พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 929 (เล่ม 82)

ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-
[๙๐๖] ทุกขสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใด, มัคคสัจจะก็จักเกิด
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคเหล่านั้นก็ดี พระอรหันต์ทั้ง
หลายก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจักไม่ได้มรรคปุถุชนเหล่านั้นก็ดี ทุกขสัจจะ
เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น,
บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาทขณะแห่ง
จิตนั้นก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้มรรคที่นอกจากจิตนั้นก็ดี ทุกขสัจจะ
เคยเกิด และมัคคสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า มรรคสัจจะ ฯ ล ฯ
ใช่.
จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี
ทุกขสัจจมูล จบ
สมุทยสัจจมูล
สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-
[๙๐๗] สมุทยสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใด, มัคคสัจจะก็จักเกิด
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

929
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 930 (เล่ม 82)

บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคเหล่านั้นก็ดี พระอรหันต์
ทั้งหลายก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจักไม่ได้มรรคปุถุชนเหล่านั้นก็ดี สมุทยสัจจะ
เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น,
บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใดก็ดี บุคคลเหล่าใด
จักได้มรรคที่นอกจากจิตนั้นก็ดี สมุทยสัจจะเคยเกิด และมัคคสัจจะ
ก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า มัคคสัจจะ ฯ ล ฯ
ใช่.
จบ สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี
สมุทยสัจจมูล จบ
โอกาสวาระ
ทุกขสัจจมูล
ทุกขสัจจมูละ ฯ ล ฯ
[๙๐๘] ทุกขสัจจะเคยเกิดในภูมิใด, ฯ ล ฯ
ทุกขสัจจมูละ จบ
โอกาสวาระ จบ

930
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 931 (เล่ม 82)

ปุคคโลกาสวาระ
ทุกขสัจจมูล
ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-
[๙๐๙] ทุกขสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, สมุทยสัจจะ
ก็จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคเหล่านั้นก็ดี พระอรหันต์ทั้ง
หลายก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใดก็ดี บุคคล
ผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี ทุกขสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นใน
ภูมินั้น แต่สมุทยสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคล
นอกจากนี้ ผู้เกิดอยู่ในจตุโวการภูมิ ปัญจโวการภูมิ ทุกขสัจจะเคยเกิด
และสมุทยสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่า สมุทยสัจจะจักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ทุกขสัจจะ
ก็เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่กำลังเกิดในสุทธาวาสภูมิ สมุทยสัจจะจักเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น แต่ทุกขสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นใน
ภูมินั้น, บุคคลนอกจากนี้ ผู้เกิดอยู่ในจตุโวการภูมิ ปัญจโวการภูมิ
สมุทยสัจจะจักเกิด และทุกขสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี

931
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 932 (เล่ม 82)

ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-
[๙๑๐] ทุกขสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มัคคสัจจะก็
จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคเหล่านั้นก็ดี พระอรหันต์
ทั้งหลายก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจักไม่ได้มรรคปุถุชนเหล่านั้นก็ดี บุคคล
ผู้เกิดอยู่ในอบายภูมิก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี ทุกขสัจจะ
เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด
ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้นก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้มรรคที่นอกจากจิต
นั้นก็ดี ทุกขสัจจะเคยเกิด และมัคคสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น
ในภูมินั้น.
ก็หรือว่า มัคคสัจจะจักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ทุกขสัจจะ
ก็เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลผู้กำลังเกิดในสุทธาวาสภูมิ มัคคสัจจะจักเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น แต่ทุกขสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นใน
ภูมินั้น, บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปา-
ขณะแห่งจิตนั้นก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้มรรคที่นอกจากจิตนั้นก็ดี
มัคคสัจจะจักเกิด และทุกขสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจะมูลี
ทุกขสัจจมูล จบ

932
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 933 (เล่ม 82)

สมุทยสัจจมูล
สมุทยสัจจมูล มัคคสัจจมูลี :-
[๙๑๑] สมุทยสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มัคคสัจจะ
ก็จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคเหล่านั้นก็ดี พระอรหันต์
ทั้งหลายก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจักไม่ได้มรรคปุถุชนเหล่านั้นก็ดี บุคคล
ผู้เกิดอยู่ในอบายภูมิก็ดี สมุทยสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น
แต่มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลเหล่าใด
จักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใดในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้นก็ดี บุคคล
เหล่าใดจักได้มรรคที่นอกจากจิตนั้นก็ดี สมุทยสัจจะเคยเกิด และ
มัคคสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่า มัคคสัจจะจักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, สมุทยสัจจะ
ก็เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
เมื่อจิตดวงที่ ๒ (คือปฐมภวังค์)เกิดขึ้นแก่บุคคลผู้เกิดอยู่ใน
สุทธาวาสภูมิ มัคคสัจจะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สมุทย-
สัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลเหล่าใดจักได้
อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใดในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้นก็ดี บุคคล

933
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 934 (เล่ม 82)

เหล่าใดจักได้มรรคที่นอกจากจิตนั้นก็ดี มัคคสัจจะจักเกิด และสมุทย-
สัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
จบ สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี
สมุทยสัจจมูล จบ
ปุคคโลกาสวาระ จบ
อตีตานาคตวาระ อนุโลม จบ

934
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 935 (เล่ม 82)

อตีตานาคตวาระ ปัจจนิก
ปุคคลวาระ
ทุกขสัจจมูล
ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-
[๙๑๒] ทุกขสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใด, สมุทยสัจจะ
ก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ไม่มี.
ก็หรือว่า สมุทยสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใด, ทุกขสัจจะ
ก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
เคยเกิด.
จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี
ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-
[๙๑๓] ทุกขสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใด, มัคคสัจจะก็
ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ไม่มี.

935
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 936 (เล่ม 82)

ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใด, ทุกขสัจจะก็ไม่ใช่
เคยเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
เคยเกิด.
จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี
ทุกขสัจจมูล จบ
สมุทยสัจจมูล
สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-
[๙๑๔] สมุทยสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใด, มัคคสัจจะก็
ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ไม่มี.
ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใด, สมุทยสัจจะก็
ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
เคยเกิด.
จบ สมุทยสัจจมูละ ทุกขสัจจมูลี
สมุทยสัจจมูล จบ
ปุคคลวาระ จบ

936
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 937 (เล่ม 82)

โอกาสวาระ
ทุกขสัจจมูล
ทุกขสัจจมูละ ฯ ล ฯ
[๙๑๕] ทุกขสัจจะไม่ใช่เคยเกิดในภูมิใด, ฯ ล ฯ
ทุกขสัจจมูล จบ
โอกาสวาระ จบ
ปุคคโลกาสวาระ
ทุกขสัจจมูล
ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-
[๙๑๖] ทุกขสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, สมทย-
สัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
จักเกิด.
ก็หรือว่า สมุทยสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ทุกข-
สัจจะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
เคยเกิด.
จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี

937
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 938 (เล่ม 82)

ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-
[๙๑๗] ทุกขสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มัคค-
สัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
จักเกิด.
ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ทุกข-
สัจจะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
เคยเกิด.
จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี
ทุกขสัจจมูล จบ
สมุทยสัจจมูล
สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-
[๙๑๘] สมุทยสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มัคค-
สัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
เมื่อจิตดวงที่ ๒ ( คือปฐมภวังค์ ) เกิดขึ้นแก่บุคคลผู้เกิดอยู่ใน
สุทธาวาสภูมิ สมุทยสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น
แต่มัคคสัจจะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลผู้เกิดอยู่ใน

938