พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 529 (เล่ม 82)

จักขายตนมูละ ฆานายตนมูลี :-
[๕๒๒] จักขายตนะกำลังดับแก่บุคคลใด, ฆานายตนก็ะกำลัง
ดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีจักขุเกิดได้ ฆานะเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังตาย จักขา-
ยตนะกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ฆานายตนะไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคล
เหล่านั้น, บุคคลที่มีจักขุและฆานะเกิดได้เหล่านั้นกำลังตาย จักขายตนะ
กำลังดับ และฆานายตนะก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า ฆานายตนะกำลังดับแก่บุคคลใด, จักขายตนะกำลัง
ดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีฆานะเกิดได้ จักขุเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังตาย ฆานา-
ยตนะกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่จักขายตนะไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคล
เหล่านั้น, บุคคลที่มีฆานะและจักขุเกิดได้เหล่านั้นกำลังตาย ฆานา-
ยตนะกำลังดับ และจักขายตนะก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น
จบ จักขายตนมูละ ฆานายตนมูลี

529
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 530 (เล่ม 82)

จักขายตนมูละ รูปายตนมูลี :-
[๕๒๓] จักขายตนะกำลังดับแก่บุคคลใด, รูปายตนะก็กำลัง
ดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า รูปายตนะกำลังดับแก่บุคคลใด, จักขายตนะก็กำลัง
ดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีรูปะเกิดได้ จักขุเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังตาย รูปายตนะ
กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่จักขายตนะไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่า
นั้น, บุคคลที่มีจักขุเกิดได้เหล่านั้นกำลังตาย รูปายตนะกำลังดับ และ
จักขายตนะก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ จักขายตนมูละ รูปายตนมูลี
จักขายตนมูละ มนายตนมูลี :-
[๕๒๔] จักขายตนะกำลังดับแก่บุคคลใด, มนายตนะก็กำลัง
ดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า มนายตนะกำลังดับแก่บุคคลใด, จักขายตนะก็กำลัง
ดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

530
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 531 (เล่ม 82)

บุคคลที่มีจิตเกิดได้ จักขุเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังตาย มนายตนะ
กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่จักขายตนะไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่า
นั้น, บุคคลที่มีจักขุเกิดได้เหล่านั้นกำลังตาย มนายตนะกำลังดับ และ
จักขายตนะก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ จักขายตนมูละ มนายตนมูลี
จักขายตนมูละ ธัมมายตนมูลี :-
[๕๒๕] จักขายตนะกำลังดับแก่บุคคลใด, ธัมมายตนะก็กำลัง
ดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า ธัมมายตนะกำลังดับแก่บุคคลใด, จักขายตนะก็กำลัง
ดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่จักขุเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังตาย ธัมมายตนะกำลังดับ
แก่บุคคลเหล่านั้น แต่จักขายตนะไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น,
บุคคลที่มีจักขุเกิดได้เหล่านั้นกำลังตาย ธัมมายตนะกำลังดับ และจักขา-
ยตนะก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ จักขายตนมูละ ธัมมายตนมูลี
จักขายตนมูล จบ

531
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 532 (เล่ม 82)

ฆานายตนมูล
ฆานายตนมูละ รูปายตนมูลี :-
[๕๒๖] ฆานายตนะกำลังดับใด, รูปายตนะกำลัง
ดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า รูปายตนะกำลังดับแก่บุคคลใด, ฆานายตนะก็กำลัง
ดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีรูปะเกิดได้ ฆานะเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังตาย รูปา-
ยตนะกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ฆานายตนะไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคล
เหล่านั้น, บุคคลที่มีฆานะเกิดได้เหล่านั้นกำลังตาย รูปายตนะกำลังดับ
และฆานายตนะก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ ฆานายตนมูละ รูปายตนมูลี
ฆานายตนมูละ มนายตนมูลี :-
[๕๒๗] ฆานายตนะกำลังดับแก่บุคคลใด, มนายตนะก็กำลัง
ดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.

532
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 533 (เล่ม 82)

ก็หรือว่า มนายตนะกำลังดับแก่บุคคลใด, ฆานายนะก็กำลัง
ดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีจิตเกิดได้ ฆานะเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังตาย มนา-
ยตนะกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ฆานายตนะไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคล
เหล่านั้น บุคคลที่มีฆานะเกิดได้เหล่านั้นกำลังตาย มนายตนะกำลังดับ
และฆานายตนะก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ ฆานายตนมูละ มนายตนมูลี
ฆานายตนมูละ ธัมมายตนมูลี :-
[๕๒๘] ฆานายตนะกำลังดับแก่บุคคลใด, ธัมมายตนะก็กำลัง
ดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า ธัมมายตนะกำลังดับแก่บุคคลใด, ฆานายตนะก็กำลัง
ดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่ฆานะเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังตาย ธัมมายตนะกำลังดับ

533
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 534 (เล่ม 82)

แก่บุคคลเหล่านั้น แต่ฆานายตนะไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น,
บุคคลที่มีฆานะเกิดได้เหล่านั้นกำลังตาย ธัมมายตนะกำลังดับ และ
ฆานายตนะก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ ฆานายตนมูละ ธัมมายตนมูลี
ฆานายตนมูล จบ
รูปายตนมูล
รูปายตนมูละ มนายตนมูลี :-
[๕๒๙] รูปายตนะกำลังดับแก่บุคคลใด, มนายตนะก็กำลังดับ
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีรูปะเกิดได้ แต่จิตเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังตาย รูปา-
ยตนะกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่มนายตนะไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคล
เหล่านั้น บุคคลที่มีรูปะและจิตเกิดได้เหล่านั้นกำลังตาย รูปายตนะ
กำลังดับ และมนายตนะก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า มนายตนะกำลังดับแก่บุคคลใด, รูปายตนะก็กำลังดับ
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

534
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 535 (เล่ม 82)

บุคคลที่รูปะเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังตาย มนายตนะกำลังดับ
แก่บุคคลเหล่านั้น แต่รูปายตนะไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคล
ที่มีรูปะและจิตเกิดได้เหล่านั้นกำลังตาย มนายตนะกำลังดับ และรูปา-
ยตนะก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ รูปายตนมูละ มนายตนมูลี
รูปายตนมูละ ธัมมายตนมูลี :-
[๕๓๐] รูปายตนะกำลังดับแก่บุคคลใด, ธัมมายตนะก็กำลังดับ
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า ธัมมายตนะกำลังดับแก่บุคคลใด, รูปายตนะก็กำลังดับ
บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่รูปะเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังตาย ธัมมายตนะกำลังดับ
แก่บุคคลเหล่านั้น แต่รูปายตนะไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคล
ที่มีรูปะเกิดได้เหล่านั้นกำลังตาย ธัมมายตนะกำลังดับ และรูปายตนะ
ก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ รูปายตนมูละ ธัมมายตนมูลี
รูปายตนมูล จบ

535
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 536 (เล่ม 82)

มนายตนมูล
มนายตนมูละ ธัมมายตนมูลี :-
[ ๕๓๑ ] มนายตนะกำลังดับแก่บุคคลใด, ธัมมายตนะก็กำลัง
ดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า ธัมมายตนะกำลังดับแก่บุคคลใด, มนายตนะก็กำลัง
ดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่จิตเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังตาย ธัมมายตนะกำลังดับ
แก่บุคคลเหล่านั้น แต่มนายตนะไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น,
บุคคลที่มีจิตเกิดได้เหล่านั้นกำลังตาย ธัมมายตนะกำลังดับ และมนา-
ยตนะก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ มนายตนมูละ ธัมมายตนมูลี
มนายตนมูล จบ
ปุคคลวาระ จบ

536
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 537 (เล่ม 82)

โอกาสวาระ
จักขายตนมูล
จักขายตนมูละ ฯ ล ฯ
[๕๓๒] จักขายตนะกำลังดับในภูมิใด, ฯลฯ (ในอุปปาทวาระ
ก็ดี นิโรธวาระก็ดี อุปปาทนิโรธวาระก็ดี คำว่า ในภูมิใด เป็นเช่น
เดียวกันในบททั้งปวง )
จักขายตนมูล จบ
โอกาสวาระ จบ
ปุคคโลกาสวาระ
จักขายตนมูล
จักขายตนะมูละ โสตายตนมูลี :-
[๕๓๓] จักขายตนะกำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, โสตา-
ยตนะก็กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
จักขายตนมูละ ฯ ล ฯ ฆานายตนะ รูปายตนะ มนายตนะ
ธัมมายตนะก็กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
( พึงขยายคำว่า แก่บุคคลใดในภูมิใด ให้พิสดารเช่นเดียวกัน )
จักขายตนมูล จบ
ปุคคโลกาสวาระ จบ
ปัจจุปปันนวาระ อนุโลม จบ

537
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 538 (เล่ม 82)

ปัจจุปปันนวาระ ปัจจนิก
ปุคคลวาระ
จักขายตนมูล
จักขายตนมูละ โสตายตนมูลี :-
[๕๓๔] จักขายตนะไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใด, โสตายตนะ
ก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่จักขุเกิดไม่ได้ โสตะเกิดได้เหล่านั้นกำลังตาย จักขา-
ยตนะไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่โสตายตนะกำลังดับแก่บุคคล
เหล่านั้น, เมื่อบุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังเกิดก็ดี บุคคลที่จักขุและ
โสตะเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังตายก็ดี จักขายตนะไม่ใช่กำลังดับ และ
โสตายตนะก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า โสตายตนะไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใด, จักขายตนะ
ก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่โสตะเกิดไม่ได้ จักขุเกิดได้เหล่านั้นกำลังตาย โสตา-
ยตนะไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่จักขายตนะกำลังดับแก่บุคคล
เหล่านั้น, เมื่อบุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังเกิดก็ดี บุคคลที่โสตะและ
จักขุเกิดไม่ได้เหล่านั้นกำลังตายก็ดี โสตายตนะไม่ใช่กำลังดับ และ
จักขายตนะก็ไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ จักขายตนมูละ โสตายตนมูลี

538