พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 881 (เล่ม 83)

ธรรมที่เหลือ เว้นอัพยากตะด้วย ธรรมด้วย ไม่ชื่อว่าอัพยากตะด้วย
ไม่ชื่อว่าธรรมด้วย.
ไม่ใช่ธรรม ไม่ชื่อว่าอกุศลธรรม ใช่ไหม ?
ใช่.
นิทเทสวาระ จบ
ปัณณัตติวาระนิทเทส จบ

881
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 882 (เล่ม 83)

ปัจจุปปันนวาระ
ใน
ปวัตติอุปปาทวาระ
ปุคคลวาระ อนุโลม :-
[๙๔] กุศลธรรมกำลังเกิดแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็กำลัง
เกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
ก็หรือว่าอกุศลธรรมกำลังเกิดแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็กำลัง
เกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
[๙๕] กุศลธรรมกำลังเกิดแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรมก็กำลัง
เกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ในอรูปภูมิ ในอุปปาทขณะแห่งกุศลจิต กุศลธรรมกำลังเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้น แต่อัพยากตธรรมไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, ใน
ปัญจโวการภูมิ ในอุปปาทขณะแห่งกุศลจิต กุศลธรรมด้วย อัพยากต
ธรรมด้วยกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมกำลังเกิดแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็กำลัง
เกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

882
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 883 (เล่ม 83)

เมื่อบุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่ง
กุศลวิปปยุตตจิตในปวัตติกาลก็ดี อัพยากตธรรมกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่า
นั้น แต่กุศลธรรมไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น. ในปัญจโวการภูมิ
ในอุปปาทขณะแห่งกุศลจิต อัพยากตธรรมด้วย กุศลธรรมด้วยกำลัง
เกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
[๙๖] อกุศลธรรมกำลังเกิดแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรมก็
กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ในอรูปภูมิ ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลจิต อกุศลธรรมกำลังเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้น แต่อัพยากตธรรมไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น,
ในปัญจโวการภูมิ ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลจิต อกุศลธรรมและ
อัพยากตธรรมกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมกำลังเกิดแก่บุคคลใด อกุศลธรรมก็กำลัง
เกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
เมื่อบุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่ง
อกุศลวิปปยุตตจิตในปวัตติกาลก็ดี อัพยากตธรรมกำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้น แต่อกุศลธรรมไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, ในปัญจโวการ
ภูมิ ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลจิต อัพยากตธรรมด้วย อกุศลธรรมด้วย
กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

883
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 884 (เล่ม 83)

โอกาสวาระ อนุโลม :-
[๙๗] กุศลธรรมกำลังเกิดในภูมิใด, อกุศลธรรมก็กำลังเกิด
ในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่าอกุศลธรรมกำลังเกิดในภูมิใด, กุศลธรรมก็กำลังเกิด
ในภูมินั้น ใช่ไหม ?
[๙๘] กุศลธรรมกำลังเกิดในภูมิใด, อัพยากตธรรมก็กำลัง
เกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมกำลังเกิดในภูมิใด, กุศลธรรมก็กำลัง
เกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในอสัญญสัตตภูมิ อัพยากตธรรมกำลังเกิดในภูมินั้น แต่กุศล-
ธรรมไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น, ในจตุโวการภูมิก็ดี ในปัญจโวการภูมิ
ก็ดี อัพยากตธรรมด้วย กุศลธรรมด้วย กำลังเกิดในภูมินั้น.
[๙๙] อกุศลธรรมกำลังเกิดในภูมิใด, อัพยากตธรรมก็กำลัง
เกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมกำลังเกิดในภูมิใด, อกุศลธรรมก็กำลัง
เกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

884
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 885 (เล่ม 83)

ในอสัญญสัตตภูมิ อัพยากตธรรมกำลังเกิดในภูมินั้น แต่อกุศล
ธรรมไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น, ในจตุโวการภูมิก็ดี ในปัญจโวการภูมิก็ดี
อัพยากตธรรมด้วย อกุศลธรรมด้วย กำลังเกิดในภูมินั้น.
ปุคคโลกาสวาระ อนุโลม :-
[๑๐๐] กุศลธรรมกำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศลธรรม
ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
ก็หรือว่าอกุศลธรรมกำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศลธรรม
ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
[๑๐๑] กุศลธรรมกำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพยากต
ธรรมก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในอรูปภูมิ ในอุปปาทขณะแห่งกุศลจิต กุศลธรรมกำลังเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่อัพยากตธรรมไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้น, ในปัญจโวการภูมิ ในอุปปาทขณะแห่งกุศลจิต กุศลธรรม
ด้วย อัพยากตธรรมด้วย กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมกำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศล
ธรรมก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
เมื่อบุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่ง

885
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 886 (เล่ม 83)

กุศลวิปปยุตตจิตในปวัตติกาลก็ดี อัพยากตธรรมกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่า-
นั้นในภูมินั้น แต่กุศลธรรมไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ในปัญจโวการภูมิ ในอุปปาทขณะแห่งกุศลจิต อัพยากตธรรมด้วย
กุศลธรรมด้วยกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
[๑๐๒] อกุศลธรรมกำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, อัพยากต-
ธรรมก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในอรูปภูมิ ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลจิต อกุศลธรรมกำลังเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่อัพยากตธรรมไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น, ในปัญจโวการภูมิ ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลจิต
อกุศลธรรมด้วย อัพยากตธรรมด้วยกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมิ
นั้น.
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมกำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศล-
ธรรมก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
เมื่อบุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่ง
อกุศลวิปปยุตตจิตในปวัตติกาลก็ดี อัพยากตธรรมกำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น แต่อกุศลธรรมไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นใน
ภูมินั้น ในปัญจโวการภูมิ ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลจิต อัพยากต
ธรรมด้วย อกุศลธรรมด้วย กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

886
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 887 (เล่ม 83)

ปุคคลวาระ ปัจจนิก :-
[๑๐๓] กุศลธรรมไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, อกุศลธรรมก็
ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลจิต กุศลธรรมไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้น แต่อกุศลธรรมกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, ในภังคขณะ
แห่งจิตก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิตและอกุศลวิปปยุตตจิต
ก็ดี เมื่อบุคคลเหล่านั้นทั้งหมดเข้านิโรธสมาบัติอยู่ก็ดี ผู้เกิดอยู่ใน
อสัญญสัตตภูมิก็ดี กุศลธรรมด้วย อกุศลธรรมด้วย ไม่ใช่กำลังเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่าอกุศลธรรมไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, กุศลธรรมก็
ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งกุศลจิต อกุศลธรรมไม่ใช่กำลังเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้น แต่กุศลธรรมกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, ในภังคขณะ
แห่งจิตก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลวิปปยุตตจิตและกุศลวิปปยุตตจิต
ก็ดี เมื่อบุคคลเหล่านั้นทั้งหมดเข้านิโรธสมาบัติอยู่ก็ดี ผู้เกิดอยู่ใน
อสัญญสัตตภูมิก็ดี อกุศลธรรมด้วย กุศลธรรมด้วยไม่ใช่กำลังเกิดแก่
บุคคล เหล่านั้น.
[๑๐๔] กุศลธรรมไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, อัพยากตธรรม
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
เมื่อบุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่ง

887
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 888 (เล่ม 83)

กุศลวิปปยุตตจิตในปวัตติกาลก็ดี กุศลธรรมไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้น แต่อัพยากตธรรมกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, เมื่อบุคคล
เหล่านั้นทั้งหมดกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ใน
อรูปภูมิ ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลจิตก็ดี กุศลธรรมด้วย อัพยากตธรรม
ด้วย ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, กุศลธรรม
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ในอรูปภูมิ ในอุปปาทขณะแห่งกุศลจิต อัพยากตธรรมก็ไม่ใช่
กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, กุศลธรรมกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น เมื่อ
บุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี
ในอรูปภูมิ ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลจิตก็ดี อัพยากตธรรมด้วย
กุศลธรรมด้วยไม่ใช่กำลังเกิดแก่ บุคคลเหล่านั้น.
[๑๐๕] อกุศลธรรมไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, อัพยากต-
ธรรมก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
เมื่อบุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่ง
อกุศลวิปปยุตตจิตในปวัตติกาลก็ดี อกุศลธรรมไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้น แต่อัพยากตธรรมกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น เมื่อบุคคล
เหล่านั้นทั้งหมดกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ใน
อรูปภูมิ ในอุปปาทขณะแห่งกุศลจิตก็ดี อกุศลธรรมด้วย อัพยากต -
ธรรมด้วย ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

888
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 889 (เล่ม 83)

ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, อกุศลธรรม
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ในอรูปภูมิ ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลจิต อัพยากตธรรมไม่ใช่
กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อกุศลธรรมกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
เมื่อบุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาล
ก็ดี ในอรูปภูมิ ในอุปปาทขณะแห่งกุศลจิตก็ดี อัพยากตธรรมด้วย
อกุศลธรรมด้วย ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
โอกาสวาระ ปัจจนิก :-
[๑๐๖] กุศลธรรมไม่ใช่กำลังเกิดในภูมิใด อกุศลธรรมก็ไม่
ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่าอกุศลธรรมไม่ใช่กำลังเกิดในภูมิใด กุศลธรรมก็ไม่ใช่
กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
[๑๐๗] กุศลธรรมไม่ใช่กำลังเกิดในภูมิใด, อัพยากตธรรม
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?
กำลังเกิด.
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่กำลังเกิดในภูมิใด กุศลธรรมก็
ไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

889
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 890 (เล่ม 83)

ไม่มี.
[๑๐๘] อกุศลธรรมไม่ใช่กำลังเกิดในภูมิใด, อัพยากตธรรม
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?
กำลังเกิด.
ก็หรือว่าอัพยากตธรรมไม่ใช่กำลังเกิดในภูมิใด อกุศลธรรมก็
ไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ไม่มี.
ปุคคโลกาสวาระ ปัจจนิก :-
[๑๐๙] กุศลธรรมไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, อกุศล-
ธรรมก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลจิต กุศลธรรมไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น แต่อกุศลธรรมกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น
ในภังคขณะแห่งจิตของบุคคลเหล่านั้นทั้งหมดก็ดี, ในอุปปาทขณะแห่ง
กุศลวิปปยุตตจิตและอกุศลวิปปยุตตจิตก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญ-
สัตตภูมิก็ดี กุศลธรรมด้วย อกุศลธรรมด้วย ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่าอกุศลธรรมไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, กุศล
ธรรมก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งกุศลจิต อกุศลธรรมไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคล

890