล่ม 83)

[๒๑๖] อกุศลธรรมเคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพยากต-
ธรรมก็เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมเคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศล-
ธรรมก็เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
เมื่อจิตดวงที่ ๒ กำลังเป็นไปอยู่แก่บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาส
ภูมิก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี อัพยากตธรรมเคยดับแก่
บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่อกุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้น.
ในภูมินั้น, บุคคลนอกจากนี้ คือบุคคลผู้เกิดอยู่ในจตุโวการภูมิก็ดี ผู้เกิด
อยู่ในปัญจโวการภูมิก็ดี อัพยากตธรรมก็เคยดับ อกุศลธรรมก็เคยดับแก่
บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ปุคคลวาระ ปัจจนิก :-
[๒๑๗] กุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็ไม่
ใช่เคยดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ไม่มี.
ก็หรือว่าอกุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็ไม่ใช่
เคยดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ไม่มี.

947
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 948 (เล่ม 83)

[๒๑๘] กุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรมก็
ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ไม่มี.
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็ไม่
ใช่เคยดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ไม่มี.
[๒๑๙] อกุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรมก็
ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ไม่มี.
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็ไม่
ใช่เคยดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ไม่มี.
โอกาสวาระ ปัจจนิก :-
[๒๒๐] กุศลธรรมไม่ใช่เคยดับในภูมิใด, อกุศลธรรมก็ไม่ใช่
เคยดับในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่าอกุศลธรรมไม่ใช่เคยดับในภูมิใด, กุศลธรรมก็ไม่ใช่
เคยดับในภูมินั้น ใช่ไหม ?

948
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 949 (เล่ม 83)

ใช่.
[๒๒๑] กุศลธรรมไม่ใช่เคยดับในภูมิใด, อัพยากตธรรม
ไม่ใช่เคยดับในภูมินั้น ใช่ไหม ?
เคยดับ.
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่เคยดับในภูมิใด, กุศลธรรมก็ไม่ใช่
เคยดับในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ไม่มี.
[๒๒๒] อกุศลธรรมไม่ใช่เคยดับในภูมิใด, อัพยากตธรรมก็
ไม่ใช่เคยดับในภูมินั้น ใช่ไหม ?
เคยดับ.
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่เคยดับในภูมิใด อกุศลธรรม
ก็ไม่ใช่เคยดับในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ไม่มี.
ปุคคโลกาสวาระ ปัจจนิก :-
[๒๒๓] กุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศล-
ธรรมก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

949
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 950 (เล่ม 83)

เมื่ออกุศลจิตดวงที่ ๒ กำลังเป็นไปอยู่แก่บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธา-
วาสภูมิกุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นแต่อกุศลธรรม
เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, เมื่อจิตดวงที่ ๒ กำลังเป็นไปอยู่แก่
บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี
กุศลธรรมก็ไม่ใช่เคยดับ อกุศลธรรมก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นใน
ภูมินั้น.
ก็หรือว่าอกุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศลธรรม
ก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
[๒๒๔] กุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพยา-
กตธรรมก็ไม่ใช่เคยดับ แก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
เมื่อจิตดวงที่ ๒ กำลังเป็นไปอยู่แก่บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาส-
ภูมิก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี กุศลธรรมไม่ใช่เคยดับแก่
บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่อัพยากตธรรมเคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นใน
ภูมินั้น, บุคคลผู้กำลังเกิดในสุทธาวาสภูมิ กุศลธรรมก็ไม่ใช่เคยดับ
อัพยากตธรรมก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศล-
ธรรมก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.

950