[37] Yassa yaṁ cittaṁ nirujjhamānaṁ tassa taṁ cittaṁ uppannaṁ
yassa vā pana yaṁ cittaṁ uppannaṁ tassa taṁ cittaṁ nirujjhamānaṁ.
Yassa yaṁ cittaṁ na nirujjhamānaṁ tassa taṁ cittaṁ na uppannaṁ yassa vā pana
yaṁ cittaṁ na uppannaṁ tassa taṁ cittaṁ na nirujjhamānaṁ.

[38] Yassa yaṁ cittaṁ uppannaṁ tassa taṁ cittaṁ uppajjittha
yassa vā pana yaṁ cittaṁ uppajjittha tassa taṁ cittaṁ uppannaṁ.
Yassa yaṁ cittaṁ uppannaṁ tassa taṁ cittaṁ uppajjissati yassa vā pana
yaṁ cittaṁ uppajjissati tassa taṁ cittaṁ uppannaṁ. Yassa yaṁ cittaṁ
na uppannaṁ tassa taṁ cittaṁ na uppajjittha yassa vā pana yaṁ cittaṁ
na uppajjittha tassa taṁ cittaṁ na uppannaṁ. Yassa yaṁ cittaṁ
na uppannaṁ tassa taṁ cittaṁ na uppajjissati yassa vā pana yaṁ cittaṁ
na uppajjissati tassa taṁ cittaṁ na uppannaṁ.

[39] Yassa yaṁ cittaṁ uppajjittha no ca tassa taṁ cittaṁ
uppannaṁ tassa taṁ cittaṁ uppajjissati yassa vā pana yaṁ cittaṁ
uppajjissati no ca tassa taṁ cittaṁ uppannaṁ tassa taṁ cittaṁ
uppajjittha. Yassa yaṁ cittaṁ na uppajjittha no ca tassa taṁ cittaṁ
Na uppannaṁ tassa taṁ cittaṁ na uppajjissati yassa vā pana yaṁ cittaṁ
na uppajjissati no ca tassa taṁ cittaṁ na uppannaṁ tassa taṁ cittaṁ
na uppajjittha.

[40] Uppannaṁ uppajjamānaṁ uppajjamānaṁ uppannaṁ.
Na uppannaṁ na uppajjamānaṁ na uppajjamānaṁ na uppannaṁ.

[41] Niruddhaṁ nirujjhamānaṁ nirujjhamānaṁ niruddhaṁ. Na niruddhaṁ
na nirujjhamānaṁ na nirujjhamānaṁ na niruddhaṁ.

[42] Yassa yaṁ cittaṁ uppajjamānaṁ khaṇaṁ khaṇaṁ vītikkantaṁ
atikkantakālaṁ nirujjhamānaṁ khaṇaṁ khaṇaṁ vītikkantaṁ atikkantakālaṁ tassa
taṁ cittaṁ yassa vā pana yaṁ cittaṁ nirujjhamānaṁ khaṇaṁ khaṇaṁ vītikkantaṁ
atikkantakālaṁ uppajjamānaṁ khaṇaṁ khaṇaṁ vītikkantaṁ atikkantakālaṁ
tassa taṁ cittaṁ. Yassa yaṁ cittaṁ na uppajjamānaṁ khaṇaṁ khaṇaṁ vītikkantaṁ
atikkantakālaṁ na nirujjhamānaṁ khaṇaṁ khaṇaṁ vītikkantaṁ atikkantakālaṁ
tassa taṁ cittaṁ yassa vā pana yaṁ cittaṁ na nirujjhamānaṁ khaṇaṁ khaṇaṁ
vītikkantaṁ atikkantakālaṁ na uppajjamānaṁ khaṇaṁ khaṇaṁ vītikkantaṁ
atikkantakālaṁ tassa taṁ cittaṁ.
Missakavāruddeso

[43] Yassa sarāgaṁ cittaṁ uppajjati yassa vītarāgaṁ cittaṁ
uppajjati yassa sadosaṁ cittaṁ uppajjati yassa vītadosaṁ cittaṁ
uppajjati yassa samohaṁ cittaṁ uppajjati yassa vītamohaṁ cittaṁ
Uppajjati yassa saṅkhittaṁ cittaṁ uppajjati yassa vikkhittaṁ cittaṁ
uppajjati yassa mahaggataṁ cittaṁ uppajjati yassa amahaggataṁ
cittaṁ uppajjati yassa sauttaraṁ cittaṁ uppajjati yassa anuttaraṁ
cittaṁ uppajjati yassa samāhitaṁ cittaṁ uppajjati yassa asamāhitaṁ
cittaṁ uppajjati yassa vimuttaṁ cittaṁ uppajjati yassa avimuttaṁ
cittaṁ uppajjati yassa kusalaṁ cittaṁ uppajjati yassa akusalaṁ
cittaṁ uppajjati yassa abyākataṁ cittaṁ uppajjati yassa sukhāya
vedanāya sampayuttaṁ cittaṁ uppajjati (etena upāyena yāva
saraṇāraṇā uddharitabbā) yassa araṇaṁ cittaṁ uppajjati na nirujjhati
tassa araṇaṁ cittaṁ nirujjhissati na uppajjissati yassa vā pana
araṇaṁ cittaṁ nirujjhissati na uppajjissati tassa araṇaṁ cittaṁ
uppajjati na nirujjhati.
Uddesavāraṁ niṭṭhitaṁ.
---------------
Puggalavāraniddeso

[44] Yassa cittaṁ uppajjati na nirujjhati tassa cittaṁ nirujjhissati
na uppajjissatīti: pacchimacittassa uppādakkhaṇe tesaṁ cittaṁ
uppajjati na nirujjhati nirujjhissati na uppajjissati itaresaṁ cittassa
uppādakkhaṇe tesaṁ cittaṁ uppajjati na nirujjhati nirujjhissati ceva
uppajjissati ca. Yassa vā pana cittaṁ nirujjhissati na uppajjissati
Tassa cittaṁ uppajjati na nirujjhatīti: āmantā. Yassa cittaṁ
na uppajjati nirujjhati tassa cittaṁ na nirujjhissati uppajjissatīti:
no. Yassa vā pana cittaṁ na nirujjhissati uppajjissati tassa cittaṁ
na uppajjati nirujjhatīti: natthi.

[45] Yassa cittaṁ uppajjati tassa cittaṁ uppannanti:
āmantā. Yassa vā pana cittaṁ uppannaṁ tassa cittaṁ uppajjatīti:
cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṁ cittaṁ uppannaṁ no ca tesaṁ cittaṁ
uppajjati cittassa uppādakkhaṇe tesaṁ cittaṁ uppannañceva
uppajjati ca. Yassa cittaṁ na uppajjati tassa cittaṁ na uppannanti:
cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṁ cittaṁ na uppajjati no ca tesaṁ cittaṁ
na uppannaṁ nirodhasamāpannānaṁ asaññasattānaṁ tesaṁ cittaṁ na ceva
uppajjati na ca uppannaṁ. Yassa vā pana cittaṁ na uppannaṁ tassa
cittaṁ na uppajjatīti: āmantā.

[46] Yassa cittaṁ nirujjhati tassa cittaṁ uppannanti: āmantā.
Yassa vā pana cittaṁ uppannaṁ tassa cittaṁ nirujjhatīti: cittassa
uppādakkhaṇe tesaṁ cittaṁ uppannaṁ no ca tesaṁ cittaṁ nirujjhati
cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṁ cittaṁ uppannañceva nirujjhati ca.
Yassa cittaṁ na nirujjhati tassa cittaṁ na uppannanti: cittassa
uppādakkhaṇe tesaṁ cittaṁ na nirujjhati no ca tesaṁ cittaṁ na uppannaṁ
nirodhasamāpannānaṁ asaññasattānaṁ tesaṁ cittaṁ na ceva nirujjhati na ca
Uppannaṁ. Yassa vā pana cittaṁ na uppannaṁ tassa cittaṁ
na nirujjhatīti: āmantā.