[1360] Dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṁ pātimokkhaṁ
paññattaṁ .pe. Pātimokkhuddeso paññatto pātimokkhaṭṭhapanaṁ
paññattaṁ pavāraṇā paññattā pavāraṇāṭhapanaṁ paññattaṁ
tajjanīyakammaṁ paññattaṁ niyassakammaṁ paññattaṁ pabbājanīyakammaṁ
paññattaṁ paṭisāraṇīyakammaṁ paññattaṁ ukkhepanīyakammaṁ paññattaṁ
parivāsadānaṁ paññattaṁ mūlāya paṭikassanā paññattā mānattadānaṁ
paññattaṁ abbhānaṁ paññattaṁ osāraṇīyaṁ paññattaṁ
nissāraṇīyaṁ paññattaṁ upasampadā paññattā apalokanakammaṁ
paññattaṁ ñattikammaṁ paññattaṁ ñattidutiyakammaṁ paññattaṁ
ñatticatutthakammaṁ paññattanti.
Paññattivaggo niṭṭhito tatiyo.

[1361] Appaññatte paññattaṁ paññatte anuppaññattaṁ
sammukhāvinayo paññatto sativinayo paññatto amūḷhavinayo
paññatto paṭiññātakaraṇaṁ paññattaṁ yebhuyyasikā paññattā
tassapāpiyasikā paññattā tiṇavatthārako paññatto saṅghasuṭṭhutāya
saṅghaphāsutāya. Ime dve atthavase paṭicca tathāgatena
Sāvakānaṁ tiṇavatthārako paññatto. Dve atthavase paṭicca
tathāgatena sāvakānaṁ tiṇavatthārako paññatto dummaṅkūnaṁ puggalānaṁ
niggahāya pesalānaṁ bhikkhūnaṁ phāsuvihārāya. Ime dve atthavase
paṭicca tathāgatena sāvakānaṁ tiṇavatthārako paññatto. Dve
atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṁ tiṇavatthārako paññatto
diṭṭhadhammikānaṁ āsavānaṁ saṁvarāya samparāyikānaṁ āsavānaṁ
paṭighātāya. Ime dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṁ
tiṇavatthārako paññatto. Dve atthavase paṭicca tathāgatena
sāvakānaṁ tiṇavatthārako paññatto diṭṭhadhammikānaṁ verānaṁ saṁvarāya
samparāyikānaṁ verānaṁ paṭighātāya. Ime dve atthavase paṭicca
tathāgatena sāvakānaṁ tiṇavatthārako paññatto. Dve atthavase
paṭicca tathāgatena sāvakānaṁ tiṇavatthārako paññatto
diṭṭhadhammikānaṁ vajjānaṁ saṁvarāya samparāyikānaṁ vajjānaṁ paṭighātāya.
Ime dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṁ tiṇavatthārako
paññatto. Dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṁ tiṇavatthārako
paññatto diṭṭhadhammikānaṁ bhayānaṁ saṁvarāya samparāyikānaṁ
bhayānaṁ paṭighātāya. Ime dve atthavase paṭicca tathāgatena
sāvakānaṁ tiṇavatthārako paññatto. Dve atthavase paṭicca
tathāgatena sāvakānaṁ tiṇavatthārako paññatto diṭṭhadhammikānaṁ
akusalānaṁ dhammānaṁ saṁvarāya samparāyikānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ
Paṭighātāya. Ime dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṁ
tiṇavatthārako paññatto. Dve atthavase paṭicca tathāgatena
sāvakānaṁ tiṇavatthārako paññatto gihīnaṁ anukampāya pāpicchānaṁ
pakkhupacchedāya. Ime dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṁ
tiṇavatthārako paññatto. Dve atthavase paṭicca tathāgatena
sāvakānaṁ tiṇavatthārako paññatto appasannānaṁ pasādāya
pasannānaṁ bhiyyobhāvāya. Ime dve atthavase paṭicca tathāgatena
sāvakānaṁ tiṇavatthārako paññatto. Dve atthavase paṭicca
tathāgatena sāvakānaṁ tiṇavatthārako paññatto saddhammaṭṭhitiyā
vinayānuggahāya. Ime dve atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṁ
tiṇavatthārako paññattoti.
Paññattavaggo 1 niṭṭhito catuttho.

[1362] Nava saṅgahā vatthusaṅgaho vipattisaṅgaho āpattisaṅgaho
nidānasaṅgaho puggalasaṅgaho khandhasaṅgaho samuṭṭhānasaṅgaho
adhikaraṇasaṅgaho samathasaṅgaho 2 .

[1363] Adhikaraṇe samuppanne sace ubho atthapaccatthikā 3
āgacchanti ubhinnampi vatthuṁ 4 ārocāpetabbaṁ ubhinnampi vatthuṁ
ārocāpetvā ubhinnampi paṭiññā sotabbā ubhinnampi paṭiññaṁ
sutvā ubhopi vattabbā amhākaṁ imasmiṁ adhikaraṇe vūpasamite 5
1 Ma. apaññatte paññattavaggo. 2 Ma. Yu. samathasaṅgahoti. 3 Yu. attapaccatthikā.
4 Ma. Yu. vatthu. 5 Ma. vūpasamepi.
Ubhopi tuṭṭhā bhavissathāpi 1 sace āhaṁsu ubhopi tuṭṭhā
bhavissāmāti saṅghena taṁ adhikaraṇaṁ paṭicchitabbaṁ 2 . Sace alajjussannā
hoti parisā ubbāhikāya vūpasametabbaṁ. Sace bālussannā
hoti parisā vinayadharo pariyesitabbo. Yena dhammena yena
vinayena yena satthusāsanena taṁ adhikaraṇaṁ vūpasammati tathā taṁ
adhikaraṇaṁ vūpasametabbaṁ.

[1364] Vatthuṁ jānitabbaṁ gottaṁ jānitabbaṁ nāmaṁ jānitabbaṁ
āpatti jānitabbā. Methunadhammoti vatthuñceva gottañca.
Pārājikanti nāmañceva āpatti ca. Adinnādānanti vatthuñceva
gottañca. Pārājikanti nāmañceva āpatti ca. Manussaviggahoti
vatthuñceva gottañca. Pārājikanti nāmañceva āpatti ca.
Uttarimanussadhammoti vatthuñceva gottañca. Pārājikanti
nāmañceva āpatti ca. Sukkavisaṭṭhīti vatthuñceva gottañca.
Saṅghādisesoti nāmañceva āpatti ca. Kāyasaṁsaggoti vatthuñceva
gottañca. Saṅghādisesoti nāmañceva āpatti ca. Duṭṭhullavācāti
vatthuñceva gottañca. Saṅghādisesoti nāmañceva āpatti
ca. Attakāmanti vatthuñceva gottañca. Saṅghādisesoti
nāmañceva āpatti ca. Sañcarittanti vatthuñceva gottañca.
Saṅghādisesoti nāmañceva āpatti ca. Saññācikāya kuṭiṁ
kārāpananti vatthuñceva gottañca. Saṅghādisesoti nāmañceva
1 Po. Ma. Yu. bhavissathāti ayaṁ pāṭho yuttataro. 2 Ma. sampaṭicchitabbaṁ.
Āpatti ca. Mahallakaṁ vihāraṁ kārāpananti vatthuñceva gottañca.
Saṅghādisesoti nāmañceva āpatti ca. Bhikkhuṁ amūlakena pārājikena
dhammena anuddhaṁsananti vatthuñceva gottañca. Saṅghādisesoti
nāmañceva āpatti ca. Bhikkhuṁ aññabhāgiyassa adhikaraṇassa
kiñci desaṁ lesamattaṁ upādāya pārājikena dhammena anuddhaṁsananti
vatthuñceva gottañca. Saṅghādisesoti nāmañceva āpatti ca.
Saṅghabhedakassa bhikkhuno yāvatatiyaṁ samanubhāsanāya nappaṭinissajjananti
vatthuñceva gottañca. Saṅghādisesoti nāmañceva āpatti ca.
Bhedakānuvattakānaṁ bhikkhūnaṁ yāvatatiyaṁ samanubhāsanāya nappaṭinissajjananti
vatthuñceva gottañca. Saṅghādisesoti nāmañceva āpatti ca.
Dubbacassa bhikkhuno yāvatatiyaṁ samanubhāsanāya nappaṭinissajjananti
vatthuñceva gottañca. Saṅghādisesoti nāmañceva āpatti ca.
Kuladūsakassa bhikkhuno yāvatatiyaṁ samanubhāsanāya nappaṭinissajjananti
vatthuñceva gottañca. Saṅghādisesoti nāmañceva āpatti ca .pe.
Anādariyaṁ paṭicca udake uccāraṁ vā passāvaṁ vā kheḷaṁ vā karaṇanti
vatthuñceva gottañca. Dukkaṭanti nāmañceva āpatti cāti.
Navasaṅgahavaggo niṭṭhito pañcamo.
--------------
Tassuddānaṁ

[1365] Apalokanaṁ ñatti ca 1 dutiyaṁ catutthena ca
vatthu ñatti anussāvanaṁ sīmāparisameva ca
sammukhā paṭipucchā ca paṭiññā vinayāraho
vatthusaṅghapuggalañca ñattiṁ pacchā ñattiṁ ṭhape 2
vatthusaṅghapuggalañca sāvanaṁ ca akālikaṁ 3
atikhuddā 4 mahantā ca khaṇḍacchāyānimittakā
bahinadīsamudde ca jātassare ca bhindati
ajjhottharati sīmāya catupañcavaggikā
dasavīsativaggā ca anāhaṭā ca āhaṭā
kammappattā chandārahā kammārahā ca puggalā
apalokanaṁ pañcaṭṭhānaṁ ñatti ca navaṭhānikā
ñattidutiyaṁ sattaṭṭhānaṁ catutthā sattaṭhānikā
suṭṭhu phāsu dummaṅkūnaṁ 5 pesalā cāpi āsavā
veravajjabhayañceva akusalañca gīhinaṁ 6
pāpicchā appasannānaṁ pasannādhammaṭhapanā
vinayānuggahā ceva pātimokkhuddesena ca
1 Yu. apalokanañatti ca. 2 Ma. ñattiṁ na pacchā ñatti ca. Yu. ñattīnaṁ pacchā
ñatti ca. 3 Ma. Yu. sāvanaṁ akālena ca. 4 Ma. Yu. atikhuddakā.
5 Ma. suṭṭhu phāsu ca dummaṅku. Yu. suṭṭhu phāsu ca dummaṅkūnaṁ.
6 Ma. Yu. akusalaṁ gihīnañca.
Pātimokkhañca ṭhapanā pavāraṇañca ṭhapanaṁ
tajjanīyāniyassañca pabbājapaṭisāraṇī 1
ukkhepanaparivāsaṁ mūlaṁ mānattabbhānakaṁ 2
osāraṇaṁ nissāraṇaṁ tatheva upasampadā
apalokanaṁ ñatti ca 3 dutiyañca catutthakaṁ
appaññattenupaññattaṁ sammukhāvinayo sati
amūḷhapaṭiyebhuyya pāpiyatiṇavatthārakaṁ
vatthuṁ 4 vipatti āpatti nidānaṁ puggalena ca
khandhā ceva samuṭṭhānā adhikaraṇameva ca
samathā saṅgahā ceva nāmā āpattikā 5 tathāti.
Parivāro niṭṭhito.
--------

[1366] Pubbācariyamaggañca pucchitvā va tahiṁ tahiṁ
dīpanāmo mahāpañño sutadharo vicakkhaṇo
imaṁ vitthārasaṅkhepaṁ sajjhāmaggena majjhime
cintayitvā likhāpesi sissakānaṁ sukhāvahaṁ.
Parivāranti yaṁ vuttaṁ sabbaṁ vatthuṁ salakkhaṇaṁ
atthaṁ atthena saddhamme dhammaṁ dhammena paññatte
1 Ma. Yu. pabbājanīyapaṭisāraṇī. 2 Ma. Yu. mūlamānattābbhānaṁ. 3 apalokanañatti ca.
4 vatthu. 5 nāmāapattikā.
Sāsanaṁ parivāresi jambūdīpaṁva sāgaro.
Parivāraṁ ajānanto kuto dhammavinicchayaṁ.
Vipatti vatthu paññatti anuppaññatti puggalo
ekato ubhato ceva lokapaṇṇattivajjato
yassa jāyati vimati parivārena chijjati
cakkavatti mahāsene migamajjheva kesarī
ravi raṁsiparikiṇṇo cando tāragaṇe yathā
brahmā brahmaparisāya gaṇamajjheva nāyako.
Evaṁ saddhammavinayo parivārena sobhatīti.

Suttantapiṭake dīghanikāyassa
paṭhamo bhāgo
-------
sīlakkhandhavaggo paṭhamo
namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.
Brahmajālasuttaṁ paṭhamaṁ

[1] Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ bhagavā antarā ca rājagahaṁ
antarā ca nāḷandaṁ addhānamaggapaṭipanno hoti mahatā bhikkhusaṁghena
saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi. Suppiyopi kho paribbājako antarā
ca rājagahaṁ antarā ca nāḷandaṁ addhānamaggapaṭipanno hoti saddhiṁ
antevāsinā brahmadattena māṇavena. Tatra sudaṁ suppiyo
paribbājako anekapariyāyena buddhassa avaṇṇaṁ bhāsati dhammassa
avaṇṇaṁ bhāsati saṁghassa avaṇṇaṁ bhāsati. Suppiyassa pana
paribbājakassa antevāsī brahmadatto māṇavo anekapariyāyena
buddhassa vaṇṇaṁ bhāsati dhammassa vaṇṇaṁ bhāsati saṁghassa vaṇṇaṁ
bhāsati. Itiha te ubho ācariyantevāsī aññamaññassa ujuvipaccanikavādā 1
bhagavantaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandhā 2 honti bhikkhusaṁghañca.
Athakho bhagavā ambalaṭṭhikāyaṁ rājāgārake ekarattivāsaṁ upagañchi
1 Sī. ujuvipaccanīkavādā. 2 anubaddhātipi pāṭho.
Saddhiṁ bhikkhusaṁghena. Suppiyopi kho paribbājako ambalaṭṭhikāyaṁ
rājāgārake ekarattivāsaṁ upagañchi 1 saddhiṁ antevāsinā brahmadattena
māṇavena. Tatrapi sudaṁ suppiyo paribbājako anekapariyāyena
buddhassa avaṇṇaṁ bhāsati dhammassa avaṇṇaṁ bhāsati saṁghassa avaṇṇaṁ
bhāsati. Suppiyassa pana paribbājakassa antevāsī brahmadatto
māṇavo anekapariyāyena buddhassa vaṇṇaṁ bhāsati dhammassa vaṇṇaṁ
bhāsati saṁghassa vaṇṇaṁ bhāsati. Itiha te ubho ācariyantevāsī
aññamaññassa ujuvipaccanikavādā bhagavantaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandhā
honti bhikkhusaṁghañca. Athakho sambahulānaṁ bhikkhūnaṁ rattiyā paccūsasamayaṁ
paccuṭṭhitānaṁ maṇḍalamāḷe sannisinnānaṁ sannipatitānaṁ ayaṁ saṁkhiyadhammo 2
udapādi acchariyaṁ āvuso abbhūtaṁ 3 āvuso yāvañcidaṁ tena
bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sattānaṁ nānādhimuttikatā
supaṭividitā 4 ayaṁ hi suppiyo paribbājako anekapariyāyena
buddhassa avaṇṇaṁ bhāsati dhammassa avaṇṇaṁ bhāsati saṁghassa avaṇṇaṁ
bhāsati suppiyassa pana paribbājakassa antevāsī brahmadatto
māṇavo anekapariyāyena buddhassa vaṇṇaṁ bhāsati dhammassa vaṇṇaṁ
bhāsati saṁghassa vaṇṇaṁ bhāsati itiha ime ubho 5 ācariyantevāsī
aññamaññassa ujuvipaccanikavādā bhagavantaṁ piṭṭhito piṭṭhito
1 upagacchītipi pāṭho. 2 saṁkhiyādhammotipi pāṭho. 3 Yu. abbhutaṁ.
4 suppaṭividitātipi pāṭho. 5 itiha te ime ubhotipi pāṭho.
Anubandhā honti bhikkhusaṁghañcāti. Athakho bhagavā tesaṁ bhikkhūnaṁ imaṁ
saṁkhiyadhammaṁ viditvā yena maṇḍalamāḷo tenupasaṅkami upasaṅkamitvā
paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi
kāya nuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnā sannipatitā kā
ca pana vo antarā kathā vippakatāti. Evaṁ vutte te bhikkhū
bhagavantaṁ etadavocuṁ idha bhante amhākaṁ rattiyā paccūsasamayaṁ
paccuṭṭhitānaṁ maṇḍalamāḷe sannisinnānaṁ sannipatitānaṁ ayaṁ saṁkhiyadhammo
udapādi acchariyaṁ āvuso abbhūtaṁ āvuso yāvañcidaṁ tena
bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sattānaṁ
nānādhimuttikatā supaṭividitā ayaṁ hi suppiyo paribbājako anekapariyāyena
buddhassa avaṇṇaṁ bhāsati dhammassa avaṇṇaṁ bhāsati
saṁghassa avaṇṇaṁ bhāsati suppiyassa pana paribbājakassa antevāsī
brahmadatto māṇavo anekapariyāyena buddhassa vaṇṇaṁ bhāsati
dhammassa vaṇṇaṁ bhāsati saṁghassa vaṇṇaṁ bhāsati itiha ime
ubho ācariyantevāsī aññamaññassa ujuvipaccanikavādā bhagavantaṁ
piṭṭhito piṭṭhito anubandhā honti bhikkhusaṁghañcāti ayaṁ kho no
bhante antarā kathā vippakatā atha bhagavā anuppattoti.
Mamaṁ vā bhikkhave pare avaṇṇaṁ bhāseyyuṁ dhammassa vā avaṇṇaṁ
bhāseyyuṁ saṁghassa vā avaṇṇaṁ bhāseyyuṁ tatra tumhehi na
āghāto na apaccayo na cetaso anabhiraddhi karaṇīyā. Mamaṁ vā
Bhikkhave pare avaṇṇaṁ bhāseyyuṁ dhammassa vā avaṇṇaṁ bhāseyyuṁ
saṁghassa vā avaṇṇaṁ bhāseyyuṁ tatra ce tumhe assatha kupitā
vā anattamanā vā tumhaññevassa tena antarāyo. Mamaṁ vā bhikkhave
pare avaṇṇaṁ bhāseyyuṁ dhammassa vā avaṇṇaṁ bhāseyyuṁ saṁghassa vā
avaṇṇaṁ bhāseyyuṁ tatra ce tumhe assatha kupitā vā anattamanā
vā apinu tumhe paresaṁ subhāsitaṁ vā dubbhāsitaṁ vā ājāneyyāthāti.
Nohetaṁ bhante. Mamaṁ vā bhikkhave pare avaṇṇaṁ bhāseyyuṁ
dhammassa vā avaṇṇaṁ bhāseyyuṁ saṁghassa vā avaṇṇaṁ bhāseyyuṁ
tatra tumhehi abhūtaṁ abhūtato nibbeṭhetabbaṁ itipetaṁ abhūtaṁ
itipetaṁ atacchaṁ natthipetaṁ amhesu na ca panetaṁ amhesu saṁvijjatīti.
Mamaṁ vā bhikkhave pare vaṇṇaṁ bhāseyyuṁ dhammassa vā vaṇṇaṁ
bhāseyyuṁ saṁghassa vā vaṇṇaṁ bhāseyyuṁ tatra tumhehi na ānando na
somanassaṁ na cetaso ubbilāvitattaṁ karaṇīyaṁ. Mamaṁ vā bhikkhave pare
vaṇṇaṁ bhāseyyuṁ dhammassa vā vaṇṇaṁ bhāseyyuṁ saṁghassa vā vaṇṇaṁ
bhāseyyuṁ tatra ce tumhe bhikkhave assatha ānandino sumanā
ubbilāvitattā tumhaññevassa tena antarāyo. Mamaṁ vā bhikkhave
pare vaṇṇaṁ bhāseyyuṁ dhammassa vā vaṇṇaṁ bhāseyyuṁ saṁghassa vā
vaṇṇaṁ bhāseyyuṁ tatra tumhehi bhūtaṁ bhūtato paṭijānitabbaṁ itipetaṁ
bhūtaṁ itipetaṁ tacchaṁ atthipetaṁ amhesu saṁvijjati ca panetaṁ amhesūti.

[2] Appamattakaṁ kho panetaṁ bhikkhave oramattakaṁ sīlamattakaṁ yena
Puthujjano tathāgatassa vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya. Katamañcetaṁ
bhikkhave appamattakaṁ oramattakaṁ sīlamattakaṁ yena puthujjano tathāgatassa
vaṇṇaṁ vadamāno vadeyya.