[590] Athakho āyasmato dabbassa mallaputtassa rahogatassa
paṭisallīnassa evañcetaso parivitakko udapādi mayā kho jātiyā
sattavassena arahattaṁ sacchikataṁ yaṅkiñci sāvakena pattabbaṁ
sabbaṁ mayā anuppattaṁ natthi ca me kiñci uttari karaṇīyaṁ
katassa vā paticayo kiṁ nu kho ahaṁ saṅghassa veyyāvaccaṁ kareyyanti.
Athakho āyasmato dabbassa mallaputtassa etadahosi yannūnāhaṁ
saṅghassa senāsanañca paññāpeyyaṁ bhattāni ca uddiseyyanti.

[591] Athakho āyasmā dabbo mallaputto sāyaṇhasamayaṁ
paṭisallānā vuṭṭhito yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā
bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho
āyasmā dabbo mallaputto bhagavantaṁ etadavoca idha mayhaṁ
bhante rahogatassa paṭisallīnassa evañcetaso parivitakko udapādi
mayā kho jātiyā sattavassena arahattaṁ sacchikataṁ yaṅkiñci sāvakena
pattabbaṁ sabbaṁ mayā anuppattaṁ natthi ca me kiñci uttari
karaṇīyaṁ katassa vā paticayo kiṁ nu kho ahaṁ saṅghassa veyyāvaccaṁ
1 Yu. uttariṁ. evamuparipi.
Kareyyanti tassa mayhaṁ bhante etadahosi yannūnāhaṁ saṅghassa
senāsanañca paññāpeyyaṁ bhattāni ca uddiseyyanti icchāmahaṁ
bhante saṅghassa senāsanañca paññāpetuṁ bhattāni ca uddisitunti.
Sādhu sādhu dabba tenahi tvaṁ dabba saṅghassa senāsanañca
paññāpehi bhattāni ca uddisāhīti. Evaṁ bhanteti kho āyasmā
dabbo mallaputto bhagavato paccassosi.

[592] Athakho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe
dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi tenahi bhikkhave saṅgho dabbaṁ
mallaputtaṁ senāsanapaññāpakañca bhattuddesakañca sammannatu.
Evañca pana bhikkhave sammannitabbo. Paṭhamaṁ dabbo yācitabbo
yācitvā byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo
suṇātu me bhante saṅgho yadi saṅghassa pattakallaṁ saṅgho
āyasmantaṁ dabbaṁ mallaputtaṁ senāsanapaññāpakañca bhattuddesakañca
sammanneyya. Esā ñatti. Suṇātu me bhante saṅgho
saṅgho āyasmantaṁ dabbaṁ mallaputtaṁ senāsanapaññāpakañca
bhattuddesakañca sammannati. Yassāyasmato khamati āyasmato
dabbassa mallaputtassa senāsanapaññāpakassa ca bhattuddesakassa ca
sammati so tuṇhassa yassa nakkhamati so bhāseyya. Sammato
saṅghena āyasmā dabbo mallaputto senāsanapaññāpako ca
bhattuddesako ca khamati saṅghassa tasmā tuṇhī. Evametaṁ
Dhārayāmīti.

[593] Sammato cāyasmā 1 dabbo mallaputto sabhāgānaṁ
sabhāgānaṁ 2 bhikkhūnaṁ ekajjhaṁ senāsanaṁ paññāpeti ye te bhikkhū suttantikā
tesaṁ ekajjhaṁ senāsanaṁ paññāpeti te aññamaññaṁ suttantaṁ
saṅgāyissantīti ye te bhikkhū vinayadharā tesaṁ ekajjhaṁ senāsanaṁ
paññāpeti te aññamaññaṁ vinayaṁ vinicchinissantīti ye te
bhikkhū dhammakathikā tesaṁ ekajjhaṁ senāsanaṁ paññāpeti te
aññamaññaṁ dhammaṁ sākacchissantīti ye te bhikkhū jhāyino tesaṁ
ekajjhaṁ senāsanaṁ paññāpeti te aññamaññaṁ na byābādhissantīti
ye te bhikkhū tiracchānakathikā kāyadaḷhibahulā 3 viharanti
tesampi ekajjhaṁ senāsanaṁ paññāpeti imāyapīme 4 āyasmantā 5
ratiyā acchissantīti yepi te bhikkhū vikāle āgacchanti tesampi
tejodhātuṁ samāpajjitvā teneva ālokena senāsanaṁ paññāpeti.
Apissu bhikkhū sañcicca vikāle āgacchanti mayaṁ āyasmato
dabbassa mallaputtassa iddhipāṭihāriyaṁ passissāmāti. Te āyasmantaṁ
dabbaṁ mallaputtaṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadenti amhākaṁ āvuso dabba
senāsanaṁ paññāpehīti. Te āyasmā dabbo mallaputto evaṁ vadeti
kattha āyasmantā icchanti kattha paññāpemīti. Te sañcicca
dūre apadissanti amhākaṁ āvuso dabba gijjhakūṭe pabbate 6
1 Ma. ca panāyasmā. Yu. ca āyasmā. 2 Ma. Yu. ayaṁ pāṭho natthi.
3 Yu. kāyadaḷhībahulā. 4 Ma. Yu. imāyapime. 5 Ma. āyasmanto.
6 Yu. ayaṁ pāṭho na dissati.
Senāsanaṁ paññāpehi. Amhākaṁ āvuso dabba 1 corappapāte
senāsanaṁ paññāpehi. Amhākaṁ āvuso dabba isigilipasse
kāḷasilāyaṁ senāsanaṁ paññāpehi. Amhākaṁ āvuso dabba
vebhārapasse sattapaṇṇaguhāyaṁ senāsanaṁ paññāpehi. Amhākaṁ
āvuso dabba sītavane sappasoṇḍikapabbhāre senāsanaṁ paññāpehi.
Amhākaṁ āvuso dabba gomaṭakandarāyaṁ senāsanaṁ paññāpehi.
Amhākaṁ āvuso dabba tiṇḍukakandarāyaṁ 2 senāsanaṁ paññāpehi.
Amhākaṁ āvuso dabba kapotakandarāyaṁ 3 senāsanaṁ paññāpehi.
Amhākaṁ āvuso dabba tapodārāme senāsanaṁ paññāpehi.
Amhākaṁ āvuso dabba jīvakambavane senāsanaṁ paññāpehi. Amhākaṁ
āvuso dabba maddakucchimhi migadāye senāsanaṁ paññāpehīti.
Tesaṁ āyasmā dabbo mallaputto tejodhātuṁ samāpajjitvā
aṅguliyā jalamānāya purato purato gacchati. Tepi teneva
ālokena āyasmato dabbassa mallaputtassa piṭṭhito piṭṭhito
gacchanti. Tesaṁ āyasmā dabbo mallaputto evaṁ senāsanaṁ
paññāpeti ayaṁ mañco idaṁ pīṭhaṁ ayaṁ bhisī idaṁ bimbohanaṁ
idaṁ vaccaṭṭhānaṁ idaṁ passāvaṭṭhānaṁ idaṁ pānīyaṁ idaṁ paribhojanīyaṁ
ayaṁ kattaradaṇḍo idaṁ saṅghassa katikasaṇṭhānaṁ imaṁ kālaṁ
1 ito paraṁ dabbātyālapanaṁ sabbattha na dissati. 2 Yu. Rā. tindukakandarāyaṁ.
3 Yu. tapodakandarāyaṁ.
Pavisitabbaṁ imaṁ kālaṁ nikkhamitabbanti. Tesaṁ āyasmā dabbo
mallaputto evaṁ senāsanaṁ paññāpetvā punadeva veḷuvanaṁ paccāgacchati.

[594] Tena kho pana samayena mettiyabhummajakā 1 bhikkhū navakā ceva
honti appapuññā ca. Yāni saṅghassa lāmakāni senāsanāni tāni
tesaṁ 2 pāpuṇanti lāmakāni ca bhattāni. Tena kho pana samayena rājagahe
manussā icchanti therānaṁ bhikkhūnaṁ abhisaṅkhārikaṁ dātuṁ sappimpi telampi
uttaribhaṅgampi mettiyabhummajakānaṁ pana bhikkhūnaṁ pākatikaṁ denti
yathāraddhaṁ kāṇājakaṁ bilaṅgadutiyaṁ. Te pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantā
there bhikkhū pucchanti tumhākaṁ āvuso bhattagge kiṁ ahosi
tumhākaṁ kiṁ nāhosīti 3 . Ekacce therā evaṁ vadenti amhākaṁ
āvuso sappi ahosi telaṁ ahosi uttaribhaṅgaṁ ahosīti.
Mettiyabhummajakā pana bhikkhū evaṁ vadenti amhākaṁ āvuso na
kiñci ahosi pākatikaṁ yathāraddhaṁ kāṇājakaṁ bilaṅgadutiyanti.

[595] Tena kho pana samayena kalyāṇabhattiko gahapati saṅghassa
catukkabhattaṁ deti niccabhattaṁ. So bhattagge saputtadāro upatiṭṭhitvā
parivisati. Aññe odanena pucchanti aññe sūpena pucchanti
aññe telena pucchanti aññe uttaribhaṅgena pucchanti.

[596] Tena kho pana samayena kalyāṇabhattikassa gahapatino
bhattaṁ svātanāya mettiyabhummajakānaṁ bhikkhūnaṁ uddiṭṭhaṁ hoti.
1 Ma. sabbavāre mettiyabhūmajakā. 2 Ma. tesaṁ tāni. 3 Ma. Yu. kiṁ ahosīti.
nasaddo na dissati.
Athakho kalyāṇabhattiko gahapati ārāmaṁ agamāsi kenacideva karaṇīyena
yenāyasmā 1 dabbo mallaputto tenupasaṅkami upasaṅkamitvā
āyasmantaṁ dabbaṁ mallaputtaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho kalyāṇabhattikaṁ gahapatiṁ āyasmā dabbo
mallaputto dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi
sampahaṁsesi. Athakho kalyāṇabhattiko gahapati āyasmatā dabbena
mallaputtena dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito
sampahaṁsito āyasmantaṁ dabbaṁ mallaputtaṁ etadavoca kassa bhante
amhākaṁ ghare svātanāya bhattaṁ uddiṭṭhanti. Mettiyabhummajakānaṁ
kho gahapati bhikkhūnaṁ tumhākaṁ ghare svātanāya bhattaṁ uddiṭṭhanti.
Athakho kalyāṇabhattiko gahapati anattamano ahosi kathaṁ hi
nāma pāpabhikkhū amhākaṁ ghare bhuñjissantīti gharaṁ gantvā dāsiṁ
āṇāpesi ye je sve bhattikā āgacchanti [2]- koṭṭhake
āsanaṁ paññāpetvā kāṇājakena bilaṅgadutiyena parivisāti. Evaṁ
ayyāti kho sā dāsī kalyāṇabhattikassa gahapatino paccassosi.
Athakho mettiyabhummajakā bhikkhū hiyyo kho āvuso amhākaṁ
kalyāṇabhattikassa gahapatino bhattaṁ uddiṭṭhaṁ sve amhe 3
kalyāṇabhattiko gahapati saputtadāro upatiṭṭhitvā parivisissati aññe
odanena pucchissanti aññe sūpena pucchissanti aññe telena
pucchissanti aññe uttaribhaṅgena pucchissantīti. Te teneva
1 Ma. so yenāyasmā. 2 Ma. te. 3 Yu. amhākaṁ.
Somanassena na cittarūpaṁ rattiyā supiṁsu. Athakho mettiyabhummajakā
bhikkhū pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena
kalyāṇabhattikassa gahapatino nivesanaṁ tenupasaṅkamiṁsu. Addasā
kho sā dāsī mettiyabhummajake bhikkhū dūrato va āgacchante
disvāna koṭṭhake āsanaṁ paññāpetvā mettiyabhummajake bhikkhū
etadavoca nisīdatha bhanteti. Athakho mettiyabhummajakānaṁ bhikkhūnaṁ
etadahosi nissaṁsayaṁ kho na tāva bhattaṁ siddhaṁ bhavissati yathā
mayaṁ koṭṭhake nisīdāpiyāmāti 2 . Athakho sā dāsī kāṇājakena
bilaṅgadutiyena upagañchi bhuñjatha bhanteti. Mayaṁ kho bhagini
niccabhattikāti. Jānāmi ayyā niccabhattikāti 3 apicāhaṁ hiyyo
va gahapatinā āṇattā ye je sve bhattikā āgacchanti
[4]- Koṭṭhake āsanaṁ paññāpetvā kāṇājakena bilaṅgadutiyena parivisāti
bhuñjatha bhanteti. Athakho mettiyabhummajakā bhikkhū hiyyo kho
āvuso kalyāṇabhattiko gahapati ārāmaṁ agamāsi dabbassa mallaputtassa
santike nissaṁsayaṁ kho mayaṁ dabbena mallaputtena gahapatino
santike 5 paribhinnāti. Te teneva domanassena na cittarūpaṁ bhuñjiṁsu.
Athakho mettiyabhummajakā bhikkhū pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantā
ārāmaṁ gantvā pattacīvaraṁ paṭisāmetvā bahārāmakoṭṭhake
saṅghāṭipallatthikāya nisīdiṁsu tuṇhībhūtā maṅkubhūtā pattakkhandhā adhomukhā
1 sabbattha nisīdāpeyyāmāti dissati. 2 Yu. itisaddo natthi. 3 Ma. te.
4 Ma. Yu. antare.
Pajjhāyantā appaṭibhāṇā. Athakho mettiyā bhikkhunī yena
mettiyabhummajakā bhikkhū tenupasaṅkami upasaṅkamitvā mettiyabhummajake
bhikkhū etadavoca vandāmi ayyāti. Evaṁ vutte mettiyabhummajakā
bhikkhū nālapiṁsu. Dutiyampi kho .pe. Tatiyampi kho mettiyā
bhikkhunī mettiyabhummajake bhikkhū etadavoca vandāmi ayyāti.
Tatiyampi kho mettiyabhummajakā bhikkhū nālapiṁsu. Kyāhaṁ ayyānaṁ
aparajjhāmi kissa maṁ ayyā nālapantīti. Tathā hi pana tvaṁ bhagini
amhe dabbena mallaputtena viheṭhiyamāne ajjhupekkhasīti. Kyāhaṁ
ayyā karomīti. Sace kho tvaṁ bhagini iccheyyāsi ajjeva
bhagavā āyasmantaṁ dabbaṁ mallaputtaṁ nāsāpeyyāti. Kyāhaṁ ayyā
karomi kiṁ mayā sakkā kātunti. Ehi tvaṁ bhagini yena
bhagavā tenupasaṅkama 1 upasaṅkamitvā bhagavantaṁ evaṁ vadehi idaṁ
bhante nacchannaṁ nappaṭirūpaṁ yāyaṁ bhante disā abhayā anītikā
anupaddavā sayaṁ disā sabhayā saītikā saupaddavā yato
nīvātaṁ tato pavātaṁ udakaṁ maññe ādittaṁ ayyenamhi
dabbena mallaputtena dūsitāti. Evaṁ ayyāti kho mettiyā
bhikkhunī mettiyabhummajakānaṁ bhikkhūnaṁ paṭissuṇitvā yena bhagavā
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ
aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhitā kho sā 2 mettiyā bhikkhunī bhagavantaṁ
1 Ma. tenupasaṅkami. 2 yuropiyapotthake ca amhākaṁ mahāvibhaṅge ca sāti na dissati.
Etadavoca idaṁ bhante nacchannaṁ nappaṭirūpaṁ yāyaṁ bhante disā
abhayā anītikā anupaddavā sāyaṁ disā sabhayā saītikā saupaddavā
yato nīvātaṁ tato pavātaṁ udakaṁ maññe ādittaṁ ayyenamhi
dabbena mallaputtena dūsitāti.

[597] Athakho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe
bhikkhusaṅghaṁ sannipātāpetvā āyasmantaṁ dabbaṁ mallaputtaṁ paṭipucchi
sarasi tvaṁ dabba evarūpaṁ kattā yathāyaṁ bhikkhunī āhāti. Yathā
maṁ bhante bhagavā jānātīti. Dutiyampi kho bhagavā .pe. Tatiyampi
kho bhagavā āyasmantaṁ dabbaṁ mallaputtaṁ etadavoca sarasi tvaṁ
dabba evarūpaṁ kattā yathāyaṁ bhikkhunī āhāti. Yathā maṁ bhante
bhagavā jānātīti. Na kho dabba dabbā evaṁ nibbeṭhenti sace
tayā kataṁ katanti vadehi sace akataṁ akatanti vadehīti. Yatohaṁ
bhante jāto nābhijānāmi supinantenāpi methunaṁ dhammaṁ paṭisevitā
pageva jāgaroti. Athakho bhagavā bhikkhū āmantesi tenahi
bhikkhave mettiyaṁ bhikkhuniṁ nāsetha ime ca bhikkhū anuyuñjathāti.
Idaṁ vatvā bhagavā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ pāvisi. Athakho te
bhikkhū mettiyaṁ bhikkhuniṁ nāsesuṁ. Athakho mettiyabhummajakā bhikkhū
te bhikkhū etadavocuṁ mā āvuso 3 mettiyaṁ bhikkhuniṁ nāsetha
na sā kiñci aparajjhati amhehi sā ussāhitā kupitehi
anattamanehi cāvanādhippāyehīti. Kiṁ pana tumhe āvuso āyasmantaṁ
1 Ma. Yu. māvuso.
Dabbaṁ mallaputtaṁ amūlikāya sīlavipattiyā anuddhaṁsethāti. Evamāvusoti.
Ye te bhikkhū appicchā .pe. Te ujjhāyanti khīyanti vipācenti
kathaṁ hi nāma mettiyabhummajakā bhikkhū āyasmantaṁ dabbaṁ mallaputtaṁ
amūlikāya sīlavipattiyā anuddhaṁsessantīti. Athakho te bhikkhū
bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Saccaṁ kira bhikkhave mettiyabhummajakā
bhikkhū dabbaṁ mallaputtaṁ amūlikāya sīlavipattiyā anuddhaṁsentīti.
Saccaṁ bhagavāti .pe. Vigarahitvā dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū
āmantesi tenahi bhikkhave saṅgho dabbassa mallaputtassa
sativepullappattassa sativinayaṁ detu. Evañca pana bhikkhave dātabbo.
Tena bhikkhave dabbena mallaputtena saṅghaṁ upasaṅkamitvā ekaṁsaṁ
uttarāsaṅgaṁ karitvā vuḍḍhānaṁ bhikkhūnaṁ pāde vanditvā ukkuṭikaṁ
nisīditvā añjaliṁ paggahetvā evamassa vacanīyo ime maṁ bhante
mettiyabhummajakā bhikkhū amūlikāya sīlavipattiyā anuddhaṁsenti sohaṁ
bhante sativepullappatto saṅghaṁ sativinayaṁ yācāmīti. Dutiyampi
yācitabbo tatiyampi yācitabbo ime maṁ bhante mettiyabhummajakā
bhikkhū amūlikāya sīlavipattiyā anuddhaṁsenti sohaṁ sativepullappatto
tatiyampi bhante saṅghaṁ 1 sativinayaṁ yācāmīti.

[598] Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo
1 Ma. sohaṁ bhante sativepullappatto tatiyampi bhante saṅghaṁ. Yu. sohaṁ bhante
sativepullappatto tatiyampi saṅghaṁ.
Suṇātu me bhante saṅgho ime mettiyabhummajakā bhikkhū āyasmantaṁ
dabbaṁ mallaputtaṁ amūlikāya sīlavipattiyā anuddhaṁsenti. Āyasmā
dabbo mallaputto sativepullappatto saṅghaṁ sativinayaṁ yācati.
Yadi saṅghassa pattakallaṁ saṅgho āyasmato dabbassa mallaputtassa
sativepullappattassa sativinayaṁ dadeyya. Esā ñatti. Suṇātu
me bhante saṅgho ime mettiyabhummajakā bhikkhū āyasmantaṁ
dabbaṁ mallaputtaṁ amūlikāya sīlavipattiyā anuddhaṁsenti. Āyasmā
dabbo mallaputto sativepullappatto saṅghaṁ sativinayaṁ yācati. Saṅgho
āyasmato dabbassa mallaputtassa sativepullappattassa sativinayaṁ
deti. Yassāyasmato khamati āyasmato dabbassa mallaputtassa
sativepullappattassa sativinayassa dānaṁ so tuṇhassa yassa
nakkhamati so bhāseyya. Dutiyampi etamatthaṁ vadāmi .pe.
Tatiyampi etamatthaṁ vadāmi. Suṇātu me bhante saṅgho ime
mettiyabhummajakā bhikkhū āyasmantaṁ dabbaṁ mallaputtaṁ amūlikāya
sīlavipattiyā anuddhaṁsenti. Āyasmā dabbo mallaputto
sativepullappatto saṅghaṁ sativinayaṁ yācati. Saṅgho āyasmato
dabbassa sativepullappattassa sativinayaṁ deti. Yassāyasmato
khamati āyasmato dabbassa mallaputtassa sativepullappattassa
sativinayassa dānaṁ so tuṇhassa yassa nakkhamati so
bhāseyya. Dinno saṅghena āyasmato dabbassa mallaputtassa
Sativepullappattassa sativinayo khamati saṅghassa tasmā tuṇhī.
Evametaṁ dhārayāmīti.

[599] Pañcimāni bhikkhave dhammikāni sativinayassa dānāni
suddho hoti bhikkhu anāpattiko anuvadanti ca naṁ yācati ca
tassa saṅgho sativinayaṁ deti dhammena samaggena 1 imāni kho
bhikkhave pañca dhammikāni sativinayassa dānānīti.