พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 891 (เล่ม 83)

เหล่านั้นในภูมินั้น แต่กุศลธรรมกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ในภังคขณะแห่งจิตของบุคคลเหล่านั้นทั้งหมดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่ง
อกุศลวิปปยุตตจิตและกุศลวิปยุตตจิตก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตต
ภูมิก็ดี อกุศลธรรมด้วย กุศลธรรมด้วย ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น.
[๑๑๐] กุศลธรรมไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพยา-
กตธรรมก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
เมื่อบุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่ง
กุศลวิปปยุตตจิตในปวัตติกาลก็ดี กุศลธรรมไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น แต่อัพยากตธรรมกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมิ
นั้น เมื่อบุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตใน
ปวัตติกาลก็ดี ในอรูปภูมิ ในอุปปาทขณะแห่งกุศลจิตก็ดี อกุศลธรรม
ด้วย อัพยากตธรรมด้วย ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น,
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด,
กุศลธรรมก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในอรูปภูมิ ในอุปปาทขณะแห่งกุศลจิต อัพยากตธรรมไม่ใช่
กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แก่กุศลธรรมกำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น, เมื่อบุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังตายก็ดี ในภังค-
ขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในอรูปภูมิ ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลจิต
อัพยากตธรรมด้วย กุศลธรรมด้วย ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น

891
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 892 (เล่ม 83)

ในภูมินั้น.
[๑๑๑] อกุศลธรรมไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพ-
ยากตธรรมก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
เมื่อบุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่ง
อกุศลวิปปยุตตจิตในปวัตติกาลก็ดี อกุศลธรรมไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น แต่อัพยากตธรรมกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมิ
นั้น, เมื่อบุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังตายอยู่ก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตใน
ปวัตติกาลก็ดี ในอรูปภูมิ ในอุปปาทขณะแห่งกุศลจิตก็ดี อกุศลธรรม
ด้วย อัพยากตธรรมด้วย ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศล
ธรรมก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในอรูปภูมิ ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลจิต อัพยากตธรรมไม่ใช่
กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แก่อกุศลธรรมกำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น, เมื่อบุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังตายก็ดี ในภังคขณะ
แห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในอรูปภูมิ ในอุปปาทขณะแห่งกุศลจิตก็ดี
อัพยากตธรรมด้วย อกุศลธรรมด้วย ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น
ในภูมินั้น.

892
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 893 (เล่ม 83)

อตีตวาระ
ปุคคลวาระ อนุโลม :-
[๑๑๒] กุศลธรรมเคยเกิดแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็เคยเกิด
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่าอกุศลธรรมเคยเกิดแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็เคยเกิด
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
[๑๑๓] กุศลธรรมเคยเกิดแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรมก็เคย
เกิดบุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมเคยเกิดแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็เคยเกิด
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
[๑๑๔] อกุศลธรรมเคยเกิดแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรมก็เคย
เกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมเคยเกิดแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็เคย
เกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.

893
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 894 (เล่ม 83)

โอกาสวาระ อนุโลม :-
[๑๑๕] กุศลธรรมเคยเกิดในภูมิใด, อกุศลธรรมก็เคยเกิดใน
ภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่าอกุศลธรรมเคยเกิดในภูมิใด, กุศลธรรมก็เคยเกิดใน
ภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
[๑๑๖] กุศลธรรมเคยเกิดในภูมิใด, อัพยากตธรรมก็เคยเกิด
ในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมเคยเกิดในภูมิใด, กุศลธรรมก็เคยเกิด
ในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในอสัญญสัตตภูมิ อัพยากตธรรมเคยเกิดในภูมินั้น แต่กุศลธรรม
ไม่ใช่เคยเกิดในภูมินั้น, ในจตุโวการภูมิก็ดี ในปัญจโวการภูมิก็ดี
อัพยากตธรรมด้วย กุศลธรรมด้วย เคยเกิดในภูมินั้น.
[๑๑๗] อกุศลธรรมเคยเกิดในภูมิใด, อัพยากตธรรมก็เคย
เกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมเคยเกิดในภูมิใด, อกุศลธรรมก็เคยเกิด
ในภูมินั้น ใช่ไหม ?

894
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 895 (เล่ม 83)

ในอสัญญสัตตภูมิ อัพยากตธรรมเคยเกิดในภูมินั้น แต่อกุศล
ธรรมไม่ใช่เคยเกิดในภูมินั้น, ในจตุโวการภูมิก็ดี ในปัญจโวการภูมิก็ดี
อัพยากตธรรมด้วย อกุศลธรรมด้วย เคยเกิดในภูมินั้น.
ปุคคโลกาสวาระ อนุโลม :-
[๑๑๘] กุศลธรรมเคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศลธรรม
เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่าอกุศลธรรมเคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด กุศลธรรมก็
เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
เมื่ออกุศลจิตดวงที่ ๒๑ เป็นไปอยู่แก่บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาส-
ภูมิ อกุศลธรรมเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่กุศลธรรมไม่
ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น บุคคลนอกจากนี้ คือผู้เกิดอยู่
ในจตุโวการภูมิก็ดี ในปัญจโวการภูมิก็ดี อกุศลธรรมด้วย กุศลธรรม
ด้วย เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
[๑๑๙] กุศลธรรมเคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพยากต-
ธรรมก็เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูนินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมเคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศลธรรม
ก็เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
๑. โลภชวนะดวงที่ ๒.

895
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 896 (เล่ม 83)

เมื่อจิตดวงที่ ๒๑ เป็นไปอยู่แก่บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิก็ดี
บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี อัพยากตธรรมเคยเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้นแต่กุศลธรรมไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
บุคคลนอกจากนี้ คือ ผู้เกิดอยู่ในจตุโวการภูมิก็ดี ในปัญจโวการภูมิก็ดี
อัพยากตธรรมด้วย กุศลธรรมด้วย เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
[๑๒๐] อกุศลธรรมเคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพยากต-
ธรรมก็เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมเคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศล-
ธรรมก็เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
เมื่อจิตดวงที่ ๒ เป็นไปอยู่แก่บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิก็ดี
บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี อัพยากตธรรมเคยเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น แก่กุศลธรรมไม่ใช่เคยแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น,
บุคคลนอกจากนี้ คือผู้เกิดอยู่ในจตุโวหารภูมิก็ดี ผู้เกิดอยู่ในปัญจ-
โวการภูมิก็ดี อัพยากตธรรมด้วย อกุศลธรรมด้วย เคยเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น.
ปุคคลวาระ ปัจจนิก :-
[๑๒๑] กุศลธรรมไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็
ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
๑. ทุติยจิต คือ ปฐมภวังค์.

896
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 897 (เล่ม 83)

ไม่มี.
ก็หรือว่าอกุศลธรรมไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็ไม่
ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ไม่มี.
[๑๒๒] กุศลธรรมไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรม
ก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ไม่มี.
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใด, กุศลธรรม
ก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ไม่มี.
[๑๒๓] อกุศลธรรมไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรม
ก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ไม่มี.
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใด, อกุศลธรรม
ก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ไม่มี.
โอกาสวาระ ปัจจนิก :-
[๑๒๔] กุศลธรรมไม่ใช่เคยเกิดในภูมิใด, อกุศลธรรมก็ไม่
ใช่เคยเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

897
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 898 (เล่ม 83)

ใช่.
ก็หรือว่าอกุศลธรรมไม่ใช่เคยเกิดในภูมิใด, กุศลธรรมก็ไม่ใช่
เคยเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
[๑๒๕] กุศลธรรมไม่ใช่เคยเกิดในภูมิใด, อัพยากตธรรมก็
ไม่ใช่เคยเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?
เคยเกิด.
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่เคยเกิดในภูมิใด, กุศลธรรมก็ไม่
ใช่เคยเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ไม่มี.
[๑๒๖] อกุศลธรรมไม่ใช่เคยเกิดในภูมิใด, อัพยากตธรรมก็
ไม่ใช่เคยเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?
เคยเกิด.
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่เคยเกิดในภูมิใด อกุศลธรรมก็ไม่
ใช่เคยเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ไม่มี.
ปุคคโลกาสวาระ ปัจจนิก :-
[๑๒๗] กุศลธรรมไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศล-
ธรรมก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

898
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 899 (เล่ม 83)

เมื่ออกุศลจิตดวงที่ ๒๑ เป็นไปอยู่แก่บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาส-
ภูมิ กุศลธรรมไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่อกุศลธรรม
เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, เมื่อจิตดวงที่ ๒๒ เป็นไปอยู่แก่
บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี
กุศลธรรมด้วย อกุศลธรรมด้วย ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมิ
นั้น.
ก็หรือว่าอกุศลธรรมไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศล-
ธรรมก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
[๑๒๘] กุศลธรรมไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใด อัพยากตธรรม
ก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
เมื่อจิตดวงที่ ๒ เป็นไปอยู่แก่บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิก็ดี
บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี กุศลธรรมไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น แต่อัพยากตธรรมเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมิ
นั้น, บุคคลผู้กำลังเกิดอยู่ใน ( ผู้เข้าถึงซึ่ง ) สุทธาวาสภูมิ กุศลธรรม
ด้วย อัพยากตธรรมด้วย ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศล
ธรรมก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
[๑๒๙] อกุศลธรรมไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพยา-
๑. โลภชวนะดวงที่ ๒. ๒. ทุติยจิต คือ ปฐมภวังค์.

899
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 900 (เล่ม 83)

กตธรรมก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
เมื่อจิตดวงที่ ๒ เป็นไปอยู่แก่บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิก็ดี
บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี อกุศลธรรมไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น แต่อัพยากตธรรมเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมิ
นั้น, บุคคลผู้กำลังเกิดอยู่ใน ( เข้าถึงซึ่ง ) สุทธาวาสภูมิ อกุศลธรรม
ด้วย อัพยากตธรรมด้วย ไม่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศล-
ธรรมก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
อนาคตวาระ
ปุคคลวาระ อนุโลม :-
[๑๓๐] กุศลธรรมจักเกิดแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็จักเกิด
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในระหว่างจิตใด กุศลธรรมจัก
เกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อกุศลธรรมไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น,
บุคคลอื่นนอกจากนี้ กุศลธรรมด้วย อกุศลธรรมด้วย จักเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่าอกุศลธรรมจักเกิดแก่บุคคลใด} กุศลธรรมก็จักเกิดแก่
บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

900