พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 221 (เล่ม 83)

บุคคลนั้นก็ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยภวราคานุสัย ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ ภวราคานุสยมูละ อวิชชานุสยมูลี
ภวราคานุสยมูล จบ
เอกมูลกะ จบ
กามราคานุสย - ปฏิฆานุสยมูล
ทุกมูลกะ - กามราคานุสย - ปฏิฆานุสยมูละ มานานุสยมูลี :-
[๑๓๒๗] บุคคลใดไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย
และปฏิฆานุสัย, บุคคลนั้นก็ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยมานานุสัย ใช่
ไหม ?
พระอนาคามี ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย และ
ปฏิฆานุสัย แต่ไม่ใช่ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยมานานุสัย, พระอรหันต์
ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย และปฏิฆานุสัย และไม่มี
ความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย.
ก็หรือว่า บุคคลใดไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยมานานุสัย, บุคคล

221
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 222 (เล่ม 83)

นั้นก็ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย และปฏิฆานุสัยใช่ไหม ?
ใช่.
จบ กามราคานุสย - ปฏิฆนุสยมูละ มานานุสยมูลี
กามราคานุสย - ปฏิฆานุสยมูละ ทิฏฐานุสยาทิมูลี :-
บุคคลใดไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย และปฏิฆา-
นุสัย, บุคคลนั้นก็ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยทิฏฐานุสัย ฯ ล ฯ วิจิกิจฉา-
นุสัย ใช่ไหม ?
ก็หรือว่า บุคคลใดไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยวิจิกิจฉานุสัย,
บุคคลนั้นก็ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย และปฏิฆานุสัย
ใช่ไหม ?
บุคคล ๒ จำพวก ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยวิจิกิจฉานุสัย แต่
ไม่ใช่ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย และปฏิฆานุสัย, บุคคล
๒ จำพวก ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยวิจิกิจฉานุสัย และไม่มีความ
นอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย และปฏิฆานุสัย.
จบ กามราคานุสย - ปฏิฆานุสยมูละ ทิฏฐานุสยาทิมูลี

222
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 223 (เล่ม 83)

กามราคานุสย - ปฏิฆานุสยมูละ ภวราคานุสยาทิมูลี :-
บุคคลใดไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัยและปฏิฆา-
นุสัย, บุคคลนั้นก็ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยภวราคานุสัย ฯ ล ฯ อวิชชา-
นุสัย ใช่ไหม ?
พระอนาคามี ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย และ
ปฏิฆานุสัย แต่ไม่ใช่ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยอวิชชานุสัย, พระ-
อรหันต์ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย และปฏิฆานุสัย และ
ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยอวิชชานุสัย.
ก็หรือว่า บุคคลใดไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยอวิชชานุสัย,
บุคคลนั้นก็ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย และปฏิฆานุสัย
ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ กามราคานุสย - ปฏิฆานุสยมูละ ภวราคานุสยาทิมูลี
กามราคานุสย - ปฏิฆานุสยมูล จบ
ทุกมูลกะ จบ

223
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 224 (เล่ม 83)

กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสยมูล
ติกมูลกะ - กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสยมูละ ทิฏฐา-
นุสยาทิมูลี :-
[๑๓๒๘] บุคคลใดไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย
ปฏิฆานุสัย และมานานุสัย, บุคคลนั้นก็ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วย
ทิฏฐานุสัย ฯ ล ฯ วิจิกิจฉานุสัย ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า บุคคลใดไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยวิจิกิจฉานุสัย
บุคคลนั้นก็ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และ
มานานุสัย ใช่ไหม ?
บุคคล ๒ จำพวก ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยวิจิกิจฉานุสัย แต่
ไม่ใช่ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และ
มานานุสัย, พระอนาคามีไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยวิจิกิจฉานุสัย กาม-
ราคานุสัย และปฏิฆานุสัย แต่ไม่ใช่ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยมานา-
นุสัย, พระอรหันต์ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยวิจิกิจฉานุสัย ไม่มีความ
นอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และมานานุสัย.
จบ กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสยมูละ ทิฏฐานุสยาทิมูลี

224
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 225 (เล่ม 83)

กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสยมูละ ภวราคานุสยาทิมูลี :-
บุคคลใดไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย
และมานานุสัย, บุคคลนั้น ก็ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยภวราคานุสัย ฯ ล ฯ
อวิชชานุสัย ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า บุคคลใดไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยอวิชชานุสัย, บุคคล
นั้นก็ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และมานา-
นุสัย ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสยมูละ ภวราคานุสยาทิมูลี
กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสยมูล จบ
ติกมูลกะ จบ
กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐานุสยมูล
จตุกกมูลกะ - กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐา-
นุสยมูละ วิจิกิจฉานุสยมูลี :-
[๑๓๒๙] บุคคลใดไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย
ปฏิฆานุสัย มานานุสัย และทิฏฐานุสัย, บุคคลนั้นก็ไม่มีความนอนเนื่อง

225
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 226 (เล่ม 83)

อยู่ด้วยวิจิกิจฉานุสัย ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า บุคคลใดไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยวิจิกิจฉานุสัย,
บุคคลนั้นก็ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานา-
นุสัย และทิฏฐานุสัย ใช่ไหม ?
บุคคล ๒ จำพวก ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยวิจิกิจฉานุสัย และ
ทิฏฐานุสัย แต่ไม่ใช่ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย ปฏิฆา-
นุสัย และมานานุสัย, พระอนาคามีไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยวิจิกิจฉา-
นุสัย กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และทิฏฐานุสัย แต่ไม่ใช่ไม่มีความ
นอนเนื่องอยู่ด้วยมานานุสัย, พระอรหันต์ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วย
วิจิกิจฉานุสัย และไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย
มานานุสัย และทิฏฐานุสัย ฯ ล ฯ๑
จบ กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐานุสยมูละ
วิจิกิจฉานุสยมูลี
กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐานุสยมูล จบ
จตุกกมูลกะ จบ
๑. ควรจะวาง ฯ ล ฯ ไว้เหมือน ติกมูลกะ แต่พระบาลีท่านวางไว้อย่างนี้ ผู้แปลยัง
ไม่เข้าใจลึกซึ้ง จึงวางไว้อย่างพระบาลีตามเดิม.

226
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 227 (เล่ม 83)

กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐานุสย -
วิจิกิจฉานุสยมูล
ปัญจกมูลกะ - กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐา-
นุสย - วิจิกิจฉานุสยมูละ ภวราคานุสยาทิมูลี :-
[๑๓๓๐] บุคคลใดไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย
ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย, บุคคลนั้นก็ไม่มี
ความนอนเนื่องอยู่ด้วยภวราคานุสัย ฯ ล ฯ อวิชชานุสัย ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า บุคคลใดไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยอวิชชานุสัย,
บุคคลนั้นก็ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานา-
นุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐานุสย-
วิจิกิจฉานุสยมูละ ภวราคานุสยาทิมูลี
กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐานุสย -
วิจิกิจฉานุสยมูล จบ
ปัญจกมูลกะ จบ

227
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 228 (เล่ม 83)

กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐานุสย-
วิจิกิจฉานุสย - ภวราคานุสยมูล
ฉักกมูลกะ - กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐานุสย
-วิจิกิจฉานุสย - ภวราคานุสยมุละ อวิชชานุสย -
มูลี :-
[๑๓๓๑] บุคคลใดไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย
ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย วิจิกิจฉานุสัย และภวราคานุสัย
บุคคลนั้นก็ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยอวิชชานุสัย ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า บุคคลใดไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยอวิชชานุสัย บุคคล
นั้นก็ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย
ทิฏฐานุสัย วิจิกิจฉานุสัย และภวราคานุสัย ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐานุสย -
วิจิกิจฉานุสย - ภวราคานุสยมูละ อวิชชานุสยมูลี
กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐานุสย -
วิจิกิจฉานุสย - ภวราคานุสยมูล จบ
ฉักกมูลกะ จบ
อุปปัตติฐาน ปุคคลวาระ ปัจจนิก จบ

228
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 229 (เล่ม 83)

อุปปัตติฏฐานโอกาสวาระ ปัจจนิก
กามราคานุสยมูล
เอกมูลกะ - กามราคานุสยมูละ ปฏิฆานุสยมูลี :-
[๑๓๒๒] บุคคลไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย จาก
ที่ใด, ก็ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยปฏิฆานุสัย จากที่นั้น ใช่ไหม ?
บุคคลไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย จากที่นั้น คือ
ทุกขเวทนา แต่ไม่ใช่ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยปฏิฆานุสัย จากที่นั้น
บุคคลนั้นไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย และไม่มีความนอน-
เนื่องอยู่ด้วยปฏิฆานุสัย จากที่นั้น คือที่รูปธาตุ อรูปธาตุ ที่อปริยา-
ปันนธรรม.
ก็หรือว่า บุคคลไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยปฏิฆานุสัย จากที่ใด,
ก็ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย จากที่นั้น ใช่ไหม ?
บุคคลไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยปฏิฆานุสัย จากที่นั้น คือที่
เวทนา ๒ ในกามธาตุ แต่ไม่ใช่ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคา-
นุสัย จากที่นั้น, บุคคลไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยปฏิฆานุสัย และไม่
มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย จากที่นั้น คือที่รูปธาตุ อรูปธาตุ
ที่อปริยาปันนธรรม.
จบ กามราคานุสยมูละ ปฏิฆานุสยมูลี

229
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 230 (เล่ม 83)

กามราคานุสยมูล มานานุสยมูลี :-
บุคคลไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย จากที่ใด, ก็
ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยมานานุสัย จากที่นั้น ใช่ไหม ?
บุคคลไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย จากที่นั้น คือ
ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ แต่ไม่ใช่ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยมานานุสัย จาก
ที่นั้น. บุคคลไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย และไม่มีความ
นอนเนื่องอยู่ด้วยมานานุสัย จากที่นั้น คือที่ทุกขเวทนา ที่อปริยา-
ปันนธรรม.
ก็หรือว่า บุคคลไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยมานานุสัย จากที่ใด,
ก็ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย จากที่นั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ กามราคานุสยมูละ มานานุสยมูลี
กามราคานุสยมูละ ทิฏฐานุสยาทิมูลี :-
บุคคลไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย จากที่ใด, ก็
ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยทิฏฐานุสัย ฯ ล ฯ วิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้น
ใช่ไหม ?

230