นิรุชฌมานุปปันนวาระ :-
[๖๖] จิตใดกำลังดับอยู่, จิตนั้นเกิดขึ้นแล้ว ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่าจิตใดเกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นกำลังดับอยู่ ใช่ไหม ?
จิตในอุปปาทขณะเกิดขึ้นแล้ว แต่จิตนั้นไม่ใช่กำลังอยู่ จิต
ในภังคขณะเกิดขึ้นแล้วด้วย กำลังดับอยู่ด้วย.
จิตใดไม่ใช่กำลังดับอยู่ จิตนั้นไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว ใช่ไหม ?
จิตในอุปปาทขณะไม่ใช่กำลังดับอยู่ แต่จิตนั้นเกิดขึ้นแล้ว, จิต
ที่เป็นอดีตและจิตที่เป็นอนาคต ไม่ใช่กำลังดับอยู่ด้วย ไม่ใช่เกิดขึ้น
แล้วด้วย.
ก็หรือว่าจิตใดไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นไม่ใช่กำลังดับอยู่ ใช่
ไหม ?
ใช่.
อุปปันนุปาทวาระ :-
[๖๗] จิตใดเกิดขึ้นแล้ว, จิตนั้นเคยเกิด ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
ก็หรือว่าจิตใดเคยเกิด, จิตนั้นเกิดขึ้นแล้ว ใช่ไหม ?

ไม่ใช่.
จิตใดเกิดขึ้นแล้ว, จิตนั้นจักเกิด ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
ก็หรือว่าจิตใดจักเกิด, จิตนั้นเกิดขึ้นแล้ว ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
จิตใดไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว, จิตนั้นไม่ใช่เคยเกิด ใช่ไหม ?
จิตที่เป็นอดีตไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว แต่จิตนั้นเคยเกิด, จิตที่เป็น
อนาคตไม่ใช่เกิดขึ้นแล้วด้วย ไม่ใช่เคยเกิดด้วย.
ก็หรือว่าจิตใดไม่เคยเกิด, จิตนั้นไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว ใช่ไหม ?
จิตที่เป็นปัจจุบันไม่เคยเกิด แต่จิตนั้นเกิดขึ้นแล้ว, จิตที่เป็น
อนาคตไม่ใช่เคยเกิดด้วย ไม่ใช่เคยเกิดขึ้นแล้วด้วย.
จิตใดไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว, จิตนั้นไม่ใช่จักเกิด ใช่ไหม ?
จิตที่เป็นอนาคตไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว แต่จิตนั้นจักเกิด, จิตที่เป็น
อดีตไม่ใช่เกิดขึ้นแล้วด้วย ไม่ใช่จักเกิดด้วย.
ก็หรือว่าจิตใดไม่ใช่จักเกิด, จิตนั้นไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว ใช่ไหม ?
จิตที่เป็นปัจจุบันไม่ใช่จักเกิด แต่จิตนั้นเกิดขึ้นแล้ว, จิตที่เป็น
อดีตไม่ใช่จักเกิดด้วย ไม่ใช่เกิดขึ้นแล้วด้วย.

อตีตานาคตวาระ :-
[๖๘] จิตใดเคยเกิด แต่จิตนั้นไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นจัก
เกิด ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
ก็หรือว่าจิตใดจักเกิด แต่จิตนั้นไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว, จิตนั้นเคย
เกิด ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
จิตใดไม่ใช่เคยเกิด แต่จิตนั้นเกิดขึ้นแล้ว, จิตนั้นไม่ใช่จักเกิด
ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่าจิตใดไม่ใช่จักเกิด แต่จิตนั้นเกิดขึ้นแล้ว, จิตนั้นไม่ใช่
เคยเกิด ใช่ไหม ?
ใช่.
อุปปันนุปปัชชมานวาระ :-
[๖๙] จิตที่เกิดขึ้นแล้ว, กำลังเกิดอยู่ ใช่ไหม ?
จิตในภังคขณะเกิดขึ้นแล้ว แต่ไม่ใช่กำลังเกิดอยู่, จิตในอุป-
ปาทะขณะเกิดขึ้นแล้วด้วย กำลังเกิดอยู่ด้วย.

จิตที่กำลังเกิดอยู่, เกิดขึ้นแล้ว ใช่ไหม ?
ใช่.
จิตที่ไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว, ไม่ใช่กำลังเกิดอยู่ ใช่ไหม ?
ใช่.
จิตที่ไม่ใช่กำลังเกิดอยู่, ไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว ใช่ไหม ?
จิตในภังคขณะไม่ใช่กำลังเกิดอยู่ แต่เกิดขึ้นแล้ว, จิตที่เป็นอดีต
และจิตที่เป็นอนาคตไม่ใช่กำลังเกิดอยู่ด้วย ไม่ใช่กำลังเกิดขึ้นแล้วด้วย.
นิรุทธนิรุชฌมานวาระ :-
[๗๐] จิตใดดับแล้ว, จิตนั้นกำลังดับอยู่ ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
จิตใดกำลังดับอยู่ จิตนั้นดับแล้ว ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
จิตใดไม่ใช่ดับแล้ว จิตนั้นไม่ใช่กำลังดับอยู่ ใช่ไหม ?
จิตในภังคขณะไม่ใช่ดับแล้ว แต่จิตนั้นกำลังดับอยู่ จิตใน
อุปปาทขณะและจิตที่เป็นอนาคตไม่ใช่ดับแล้วด้วย ไม่ใช่กำลังดับด้วย.
จิตใดไม่ใช่กำลังดับอยู่, จิตนั้นไม่ใช่ดับแล้ว ใช่ไหม ?
จิตที่เป็นอดีตไม่ใช่กำลังดับอยู่ แต่จิตนั้นดับแล้ว, จิตในอุปปาท-
ขณะและจิตที่เป็นอนาคตไม่ใช่กำลังดับอยู่ด้วย ไม่ใช่ดับแล้วด้วย.

อติกกันตกาลวาระ :-
[๗๑] จิตใดก้าวล่วงแล้วซึ่งขณะอันเป็นขณะกำลังเกิดอยู่ (อุป-
ปาทขณะ) มีกาลก้าวล่วงแล้ว. จิตนั้นก้าวล่วงแล้วซึ่งขณะกำลังดับอยู่
(ภังคขณะ) มีกาลก้าวล่วงแล้ว ใช่ไหม ?
จิตในภังคขณะก้าวล่วงแล้วซึ่งอุปปาทขณะ แต่ไม่ก้าวล่วงซึ่ง
ภังคขณะ จิตที่เป็นอดีตก้าวล่วงอุปปาทขณะด้วย ก้าวล่วงภังคขณะด้วย.
ก็หรือว่าจิตใดก้าวล่วงซึ่งขณะอันเป็นขณะกำลังดับอยู่ (ภังค-
ขณะ) มีกาลก้าวล่วงแล้ว, จิตนั้นก้าวล่วงแล้วซึ่งขณะกำลังเกิดอยู่
(อุปปาทขณะ) มีกาลก้าวล่วงแล้ว ใช่ไหม ?
จิตที่เป็นอดีต.
จิตใดก้าวล่วงแล้วซึ่งขณะอันเป็นขณะกำลังเกิดอยู่ (อุปปาทขณะ
ไม่มีกาลก้าวล่วงแล้ว, จิตนั้นก้าวล่วงแล้วซึ่งขณะอันเป็นขณะกำลังดับ
อยู่ (ภังคขณะ) ไม่มีกาลก้าวล่วงแล้ว ใช่ไหม ?
จิตในอุปปาทขณะและจิตที่เป็นอนาคต.
ก็หรือว่าจิตใดก้าวล่วงแล้วซึ่งขณะอันเป็นขณะกำ ลังดับอยู่ (ภังค-
ขณะ) ไม่มีกาลก้าวล่วงแล้ว, จิตนั้นก้าวล่วงแล้วซึ่งขณะอันเป็นขณะ
กำลังเกิดอยู่ (อุปปาทขณะ) ไม่มีกาลก้าวล่วงแล้ว ใช่ไหม ?
จิตในภังคขณะไม่ก้าวล่วงซึ่งภังคขณะ แต่ก้าวล่วงซึ่งอุปปาทขณะ,
จิตในอุปปาทขณะและจิตที่เป็นอนาคต ไม่ก้าวล่วงภังคขณะด้วย ไม่ก้าว
ล่วงอุปปาทขณะด้วย.
ธรรมวารนิทเทส จบ

ปุคคลธรรมวารนิทเทส
อุปปาทนิโรธกาลสัมเภทวาระ :-
[๗๒] จิตใดของบุคคลใดกำลังเกิดไม่ใช่กำลังดับ จิตนั้นของ
บุคคลนั้นจักดับ ไม่ใช่จักเกิด ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดจักดับไม่ใช่จักเกิด. จิตนั้นของบุคคล
นั้นกำลังเกิด ไม่ใช่กำลังดับ ใช่ไหม ?
ใช่.
จิตใดของบุคคลใดไม่ใช่กำลังเกิดกำลังดับ, จิตนั้นของบุคคลนั้น
ไม่ใช่จักดับจักเกิด ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใด ไม่ใช่จักดับ จักเกิด, จิตนั้นของ
บุคคลนั้นไม่ใช่กำลังเกิด กำลังดับ ใช่ไหม ?
ไม่มี.
อุปปาทปปันนวาระ :-
[๗๓] จิตใดของบุคคลใดกำลังเกิด, จิตนั้นของบุคคลนั้นเกิด
ขึ้นแล้ว ใช่ไหม ?

ใช่.
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดเกิดขึ้นแล้ว, จิตนั้นของบุคคลนั้น
กำลังเกิด ใช่ไหม ?
จิตในภังคขณะเกิดขึ้นแล้ว แต่จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่ใช่กำลัง
เกิด, จิตในอุปปาทะขณะเกิดขึ้นแล้วด้วย กำลังเกิดด้วย.
จิตใดของบุคคลใดไม่ใช่กำลังเกิด, จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่ใช่
เกิดขึ้นแล้ว ใช่ไหม ?
จิตในภังคขณะไม่ใช่กำลังเกิด แต่จิตนั้นของบุคคลนั้นเกิดขึ้น
แล้ว, จิตที่เป็นอดีตและจิตที่เป็นอนาคตไม่ใช่กำลังเกิดด้วย ไม่ใช่เกิด
ขึ้นแล้วด้วย.
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว, จิตนั้นของบุคคลนั้น
ไม่ใช่กำลังเกิด ใช่ไหม ?
นิโรธุปปันนวาระ :-
[๗๔] จิตใดของบุคคลใดกำลังดับ, จิตนั้นของบุคคลนั้นเกิด
ขึ้นแล้ว ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดเกิดขึ้นแล้ว, จิตนั้นของบุคคลนั้น

กำลังดับ ใช่ไหม ?
จิตในอุปปาทขณะเกิดขึ้นแล้ว แต่จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่ใช่
กำลังดับ, จิตในภังคขณะเกิดขึ้นแล้วด้วย กำลังดับด้วย.
จิตใดของบุคคลใดไม่ใช่กำลังดับ จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่ใช่
เกิดขึ้นแล้ว ใช่ไหม ?
จิตในอุปปาทะขณะไม่ใช่กำลังดับ, แต่จิตนั้นของบุคคลนั้นเกิด
ขึ้นแล้ว, จิตที่เป็นอดีตและจิตที่เป็นอนาคต ไม่ใช่กำลังดับด้วย ไม่ใช่
เกิดขึ้นแล้วด้วย.
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดไม่ใช่เกิดขึ้นแล้ว จิตนั้นของบุคคล
นั้นไม่ใช่กำลังดับ ใช่ไหม ?
ใช่.
อุปปาทวาระ :-
[๗๕] จิตใดของบุคคลใดกำลังเกิด, จิตนั้นของบุคคลนั้นเคย
เกิด ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดเคยเกิด, จิตนั้นของบุคคลนั้นกำลัง
เกิด ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.

จิตใดของบุคคลใดไม่ใช่กำลังเกิด, จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่ใช่
เคยเกิด ใช่ไหม ?
จิตในอดีตไม่ใช่กำลังเกิด แต่จิตนั้นของบุคคลนั้นเคยเกิด, จิต
ในภังคขณะและจิตที่เป็นอนาคตไม่ใช่กำลังเกิดด้วย ไม่ใช่เคยเกิดด้วย.
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดไม่ใช่เคยเกิด, จิตนั้นของบุคคลนั้น
ไม่ใช่กำลังเกิด ใช่ไหม ?
จิตในอุปปาทขณะไม่ใช่เคยเกิดแต่จิตนั้นของบุคคลนั้นกำลังเกิด,
จิตในภังคขณะและจิตที่เป็นอนาคตไม่ใช่เคยเกิดด้วยไม่ใช่กำลังเกิดด้วย.
จิตใดของบุคคลใดกำลังเกิด, จิตนั้นของบุคคลนั้นจักเกิด ใช่
ไหม?
ไม่ใช่.
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดจักเกิด, จิตนั้นของบุคคลนั้นกำลัง
เกิด ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
จิตใดของบุคคล ไม่ใช่กำลังเกิด, จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่ใช่
จักเกิด ใช่ไหม ?
จิตในอนาคตไม่ใช่กำลังเกิด, แต่จิตนั้นของบุคคลนั้นจักเกิด,
จิตในภังคขณะและจิตที่เป็นอดีตไม่ใช่กำลังเกิดด้วย ไม่ใช่จักเกิดด้วย.

ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดไม่ใช่จักเกิด, จิตนั้นของบุคคลนั้น
ไม่ใช่กำลังเกิด ใช่ไหม ?
จิตในอุปปาทะขณะไม่ใช่จักเกิด แต่จิตนั้นของบุคคลนั้นกำลัง
เกิด, จิตในภังคขณะและจิตที่เป็นอดีตไม่ใช่จักเกิดด้วย ไม่ใช่กำลัง
เกิดด้วย.
จิตใดของบุคคลใดเคยเกิด, แต่จิตนั้นของบุคคลนั้นจักเกิด ใช่
ไหม ?
ไม่ใช่.
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดจักเกิด, จิตนั้นของบุคคลนั้นเคยเกิด
ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
จิตใดของบุคคลใดไม่ใช่เคยเกิด, จิตนั้นของบุคคลนั้นไม่ใช่จัก
เกิด ใช่ไหม ?
จิตที่เป็นอนาคตไม่ใช่เคยเกิดแต่จิตนั้นของบุคคลนั้นจักเกิด จิต
ที่เป็นปัจจุบันไม่ใช่เคยเกิดด้วย ไม่ใช่จักเกิดด้วย.
ก็หรือว่าจิตใดของบุคคลใดไม่ใช่จักเกิด, จิตนั้นของบุคคลนั้น
ไม่ใช่เคยเกิด ใช่ไหม ?
จิตที่เป็นอดีตไม่ใช่จักเกิด แต่จิตนั้นของบุคคลนั้นเคยเกิด, จิต
ที่เป็นปัจจุบันไม่ใช่จักเกิดด้วย ไม่ใช่เคยเกิดด้วย.