สมุทยสัจจมูล
สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-
[๑๐๑๑] สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, มัคคสัจจะ
ก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมัคคจิตก็ดี บุคคลเหล่าใดจะได้อรหัต-
มรรคในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้นก็ดี บุคคลเหล่าใด
จะได้มรรคที่นอกจากจิตนั้น ในภังคขณะแห่งตัณหาของบุคคลเหล่านั้น
ก็ดี ในขณะที่ตัณหาวิปปยุตตจิตกำลังเกิดก็ดี บุคคลผู้กำลังเข้านิโรธ-
สมาบัติอยู่ก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิเหล่านั้นก็ดี สมุทยสัจจะ
ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่มัคคสัจจะจักดับแก่บุคคลเหล่านั้น,
ในภังคขณะแห่งอรหัตมัคคจิตก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี ปุถุชน
เหล่าใดจะไม่ได้มรรค ในภังคขณะแห่งตัณหาของบุคคลเหล่านั้นก็ดี
ในขณะที่ตัณหาวิปปยุตตจิตกำลังเกิดก็ดี สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิด
และมัคคสัจจะก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใด, สมุทยสัจจะก็ไม่
ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ปุถุชนเหล่าใดจะไม่ได้มรรค ในอุปปาทขณะแห่งตัณหาของ
บุคคลเหล่านั้น มัคคสัจจะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สมุทย-

สัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, ในภังคขณะแห่งอรหัตมัคคจิตก็ดี
พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจะไม่ได้มรรค ในภังคขณะ
แห่งตัณหาของบุคคลเหล่านั้นก็ดี ในขณะที่ตัณหาวิปปยุตตจิตกำลังเกิด
ก็ดี มัคคสัจจะไม่ใช่จักดับ และสมุทยสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้น.
จบ สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี
สมุทยสัจจมูล จบ
ปุคคลวาระ จบ
โอกาสวาระ
ทุกขสัจจมูล
ทุกขสัจจมูละ ฯ ล ฯ
[๑๐๑๒] ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิด ในภูมิใด, ฯ ล ฯ
ทุกขสัจจมูล จบ
โอกาสวาระ จบ

ปุคคโลกาสวาระ
ทุกขสัจจมูล
ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-
[๑๐๑๓] ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, สมุทย-
สัจจะก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลผู้กำลังตายในจตุโวการภูมิ ในปัญจโวการภูมิก็ดี ในภังค-
ขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งมัคคจิตและผลจิตใน
อรูปภูมิก็ดี ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่
สมุทยสัจจะจักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, ในภังคขณะแห่งอรหัต-
มัคคจิตก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตของพระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคล
เหล่าใดจะได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในภังคขณะแห่งจิตนั้นก็ดี
ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมัคคจิตและผลจิตในอรูปภูมิก็ดี บุคคลผู้กำลัง
ตายในอสัญญสัตตภูมิก็ดี ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิด และสมุทยสัจจะก็
ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่า สมุทยสัจจะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, ทุกข-
สัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมัคคจิตก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิต
ของพระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคลเหล่าใดจะได้อรหัตมรรคในลำดับ

แห่งจิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้นก็ดี บุคคลผู้กำลังเกิดในอสัญญ-
สัตตภูมิก็ดี สมุทยสัจจะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่ทุกข
สัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, ในภังคขณะแห่งอรหัตมัคค-
จิตก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตของพระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคลเหล่าใด
จะได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในภังคขณะแห่งจิตนั้นก็ดี ในอุปุ-
ปาทขณะแห่งอรหัตมัคคจิตและผลจิตในอรูปภูมิก็ดี บุคคลผู้กำลังตายใน
อสัญญสัตตภูมิก็ดี สมุทยสัจจะไม่ใช่จักดับ และทุกขสัจจะก็ไม่ใช่กำลัง
เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี
ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-
[๑๐๑๔] ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มัคค-
สัจจะก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลเหล่าใดจะได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในภังคขณะ
แห่งจิตนั้นก็ดี บุคคลเหล่าใดจะได้มรรคที่นอกจากจิตนั้น บุคคลเหล่า
นั้นกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในอุปปาทขณะ
แห่งมัคคจิตและผลจิตในอรูปภูมิก็ดี ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น แต่มัคคสัจจะจักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น,
ในภังคขณะแห่งอรหัตมัคคจิตก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตของพระอรหันต์

ทั้งหลายก็ดีบุคคลผู้กำลังตายในอบายภูมิก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจะไม่ได้มรรค
ปุถุชนเหล่านั้นกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ใน
อุปปาทขณะแห่งอรหัตผลจิตในอรูปภูมิก็ดี บุคคลผู้กำลังตายในอสัญญ-
สัตตภูมิก็ดี ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิด และมัคคสัจจะก็ไม่ใช่จักดับแก่
บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, ทุกขสัจจะ
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งจิตของพระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคลผู้
กำลังเกิดในอบายภูมิก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจะไม่ได้มรรค ปุถุชนเหล่านั้น
กำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี บุคคลผู้กำลังเกิด
ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี มัคคสัจจะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น
แต่ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, ในภังคขณะแห่ง
อรหัตมัคคจิตก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตของพระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคล
ผู้กำลังตายในอบายภูมิก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจะไม่ได้มรรค ปุถุชนเหล่านั้น
กำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในอุปปาทขณะแห่ง
อรหัตผลจิตในอรูปภูมิก็ดี บุคคลผู้กำลังตายในอสัญญสัตตภูมิก็ดี มัคค-
สัจจะไม่ใช่จักดับ และทุกขสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น
ในภูมินั้น.
จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจะมูลี
ทุกขสัจจมูล จบ

สมุทยสัจจมูล
สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-
[๑๐๑๕] สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มัคค-
สัจจะก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมัคคจิตก็ดี บุคคลเหล่าใดจะได้อรหัต-
มรรคในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาทขณะ.แห่งจิตนั้นก็ดี บุคคลเหล่าใด
จะได้มรรคที่นอกจากจิตนั้น ในภังคขณะแห่งตัณหาของบุคคลเหล่านั้น
ก็ดี ในขณะที่ตัณหาวิปปยุตตจิตกำลังเกิดก็ดี สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่มัคคสัจจะจักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมิ
นั้น, ในภังคขณะแห่งอรหัตมัคคจิตก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี ใน
ภังคขณะแห่งตัณหาของบุคคลผู้เกิดอยู่ในอบายภูมิก็ดี ปุถุชนเหล่าใด
จะไม่ได้มรรค ในภังคขณะแห่งตัณหาของปุถุชนเหล่านั้นก็ดี ในขณะ
ที่ตัณหาวิปปยุตตจิตกำลังเกิดก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี
สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิด และมัคคสัจจะก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่า
นั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด. สมุทย-
สัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

บุคคลผู้เกิดอยู่ในอบายภูมิก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจะไม่ได้มรรค
ในอุปปาทขณะแห่งตัณหาของบุคคลเหล่านั้นก็ดี มัคคสัจจะไม่ใช่จักดับ
แก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สมุทยสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น
ในภูมินั้น, ในภังคขณะแห่งอรหัตมัคคจิตก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี
ปุถุชนเหล่าใดจะไม่ได้มรรค ในภังคขณะแห่งตัณหาของปุถุชนเหล่า
นั้นก็ดี ในขณะที่ตัณหาวิปปยุตตจิตกำลังเกิดก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ใน
อสัญญสัตตภูมิก็ดี มัคคสัจจะไม่ใช่จักดับ และสมุทยสัจจะก็ไม่ใช่กำลัง
เกิด แก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
จบ สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี
สมุทยสัจจมูล จบ
ปุคคโลกาสวาระ จบ
ปัจจุปปันนานาคตวาระ ปัจจนิก จบ

อตีตานาคตวาระ อนุโลม
ปุคคลวาระ
ทุกขสัจจมูล
ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-
[๑๐๑๖] ทุกขสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใด, สมุทยสัจจะก็จักดับ
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
คำถามที่เป็นอนาคตกับด้วยอดีต อนุโลมก็ดี ปัจจนิกก็ดี ท่าน
จำแนกไว้แล้ว ในนิโรธวาระฉันใด แม้ในอุปปาทนิโรธวาระ ผู้มี
ปัญญาก็พึงจำแนกฉันนั้น.
จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี
ทุกขสัจจมูล จบ
ปุคคลวาระ จบ
อตีตานาคตวาระ อนุโลม จบ
อุปปาทนิโรธวาระ จบ
ปวัตติวาระ จบ

ปริญญาวาระ
ปัจจุปปันนวาระ อนุโลม
ทุกขสัจจมูล
ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-
[๑๐๑๗] บุคคลใดกำลังรู้แจ้งทุกขสัจจะ, บุคคลนั้นกำลังละ
สมุทยสัจจะ ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า บุคคลใดกำลังละสมุทยสัจจะ, บุคคลนั้นกำลังรู้แจ้ง
ทุกขสัจจะ ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี
ทุกขสัจจมูล จบ
ปัจจุปันนวาระ อนุโลม จบ

ปัจจุปปันนวาระ ปัจจนิก
ทุกขสัจจมูล
ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-
บุคคลใดไม่ใช่กำลังรู้แจ้งทุกขสัจจะ, บุคคลนั้นไม่ใช่กำลังละ
สมุทยสัจจะ ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า บุคคลใดไม่ใช่กำลังละสมุทยสัจจะ บุคคลนั้นไม่ใช่
กำลังรู้แจ้งทุกขสัจจะ ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี
ทุกขสัจจมูล จบ
ปัจจุปปันนวาระ ปัจจนิก จบ