โอกาสวาระ
ทุกขสัจจมูล
ทุกขสัจจมูละ ฯ ล ฯ
[๘๗๓] ทุกขสัจจะไม่ใช่จักเกิดในภูมิใด, ฯ ล ฯ
ทุกขสัจจมูละ จบ
โอกาสวาระ จบ
ปุคคโลกาสวาระ
ทุกขสัจจมูล
ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-
[๘๗๔] ทุกขสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, สมุทย-
สัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า สมุทยสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ทุกข-
สัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคเหล่านั้นก็ดี พระอรหันต์ทั้ง
หลายก็ดี บุคคลเหล่าใดจะได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใดก็ดี บุคคล
ผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี สมุทยสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น
ในภูมินั้น แต่ทุกขสัจจะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลผู้ถึง
พร้อมด้วยปรินิพพานจิตเหล่านั้น สมุทยสัจจะไม่ใช่จักเกิด และทุกข-
สัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี
ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-
[๘๗๕] ทุกขสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มัคค-
สัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ทุกข-
สัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคเหล่านั้นก็ดี พระอรหันต์ทั้ง
หลายก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจักไม่ได้มรรค ปุถุชนเหล่านั้นก็ดี บุคคลผู้
เกิดอยู่ในอบายภูมิก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี มัคคสัจจะ
ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่ทุกขสัจจะจักเกิดแก่บุคคล

เหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยปรินิพพานจิตเหล่านั้น มัคค-
สัจจะไม่ใช่จักเกิด และทุกขสัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นใน
ภูมินั้น.
จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี
ทุกขสัจจมูล จบ
สมุทยสัจจมูล
สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-
[๘๗๖] สมุทยสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มัคค-
สัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด สมุทยสัจจะ
ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่มัคคสัจจะจักเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคเหล่านั้นก็ดี พระ
อรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี สมุทยสัจจะ
ไม่ใช่จักเกิด และมัคคสัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น ในภูมินั้น.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, สมุทย-
สัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลผู้เกิดอยู่ในอบายภูมิก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจักไม่ได้มรรค
ปุถุชนเหล่านั้นก็ดี มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น
แต่สมุทยสัจจะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วย
อรหัตมรรคเหล่านั้นก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ใน
อสัญญสัตตภูมิก็ดี มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิด สมุทยสัจจะก็ไม่ใช่จักเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
จบ สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี
สมุทยสัจจมูล จบ
ปุคคโลกาสวาระ จบ
อนาคตวาระ ปัจจนิก จบ

ปัจจุปปันนาตีตวาระ อนุโลม
ปุคคลวาระ
ทุกขสัจจมูล
ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-
[๘๗๗] ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลใด, สมุทยสัจจะก็เคย
เกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า สมุทยสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใด, ทุกขสัจจะกำลังเกิด
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี
ในอุปปาทขณะแห่งมัคคจิตและผลจิตในอรูปภูมิก็ดี สมุทยสัจจะเคยเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้น แต่ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคล
ทั้งหมดกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี สมุทย-
สัจจะเคยเกิด และทุกขสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี

ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-
[๘๗๘] ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลใด, มัคคสัจจะก็เคยเกิด
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลผู้ที่ยังไม่เข้าความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มานั้นกำลังเกิด
ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้น แต่มัคคสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคล
ผู้ที่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มาแล้วกำลังเกิดก็ดีในอุปปาทขณะ
แห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ทุกขสัจจะกำลังเกิด และมัคคสัจจะก็เคยเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า มัคคะสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใด, ทุกขสัจจะก็กำลังเกิด
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลผู้ที่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มาแล้วกำลังตายก็ดี
ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งมัคคจิตและ
ผลจิตในอรูปภูมิก็ดี มัคคสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ทุกขสัจจะ
ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลผู้ที่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริย-
สัจ ๔ มาแล้วกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี
มัคคสัจจะเคยเกิด และทุกขสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจะมูลี
ทุกขสัจจมูล จบ

สมุทยสัจจมูล
สมุทยสัจจมละ มัคคสัจจมูลี :-
[๘๗๙] สมุทยสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลใด, มัคคสัจจะก็เคย
เกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งตัณหาของบุคคลผู้ที่ยังไม่เข้าถึงความเป็นผู้
เคยรู้อริยสัจ ๔ มานั้น สมุทยสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่
มัคคสัจจะไม่ใช่เคยเกิด บุคคลเหล่านั้น, ในอุปปาทขณะแห่งตัณหา
ของบุคคลผู้ที่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มาแล้ว สมุทยสัจจะ
กำลังเกิด และมัคคสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า มัคคสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใด, สมุทยสัจจะก็กำลัง
เกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ในภังคขณะแห่งตัณหาของผู้ที่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔
มาแล้วก็ดี ในขณะที่ตัณหาวิปปยุตตจิตกำลังเกิดแก่ผู้ที่เข้าถึงความเป็น
ผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มาแล้วก็ดี ผู้ที่เข้านิโรธสมาบัติอยู่ก็ดี มัคคสัจจะ
เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่า
นั้น, ในอุปปาทขณะแห่งตัณหาของผู้ที่เข้าถึงความเป็นผู้เคยผู้อริยสัจ ๔
มาแล้ว มัคคสัจจะเคยเกิด สมุทยสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี
สมุทยสัจจมูล จบ
ปุคคลวาระ จบ

โอกาสวาระ
ทุกขสัจจมูล
ทุกขสัจจมูละ ฯ ล ฯ
[๘๘๐] ทุกขสัจจะกำลังเกิดในภูมิใด, ฯ ล ฯ ( ธรรมทั้งปวง
อันเป็นโอกาสวาระก็มีนัยเช่นเดียวกัน.)
ทุกขสัจจมูละ จบ
โอกาสวาระ จบ
ปุคคโลกาสวาระ
ทุกขสัจจมูล
ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-
[๘๘๑] ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, สมุทยสัจจะ
ก็เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งปฏิสนธิจิตของบุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาส-
ภูมิก็ดี บุคคลที่กำลังเกิดในอสัญญสัตตภูมิก็ดี ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สมุทยสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น

ในภูมินั้น, บุคคลที่กำลังเกิดในจตุโวการภูมิ ในปัญจโวการภูมิ ที่
นอกจากนั้นก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ทุกขสัจจะ
กำลังเกิด และสมุทยสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่า สมุทยสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ทุกขสัจจะ
ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่กำลังตายในจตุโวการภูมิ ในปัญจโวการภูมิก็ดี ใน
ภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งมัคคจิตและผลจิต
ในอรูปภูมิก็ดี สมุทยสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่ทุกข-
สัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลที่กำลังเกิดใน
จตุโวการภูมิ ในปัญจโวการภูมิก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาล
ก็ดี สมุทยสัจจะเคยเกิด และทุกขสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นใน
ภูมินั้น.
จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี
ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-
[๘๘๒] ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มัคคสัจจะ
ก็เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งปฎิสนธิจิตของบุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาส-
ภูมิก็ดี บุคคลผู้ที่ยังไม่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มานั้นกำลังเกิด
ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี บุคคลที่กำลังเกิดในอสัญญ-
สัตตภูมิก็ดี ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่มัคค-
สัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลผู้ที่เข้าถึงความ
เป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มาแล้วกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตใน
ปวัตติกาลก็ดี ทุกขสัจจะกำลังเกิดก็ดี และมัคคสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่า มัคคสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ทุกขสัจจะ
ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลผู้ที่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มาแล้วกำลังตายก็ดี
ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งมัคคจิตะและ
ผลจิตในอรูปภูมิก็ดี มัคคสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่
ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลผู้เข้าถึง
ความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มาแล้วกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิต
ในปวัตติกาลก็ดี มัคคสัจจะเคยเกิด และทุกขสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น.
จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจะมูลี
ทุกขสัจจมูล จบ