พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 859 (เล่ม 82)

ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-
[๘๔๑] ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, มัคคสัจจะก็ไม่
ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งมัคคจิตในอรูปภูมิ ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลัง
เกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่มัคคสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น,
บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ใน
อุปปาทขณะแห่งผลจิตในอรูปภูมิก็ดี ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิด และ
มัคคสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดในภูมิใด, ทุกขสัจจะก็ไม่
ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลทั้งหมดกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งมัคควิปปยุตต-
จิตในปวัตติกาลก็ดี มัคคสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่
ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี ใน
ภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งผลจิต ในอรูปภูมิ
ก็ดี มัคคสัจจะไม่ใช่กำลังเกิด และทุกขสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้น.
จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี
ทุกขสัจจมูล จบ

859
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 860 (เล่ม 82)

สมุทยสัจจมูล
สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-
[๘๔๒] สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, มัคคสัจจะ
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งมัคคจิต สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้น แต่มัคคสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, ในภังคขณะ
แห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งตัณหาวิปปยุจตจิตและ
มัคควิปปยุตตจิตก็ดี บุคคลที่กำลังเข้านิโรธสมาบัติอยู่ก็ดี บุคคลที่เกิด
อยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิด มัคคสัจจะก็ไม่
ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, สมุทยสัจจะ
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งตัณหา มัคคสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้น แต่สมุทยสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, ในภังคขณะแห่ง
จิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งมัคควิปปยุตตจิตและตัณหา
วิปปยุตตจิตก็ดี บุคคลที่กำลังเข้านิโรธสมาบัติอยู่ก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่

860
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 861 (เล่ม 82)

ในอัญญสัตตภูมิก็ดี มัคคสัจจะไม่ใช่กำลังเกิด และสมุทยสัจจะก็ไม่ใช่
กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี
สมุทยสัจจมูล จบ
ปุคคลวาระ จบ
โอกาสวาระ
ทุกขสัจจมูล
ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-
[๘๔๓] ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดในภูมิใด, สมุทยสัจจะก็ไม่
ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ไม่มี.
ก็หรือว่า สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดในภูมิใด, ทุกขสัจจะก็ไม่
ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?
กำลังเกิด.
จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี

861
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 862 (เล่ม 82)

ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-
[๘๔๔] ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดในภูมิใด, มัคคสัจจะก็ไม่ใช่
กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ไม่มี.
ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดในภูมิใด, ทุกขสัจจะก็ไม่ใช่
กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?
กำลังเกิด.
จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี
ทุกขสัจจมูล จบ
สมุทยสัจจมูล
สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-
[๘๔๕] สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดในภูมิใด, มัคคสัจจะก็
ไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดในภูมิใด, สมุทยสัจจะก็ไม่
ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

862
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 863 (เล่ม 82)

ในอบายภูมิ มัคคสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น แต่สมุทย-
สัจจะ กำลังเกิดในภูมินั้น, ในอสัญญสัตตภูมิ มัคคสัจจะไม่ใช่กำลัง
เกิด และสมุทยสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น.
จบ สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี
สมุทยสัจจมูล จบ
โอกาสวาระ จบ
ปุคคโลกาสวาระ
ทุกขสัจจมูล
ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-
[๘๔๖] ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, สมุทย-
สัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ทุกข-
สัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลทั้งหมดกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งตัณหาวิปปยุตต-
จิตในปวัตติกาลก็ดี สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมิ

863
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 864 (เล่ม 82)

นั้น แต่ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, เมื่อบุคคลทั้ง
หมดกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในอุปปาทขณะ
แห่งมรรคจิตและผลจิตในอรูปภูมิก็ดี สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิด และ
ทุกขสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี
ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-
[๘๔๗] ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มัคค-
สัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งมัคคจิตในอรูปภูมิ ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลัง
เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่มัคคสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่า-
นั้นในภูมินั้น, บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตใน
ปวัตติกาลก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งผลจิตในอรูปภูมิก็ดี ทุกขสัจจะไม่
ใช่กำลังเกิด และมัคคสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลแก่บุคคลใดในภูมิใด, ทุกข-
สัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลทั้งหมดกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งมัคควิปปยุตต-
จิตในปวัตติกาลก็ดี มัคคสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมิ

864
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 865 (เล่ม 82)

นั้น แต่ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลทั้งหมด
กำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในอุปปาทขณะแห่ง
ผลจิตในอรูปภูมิก็ดี มัคคสัจะไม่ใช่กำลังเกิด และทุกขสัจจะก็ไม่ใช่
กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี
ทุกขสัจจมูล จบ
สมุทยสัจจมูล
สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-
[๘๔๘] สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มัคค-
สัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งมัคคจิต สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่มัคคสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นใน
ภูมินั้น, ในภังคขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่ง
ตัณหาวิปปยุตตจิตและมัคควิปปยุตดจิตก็ดี บุคคลที่กำลังเข้านิโรธสมาบัติ
อยู่ก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่ในอรูปภูมิก็ดี สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิด
และมัคคสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

865
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 866 (เล่ม 82)

ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด,
สมุทยสจัจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งตัณหา มัคคสัจจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น แต่สมุทยสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น,
ในภังคขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งมัคค-
วิปปยุตตจิตและตัณหาวิปปยุตตจิตก็ดี บุคคลที่กำลังเข้านิโรธสมาบัติอยู่
ก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี มัคคสัจจะไม่ใช่กำลังเกิด และ
สมุทยสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
จบ สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี
สมุทยสัจจมูล จบ
ปุคคโลกาสวาระ จบ
ปัจจุปปันนวาระ ปัจจนิก จบ

866
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 867 (เล่ม 82)

อตีตวาระ อนุโลม
ปุคคลวาระ
ทุกขสัจจมูล
ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี:-
[๘๔๙] ทุกขสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใด, สมุทยสัจจะก็เคย
เกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า สมุทยสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใด, ทุกขสัจจะก็เคยเกิด
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี
ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-
[๘๕๐] ทุกขสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใด, มัคคสัจจะก็เคยเกิด
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลผู้ยังไม่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มานั้น ทุกขสัจจะ
เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่มัคคสัจจะไม่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น,

867
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 868 (เล่ม 82)

บุคคลผู้ที่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มาแล้ว ทุกขสัจจะเคยเกิด
และมัคคสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า มัคคสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใด, ทุกขสัจจะก็เคยเกิด
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ ทุกขสัจจะ มัคคสัจจมูลี
ทุกขสัจจมูล จบ
สมุทยสัจจมูล
สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-
[๘๕๑] สมุทยสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใด, มัคคสัจจะก็เคย
เกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลผู้ที่ยังไม่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มานั้น สมุทย-
สัจจะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่มัคคสัจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้น, บุคคลผู้ที่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มาแล้ว สมุทย-
สัจจะเคยเกิด และมัคคสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

868