พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 671 (เล่ม 83)

ยังไม่ละแล้ว, อวิชชานุสัย ปฏิฆานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย
อันบุคคลยังไม่ละแล้ว ในที่นี้ คือที่ทุกขเวทนา กามราคานุสัย มานา-
นุสัย และภวราคานุสัย ไม่พึงกล่าวว่า ละแล้วหรือยังไม่ละแล้ว
จบ กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐานุสย-
วิจิกิจฉานุสย - ภวราคานุสยมูละ อวิชชานุสยมูลี
กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐานุสย-
วิจิกิจฉานุสย - ภวราคานุสยมูล จบ
ฉักกมูลกะ จบ
อุปปัตติฏฐาน โอกาสวาระ ปัจจนิก จบ

671
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 672 (เล่ม 83)

อุปปัตติฏฐานปุคคโลกาสวาระ ปัจจนิก
กามราคานุสยมูล
เอกมูลกะ - กามราคานุสยมูละ ปฏิฆานุสยมูลี :-
[๑๕๕๑] กามราคานุสัย อันบุคคลใดยังไม่ละแล้ว ในที่ใด,
ปฏิฆานุสัย อันบุคคลนั้น ก็ยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น ใช่ไหม ?
ไม่พึงกล่าวว่า ละแล้วหรือยังไม่ละแล้ว.
ก็หรือว่า ปฏิฆานุสัย อันบุคคลใดยังไม่ละแล้ว ในที่ใด, กาม-
ราคานุสัย อันบุคคลนั้น ก็ยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น ใช่ไหม ?
ไม่พึงกล่าวว่า ละแล้วหรือยังไม่ละแล้ว.
จบ กามราคานุสยมูละ ปฏิฆานุสยมูลี
กามราคานุสยมูละ มานานุสยมูลี :-
กามราคานุสัย อันบุคคลใดยังไม่ละแล้ว ในที่ใด, มานานุสัย
อันบุคคลนั้น ก็ยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น ใช่ไหม ?
ใช่.

672
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 673 (เล่ม 83)

ก็หรือว่ามานานุสัย อันบุคคลใดยังไม่ละแล้ว ในที่ใด, กาม-
ราคานุสัย อันบุคคลนั้น ไม่ละแล้ว ในที่นั้น ใช่ไหม ?
มานานุสัย อันบุคคลนั้นยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น คือพระอนาคามี
ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ กามราคานุสัย ไม่พึงกล่าวว่า ละแล้วหรือยัง
ไม่ละแล้ว มานานุสัย อันบุคคลนั้น ยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น คือ
บุคคลนั้นนั่นแหละ ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ แต่กามราคานุสัย
บุคคลนั้น ยังไม่ใช่ไม่ละแล้ว ในที่นั้น, มานานุสัย อันบุคคลเหล่า
นั้น ยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น คือบุคคล ๓ จำพวก ที่รูปธาตุ
อรูปธาตุ กามราคานุสัย ไม่พึงกล่าวว่า ละแล้วหรือยังไม่ละแล้ว
มานานุสัย อันบุคคลเหล่านั้น ยังไม่ละแล้ว และกามราคานุสัย อัน
บุคคลเหล่านั้น ยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น คือบุคคลเหล่านั้นนั่นแหละ
ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ.
จบ กามราคานุสยมูละ มานานุสยมูลี
กามราคานุสยมูละ ทิฏฐานุสยาทิมูลี :-
กามราคานุสัย อันบุคคลใดละแล้ว ในที่ใด, ทิฏฐานุสัย ฯลฯ
วิจิกิจฉานุสัย อันบุคคลนั้น ก็ยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น ใช่ไหม ?
กามราคานุสัย อันบุคคลเหล่านั้น ยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น
คือบุคคล ๒ จำพวก ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ แต่วิจิกิจฉานุสัย

673
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 674 (เล่ม 83)

อันบุคคลเหล่านั้น ยังไม่ใช่ไม่ละแล้ว ในที่นั้น, กามราคานุสัย อัน
บุคคลนั้น ยังไม่ละแล้ว และวิจิกิจฉานุสัย อันบุคคลนั้น ยังไม่ละ
แล้ว ในที่นั้น คือปุถุชน ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ.
ก็หรือว่า วิจิกิจฉานุสัย อันบุคคลใดยังไม่ละแล้ว ในที่ใด,
กามราคานุสัย อันบุคคลนั้น ก็ยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น ใช่ไหม ?
วิจิกิจฉานุสัย อันบุคคลนั้น ยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น คือปุถุชน
ที่ทุกขเวทนา ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ กามราคานุสัย ไม่พึงกล่าวว่า
ละแล้วหรือยังไม่ละแล้ว, วิจิกิจฉานุสัย อันบุคคลนั้น ยังไม่ละแล้ว
ในที่นั้น คือบุคคลนั้นนั่นแหละ ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ.
จบ กามราคานุสยมูละ ทิฏฐานุสยาทิมูลี
กามราคานุสยมูละ ภวราคานุสยมูลี :-
กามราคานุสัย อันบุคคลใดยังไม่ละแล้ว ในที่ใด, ภวราคานุสัย
อันบุคคลนั้น ก็ยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น ใช่ไหม ?
ไม่พึงกล่าวว่า ละแล้วหรือยังไม่ละแล้ว.
ก็หรือว่า ภวราคานุสัย อันบุคคลใดยังไม่ละแล้ว ในที่ใด, กาม-
ราคานุสัย อันบุคคลนั้น ก็ยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น ใช่ไหม ?
ไม่พึงกล่าวว่า ละแล้วหรือยังไม่ละแล้ว.
จบ กามราคานุสยมูละ ภวราคานุสยมูลี

674
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 675 (เล่ม 83)

กามราคานุสยมูละ อวิชชานุสยมูลี :-
กามราคานุสัย อันบุคคลใดยังไม่ละแล้ว ในที่ใด, อวิชชานุสัย
อันบุคคลนั้นก็ยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า อวิชชานุสัย อันบุคคลใดยังไม่ละแล้ว ในที่ใด,
กามราคานุสัย อันบุคคลนั้น ก็ยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น ใช่ไหม ?
อวิชชานุสัย อันบุคคลนั้น ยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น คือพระอนา-
คามี ที่ทุกขเวทนา ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ กามราคานุสัย ไม่พึง
กล่าวว่า ละแล้วหรือยังไม่ละแล้ว, อวิชชานุสัย อันบุคคลนั้น ยังไม่
ละแล้ว ในที่นั้น คือบุคคลนั้นนั่นแหละ ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ
แต่กามราคานุสัย อันบุคคลนั้น ยังไม่ใช่ไม่ละแล้ว ในที่นั้น, อวิชชา-
นุสัย อันบุคคลนั้น ยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น คือบุคคล ๓ จำพวก
ที่ทุกขเวทนา ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ กามราคานุสัย ไม่พึงกล่าวว่า
ละแล้วหรือยังไม่ละแล้ว, อวิชชานุสัย อันบุคคลเหล่านั้น ยังไม่ละแล้ว
และกามราคานุสัย อันบุคคลเหล่านั้น ยังไม่ละแล้ว ในที่นี้ คือ
บุคคลเหล่านั้นนั่นแหละ ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ.
จบ กามราคานุสยมูละ อวิชชานุสยมูลี
กามราคานุสยมูล จบ

675
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 676 (เล่ม 83)

ปฏิฆานุสยมูล
ปฏิฆานุสยมูละ มานานุสยมูลี :-
[๑๕๕๒] ปฏิฆานุสัย อันบุคคลใดยังไม่ละแล้ว ในที่ใด,
มานานุสัย อันบุคคลนั้น ก็ยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น ใช่ไหม ?
ไม่พึงกล่าวว่า ละแล้วหรือยังไม่ละแล้ว.
ก็หรือว่า มานานุสัย อันบุคคลใดยังไม่ละแล้ว ในที่ใด, ปฏิฆา-
นุสัย อันบุคคลนั้น ก็ยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น ใช่ไหม ?
ไม่พึงกล่าวว่า ละแล้วหรือยังไม่ละแล้ว.
จบ ปฏิฆานุสยมูละ มานานุสยมูลี
ปฏิฆานุสยมูละ ทิฏฐานุสยาทิมูลี :-
ปฏิฆานุสัย อันบุคคลใดยังไม่ละแล้ว ในที่ใด, ทิฏฐานุสัย
ฯลฯ วิจิกิจฉานุสัย อันบุคคลนั้น ก็ยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น ใช่ไหม ?
ปฏิฆานุสัย อันบุคคลเหล่านั้น ยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น คือ
บุคคล ๒ จำพวก ที่ทุกขเวทนา แต่วิจิกิจฉานุสัย อันบุคคลเหล่านั้น
ยังไม่ใช่ไม่ละแล้ว ในที่นั้น, ปฏิฆานุสัย อันบุคคลนั้น ยังไม่ละแล้ว

676
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 677 (เล่ม 83)

และวิจิกิจฉานุสัย อันบุคคลนั้น ยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น คือปุถุชน
ที่ทุกขเวทนา.
ก็หรือว่า วิจิกิจฉานุสัย อันบุคคลใดยังไม่ละแล้ว ในที่ใด,
ปฏิฆานุสัย อันบุคคลนั้น ก็ยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น ใช่ไหม ?
วิจิกิจฉานุสัย อันบุคคลนั้น ยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น คือปุถุชน
ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ ปฏิฆานุสัย ไม่พึง
กล่าวว่า ละแล้วหรือยังไม่ละแล้ว วิจิกิจฉานุสัย อันบุคคลนั้น ยังไม่
ละแล้ว และปฏิฆานุสัย อันบุคคลนั้น ยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น คือ
บุคคลนั้นนั่นแหละ ที่ทุกขเวทนา.
จบ ปฏิฆานุสยมูละ ทิฏฐานุสยาทิมูลี
ปฏิฆานุสยมูละ ภวราคานุสยมูลี :-
ปฏิฆานุสัย อันบุคคลใดยังไม่ละแล้ว ในที่ใด, ภวราคานุสัย
อันบุคคลนั้น ก็ยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น ใช่ไหม ?
ไม่พึงกล่าวว่า ละแล้วหรือยังไม่ละแล้ว.
ก็หรือว่า ภวราคานุสัย อันบุคคลใดยังไม่ละแล้ว ในที่ใด,
ปฏิฆานุสัย อันบุคคลนั้น ก็ยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น ใช่ไหม ?
ไม่พึงกล่าวว่า ละแล้วหรือยังไม่ละแล้ว.
จบ ปฏิฆานุสยมูละ ภวราคานุสยมูลี

677
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 678 (เล่ม 83)

ปฏิฆานุสยมูละ อวิชชานุสยมูลี :-
ปฏิฆานุสัย อันบุคคลใดยังไม่ละแล้ว ในที่ใด อวิชชานุสัย
อันบุคคลนั้น ก็ยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น ใช่ไหม ?
ก็หรือว่า อวิชชานุสัย อันบุคคลใดยังไม่ละแล้ว ในที่ใด,
ปฏิฆานุสัย อันบุคคลนั้น ก็ยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น ใช่ไหม ?
อวิชชานุสัย อันบุคคลนั้น ยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น คือพระอนา-
คามี ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ ปฏิฆานุสัย
ไม่พึงกล่าวว่า ละแล้วหรือยังไม่ละแล้ว อวิชชานุสัย อันบุคคลนั้น ยังไม่
ละแล้ว ในที่นั้น คือบุคคลนั้นนั่นแหละ ที่ทุกขเวทนา แต่ปฏิฆานุสัย
อันบุคคลนั้น ยังไม่ใช่ไม่ละแล้ว ในที่นั้น อวิชชานุสัย อันบุคคล
นั้น ยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น คือบุคคล ๓ จำพวก ที่เวทนา ๒ ใน
กามธาตุ ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ ปฏิฆานุสัย ไม่พึงกล่าวว่า ละแล้ว
หรือยังไม่ละแล้ว อวิชชานุสัย อันบุคคลนั้น ยังไม่ละแล้ว และ
ปฏิฆานุสัย อันบุคคลเหล่านั้น ยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น คือบุคคลเหล่า
นั้นนั่นแหละ ที่ทุกขเวทนา.
จบ ปฏิฆานุสยมูละ อวิชชานุสยมูลี
ปฏิฆานุสยมูล จบ

678
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 679 (เล่ม 83)

มานานุสยมูล
มานานุสยมูละ ทิฏฐานุสยาทิมูลี :-
[๑๕๕๓] มานานุสัย อันบุคคลใดยังไม่ละแล้ว ในที่ใด,
ทิฏฐานุสัย ฯลฯ วิจิกิจฉานุสัย อันบุคคลนั้น ก็ยังไม่ละแล้ว ใน
ที่นั้น ใช่ไหม ?
มานานุสัย อันบุคคลเหล่านั้น ยังไม่ละแล้ว ในที่นี้ คือบุคคล
๓ จำพวก ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ แต่
วิจิกิจฉานุสัย อันบุคคลเหล่านั้น ยังไม่ใช่ไม่ละแล้ว ในที่นั้น, มานา-
นุสัย อันบุคคลนั้น ยังไม่ละแล้ว, และวิจิกิจฉานุสัย อันบุคคลนั้น
ยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น คือปุถุชน ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ, ที่รูป-
ธาตุ อรูปธาตุ.
ก็หรือว่า วิจิกิจฉานุสัย อันบุคคลใดก็ยังไม่ละแล้ว ในที่ใด,
มานานุสัย อันบุคคลนั้น ก็ยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น ใช่ไหม ?
วิจิกิจฉานุสัย อันบุคคลนั้น ยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น คือปุถุชน
ที่ทุกขเวทนา มานานุสัย ไม่พึงกล่าวว่า ละแล้วหรือยังไม่ละแล้ว
วิจิกิจฉานุสัย อันบุคคลนั้น ยังไม่ละแล้ว, และมานานุสัย อันบุคคล

679
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 680 (เล่ม 83)

นั้น ยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น คือบุคคลนั้นนั่นแหละ ที่เวทนา ๒
ในกามธาตุ ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ.
จบ มานานุสยมูละ ทิฏฐานุสยาทิมูลี
มานานุสยมูละ ภวราคานุสยมูลี :-
มานานุสัย อันบุคคลใดยังไม่ละแล้ว ในที่ใด, ภวราคานุสัย
อันบุคคลนั้น ก็ยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น ใช่ไหม ?
มานานุสัย อันบุคคลเหล่านั้น ยังไม่ละเเล้ว ในที่นั้น คือ
บุคคล ๔ จำพวก ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ ภวราคานุสัย ไม่พึง
กล่าวว่า ละแล้วหรือยังไม่ละแล้ว มานานุสัย อันบุคคลเหล่านั้น ยัง
ไม่ละแล้ว, และภวราคานุสัย อันบุคคลเหล่านั้น ยังไม่ละแล้ว ในที่
นั้น คือบุคคลเหล่านั้นนั่นแหละ ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ.
ก็หรือว่า ภวราคานุสัย อันบุคคลใดยังไม่ละแล้ว ในที่ใด,
มานานุสัย อันบุคคลนั้น ก็ยังไม่ละแล้ว ในที่นั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ มานานุสยมูละ ภวราคานุสยมูลี

680