พุทธธรรมสงฆ์


พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๕ ยมกปกรณ์ ภาค ๑ (เล่ม 38)

[๑๓๗๙] บุคคลใด ละทิฏฐานุสัย จากที่ใด บุคคลนั้น ย่อมละวิจิกิจฉานุสัย
จากที่นั้นหรือ?
ถูกแล้ว.
หรือว่า บุคคลใด ละวิจิกิจฉานุสัย จากที่ใด บุคคลนั้นย่อมละทิฏฐานุสัย จาก
ที่นั้น?
ถูกแล้ว ฯลฯ.

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๕ ยมกปกรณ์ ภาค ๑ (เล่ม 38)

[๑๓๘๐] บุคคลใด ละวิจิกิจฉานุสัย จากที่ใด บุคคลนั้น ย่อมละภวราคานุสัย
จากที่นั้นหรือ?
บุคคลที่ ๘ ละวิจิกิจฉานุสัย ในเวทนา ๓ ในกามธาตุ บุคคลที่ ๘ นั้น ละวิจิกิจฉา
นุสัย จากที่นั้น แต่บุคคลที่ ๘ นั้น ละภวราคานุสัยจากที่นั้นก็หาไม่ บุคคลนั้นนั่นแหละ ละ
วิจิกิจฉานุสัย ในรูปธาตุ ในอรูปธาตุ บุคคลนั้น ละวิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้น และละภวราคานุสัย
อันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับอนุสัยนั้น จากที่นั้น.
หรือว่า บุคคลใด ละภวราคานุสัย จากที่ใด บุคคลนั้น ละวิจิกิจฉานุสัย จาก
ที่นั้น?
หามิได้.

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๕ ยมกปกรณ์ ภาค ๑ (เล่ม 38)

[๑๓๘๑] บุคคลใด ละภวราคานุสัย จากที่ใด บุคคลนั้น ย่อมละอวิชชานุสัย
จากที่นั้นหรือ?
ถูกแล้ว.
หรือว่า บุคคลใด ละอวิชชานุสัย จากที่ใด บุคคลนั้น ย่อมละภวราคานุสัย
จากที่นั้น?
พระอริยบุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค ละอวิชชานุสัย ในเวทนา ๓ ใน
กามธาตุ พระอริยบุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรคนั้น ย่อมละอวิชชานุสัย จากที่นั้น
แต่พระอริยบุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรคนั้น ย่อมละภวราคานุสัย จากที่นั้นก็หาไม่
บุคคลนั้นนั่นแหละ ย่อมละอวิชชานุสัย ในรูปธาตุ ในอรูปธาตุ บุคคลนั้น ย่อมละอวิชชา
นุสัย และย่อมละภวราคานุสัย จากที่นั้น.

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๕ ยมกปกรณ์ ภาค ๑ (เล่ม 38)

[๑๓๘๒] บุคคลใด ละกามราคานุสัย และปฏิฆานุสัย จากที่ใด บุคคลนั้น
ย่อมละมานานุสัย จากที่นั้นหรือ?
ไม่มี.
หรือว่า บุคคลใด ละมานานุสัย จากที่ใด บุคคลนั้น ย่อมละกามราคานุสัย
และปฏิฆานุสัย จากที่นั้นหรือ?
หามิได้.
บุคคลใด ละกามราคานุสัย และปฏิฆานุสัย จากที่ใด บุคคลนั้น ย่อมละทิฏฐา
นุสัย ฯลฯ วิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้นหรือ?
ไม่มี.
หรือว่า บุคคลใด ละวิจิกิจฉานุสัย จากที่ใด บุคคลนั้น ย่อมละกามราคานุสัย
ปฏิฆานุสัย จากที่นั้น?
บุคคลที่ ๘ ละวิจิกิจฉานุสัย ในรูปธาตุ ในอรูปธาตุ บุคคลที่ ๘ นั้น ย่อมละวิจิกิจฉา
นุสัย จากที่นั้น แต่บุคคลที่ ๘ นั้น ย่อมละกามราคานุสัย และปฏิฆานุสัย จากที่นั้นก็หาไม่
บุคคลนั้นนั่นแหละ ละวิจิกิจฉานุสัยในเวทนา ๒ ในกามธาตุ บุคคลนั้นย่อมละวิจิกิจฉานุสัย
จากที่นั้น ย่อมละกามราคานุสัย อันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับอนุสัยนั้น แต่บุคคลนั้น ย่อมละ
ปฏิฆานุสัย จากที่นั้นก็หาไม่ บุคคลเหล่านั้นนั่นแหละ ละวิจิกิจฉานุสัยในทุกขเวทนา บุคคลนั้น
ย่อมละวิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้น ย่อมละปฏิฆานุสัย อันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับอนุสัยนั้น
แต่บุคคลนั้น ย่อมละกามราคานุสัย จากที่นั้นก็หาไม่.
บุคคลใด ละกามราคานุสัย และปฏิฆานุสัย จากที่ใด บุคคลนั้น ย่อมละ
ภวราคานุสัย จากที่นั้นหรือ?
ไม่มี.
หรือว่า บุคคลใด ละภวราคานุสัย จากที่ใด บุคคลนั้น ย่อมละกามราคานุสัย
และปฏิฆานุสัย จากที่นั้น?
หามิได้.
บุคคลใด ละกามราคานุสัย และปฏิฆานุสัย จากที่ใด บุคคลนั้น ย่อมละ
อวิชชานุสัย จากที่นั้นหรือ?
ไม่มี.
หรือว่า บุคคลใด ละอวิชชานุสัย จากที่ใด บุคคลนั้น ย่อมละกามราคานุสัย
และปฏิฆานุสัย จากที่นั้น?
หามิได้.

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๕ ยมกปกรณ์ ภาค ๑ (เล่ม 38)

[๑๓๘๓] บุคคลใด ละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และมานานุสัย จากที่ใด
บุคคลนั้น ย่อมละทิฏฐานุสัย จากที่ใด บุคคลนั้น ย่อมละทิฏฐานุสัย ฯลฯ วิจิกิจฉานุสัย
จากที่นั้นหรือ?
ไม่มี.
หรือว่า บุคคลใด ละวิจิกิจฉานุสัย จากที่ใด บุคคลนั้น ย่อมละกามราคานุสัย
ปฏิฆานุสัย และมานานุสัย จากที่นั้น?
บุคคลที่ ๘ ละวิจิกิจฉานุสัย ในรูปธาตุ ในอรูปธาตุ บุคคลที่ ๘ นั้น ย่อมละวิจิกิจฉานุสัย
จากที่นั้น ย่อมละมานานุสัย อันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับอนุสัยนั้น แต่บุคคลที่ ๘ นั้น ย่อมละ
กามราคานุสัย และปฏิฆานุสัย จากที่นั้นก็หาไม่ บุคคลนั้นนั่นแหละ ละวิจิกิจฉานุสัย ในเวทนา ๒
ในกามธาตุ บุคคลนั้น ย่อมละวิจิกิจฉานุสัย และละกามราคานุสัย จากที่นั้น ย่อมละมานานุสัย
อันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับอนุสัยนั้น แต่บุคคลนั้น ย่อมละปฏิฆานุสัย จากที่นั้นก็หาไม่ บุคคล
นั้นนั่นแหละ ละวิจิกิจฉานุสัย ในทุกขเวทนา บุคคลนั้น ย่อมละวิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้น
ย่อมละปฏิฆานุสัย อันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับอนุสัยนั้น แต่บุคคลนั้น ย่อมละกามราคานุสัย
และมานานุสัย จากที่นั้น ย่อมละปฏิฆานุสัย จากที่นั้นก็หาไม่.
บุคคลใด ละกามราคานุสัย ปฏิหานุสัย มานานุสัย จากที่ใด บุคคลนั้น ย่อมละ
ภวราคานุสัย จากที่นั้นหรือ?
ไม่มี.
หรือว่า บุคคลใด ละภวราคานุสัย จากที่ใด บุคคลนั้น ย่อมละกามราคานุสัย
ปฏิฆานุสัย และมานานุสัย จากที่นั้น?
ย่อมละมานานุสัย.
บุคคลใด ละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และมานานุสัย จากที่ใด บุคคลนั้น ย่อม
ละอวิชชานุสัย จากที่นั้นหรือ?
ไม่มี.
หรือว่า บุคคลใด ละอวิชชานุสัย จากที่ใด บุคคลนั้น ย่อมละกามราคานุสัย
ปฏิฆานุสัย และมานานุสัย จากที่นั้น?
พระอริยบุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค ละอวิชชานุสัย ในทุกขเวทนา
พระอริยบุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรคนั้น ย่อมละอวิชชานุสัย จากที่นั้น แต่พระอริย
บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรคนั้น ย่อมละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย และมานานุสัย
จากที่นั้นก็หาไม่ บุคคลนั้นนั่นแหละ ละอวิชชานุสัย ในเวทนา ๒ ในกามธาตุ ในรูปธาตุ
ในอรูปธาตุ บุคคลนั้น ย่อมละอวิชชานุสัย และมานานุสัย จากที่นั้น แต่บุคคลนั้น ย่อมละ
กามราคานุสัย และปฏิฆานุสัย จากที่นั้นก็หาไม่.

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๕ ยมกปกรณ์ ภาค ๑ (เล่ม 38)

[๑๓๘๔] บุคคลใด ละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย และทิฏฐานุสัย
จากที่ใด บุคคลนั้น ย่อมละวิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้นหรือ?
ไม่มี.
หรือว่า บุคคลใด ละวิจิกิจฉานุสัย จากที่ใด บุคคลนั้น ย่อมละกามราคานุสัย
ปฏิฆานุสัย มานานุสัย และทิฏฐานุสัย จากที่นั้น?
บุคคลที่ ๘ ละวิจิกิจฉานุสัย ในรูปธาตุ ในอรูปธาตุ บุคคลที่ ๘ นั้น ย่อมละ
วิจิกิจฉานุสัย และทิฏฐานุสัย จากที่นั้น ย่อมละมานานุสัย อันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับอนุสัยนั้น
บุคคลที่ ๘ นั้น ย่อมละกามราคานุสัย และปฏิฆานุสัย จากที่นั้นก็หาไม่ บุคคลนั้นนั่นแหละ
ละวิจิกิจฉานุสัย ในเวทนา ๒ ในกามธาตุ บุคคลนั้น ย่อมละวิจิกิจฉานุสัย และทิฏฐานุสัย
จากที่นั้น ย่อมละกามราคานุสัย และมานานุสัย อันตั้งอยู่ในที่เดียวกันกับอนุสัยนั้น แต่บุคคล
นั้น ย่อมละปฏิฆานุสัย จากที่นั้นก็หาไม่ บุคคลนั้นนั่นแหละ ละวิจิกิจฉานุสัย ในทุกขเวทนา
บุคคลนั้น ย่อมละวิจิกิจฉานุสัย และทิฏฐานุสัย จากที่นั้น ย่อมละปฏิฆานุสัย อันตั้งอยู่ในที่
เดียวกันกับอนุสัยนั้น แต่บุคคลนั้น ย่อมละกามราคานุสัย และมานานุสัย จากที่นั้นก็หาไม่ ฯลฯ.

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๕ ยมกปกรณ์ ภาค ๑ (เล่ม 38)

[๑๓๘๕] บุคคลใด ละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย และ
วิจิกิจฉานุสัย จากที่ใด บุคคลนั้น ย่อมละภวราคานุสัย จากที่นั้นหรือ?
ไม่มี.
หรือว่า บุคคลใด ละภวราคานุสัย จากที่ใด บุคคลนั้น ย่อมละกามราคานุสัย
ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้น?
ย่อมละมานานุสัย.
บุคคลใด ละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย
จากที่ใด บุคคลนั้น ย่อมละอวิชชานุสัย จากที่นั้นหรือ?
ไม่มี.
หรือว่า บุคคลใด ละอวิชชานุสัย จากที่ใด บุคคลนั้น ย่อมละกามราคานุสัย
ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้น?
พระอริยบุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค ละอวิชชานุสัย ในทุกขเวทนา
พระอริยบุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรคนั้น ย่อมละอวิชชานุสัย จากที่นั้น แต่
พระอริยบุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรคนั้น ย่อมละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย
มานานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้นก็หาไม่ บุคคลนั้นนั่นแหละ ละอวิชชานุสัย
ในเวทนา ๒ ในกามธาตุ ในรูปธาตุ ในอรูปธาตุ บุคคลนั้น ย่อมละอวิชชานุสัย และ
มานานุสัย จากที่นั้น แต่บุคคลนั้น ย่อมละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย ทิฏฐานุสัย และ
วิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้นก็หาไม่.

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๕ ยมกปกรณ์ ภาค ๑ (เล่ม 38)

[๑๓๘๖] บุคคลใด ละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย
วิจิกิจฉานุสัย และภวราคานุสัย จากที่ใด บุคคลนั้น ย่อมละอวิชชานุสัย จากที่นั้นหรือ?
ไม่มี.
หรือว่า บุคคลใด ละอวิชชานุสัยจากที่ใด บุคคลนั้น ย่อมละกามราคานุสัย
ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย วิจิกิจฉานุสัย และภวราคานุสัย จากที่นั้น?
พระอริยบุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค ละอวิชชานุสัย ในทุกขเวทนา
พระอริยบุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรคนั้น ย่อมละอวิชชานุสัย จากที่นั้น แต่
พระอริยบุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรคนั้น ย่อมละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย
มานานุสัย ทิฏฐานุสัย วิจิกิจฉานุสัย และภวราคานุสัย จากที่นั้นก็หาไม่ บุคคลนั้นนั่นแหละ
ละอวิชชานุสัย ในเวทนา ๒ ในกามธาตุ บุคคลนั้น ย่อมละอวิชชานุสัย และมานานุสัย
จากที่นั้น แต่บุคคลนั้น ย่อมละกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย ทิฏฐานุสัย วิจิกิจฉานุสัย และ
ภวราคานุสัย จากที่นั้นก็หาไม่ บุคคลนั้นนั่นแหละ ละอวิชชานุสัย ในรูปธาตุ ในอรูปธาตุ
บุคคลนั้น ละอวิชชานุสัย มานานุสัย และภวราคานุสัย จากที่นั้น แต่บุคคลนั้น ย่อมละ
กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้นก็หาไม่.
อนุโลม จบ.

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๕ ยมกปกรณ์ ภาค ๑ (เล่ม 38)

[๑๓๘๗] บุคคลใด ไม่ละกามราคานุสัย บุคคลนั้น ย่อมไม่ละปฏิฆานุสัยหรือ?
ถูกแล้ว.
หรือว่า บุคคลใด ไม่ละปฏิฆานุสัย บุคคลนั้น ย่อมไม่ละกามราคานุสัย?
ถูกแล้ว.
บุคคลใด ไม่ละกามราคานุสัย บุคคลนั้น ย่อมไม่ละมานานุสัยหรือ?
พระอริยบุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค ไม่ละกามราคานุสัย แต่พระอริย
บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรคนั้น ย่อมไม่ละมานานุสัยก็หาไม่ บุคคลทั้งหลายที่
เหลือ เว้นบุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยมรรค ๒ จำพวก ไม่ละกามราคานุสัย และไม่ละ
มานานุสัย.
หรือว่า บุคคลใด ไม่ละมานานุสัย บุคคลนั้น ย่อมไม่ละกามราคานุสัย?
บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอนาคามิมรรค ไม่ละมานานุสัย แต่บุคคลผู้มีความพร้อม
เพรียงด้วยอนาคามิมรรคนั้น ย่อมไม่ละกามราคานุสัยก็หาไม่ บุคคลทั้งหลายที่เหลือ เว้นบุคคลผู้มี
ความพร้อมเพรียงด้วยมรรค ๒ จำพวก ไม่ละมานานุสัย และไม่ละกามราคานุสัย.
บุคคลใด ไม่ละกามราคานุสัย บุคคลนั้น ย่อมไม่ละทิฏฐานุสัย ฯลฯ วิจิกิจฉา
นุสัยหรือ?
บุคคลที่ ๘ ไม่ละกามราคานุสัย แต่บุคคลที่ ๘ นั้น ย่อมไม่ละวิจิกิจฉานุสัยก็หาไม่
บุคคลทั้งหลายที่เหลือ เว้นบุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอนาคามิมรรค และบุคคลที่ ๘
ไม่ละกามราคานุสัย และไม่ละวิจิกิจฉานุสัย.
หรือว่า บุคคลใด ไม่ละวิจิกิจฉานุสัย บุคคลนั้น ย่อมไม่ละกามราคานุสัย?
บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอนาคามิมรรค ไม่ละวิจิกิจฉานุสัย แต่บุคคลผู้มีความ
พร้อมเพรียงด้วยอนาคามิมรรคนั้น ย่อมไม่ละกามราคานุสัยก็หาไม่ บุคคลทั้งหลายที่เหลือ
เว้นบุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอนาคามิมรรค และบุคคลที่ ๘ ไม่ละวิจิกิจฉานุสัย และ
ไม่ละกามราคานุสัย.
บุคคลใด ไม่ละกามราคานุสัย บุคคลนั้น ย่อมไม่ละภวราคานุสัย ฯลฯ
อวิชชานุสัย หรือ?
บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค ไม่ละกามราคานุสัย แต่บุคคลผู้มีความ
พร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรคนั้น ย่อมไม่ละอวิชชานุสัยก็หาไม่ บุคคลทั้งหลายที่เหลือ เว้นบุคคล
ผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยมรรค ๒ จำพวก ไม่ละกามราคานุสัย และไม่ละอวิชชานุสัย.
หรือว่า บุคคลใด ไม่ละอวิชชานุสัย บุคคลนั้น ไม่ละกามราคานุสัย?
บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอนาคามิมรรค ไม่ละอวิชชานุสัย แต่บุคคลผู้มีความ
พร้อมเพรียงด้วยอนาคามิมรรคนั้น ย่อมไม่ละกามราคานุสัยก็หาไม่ บุคคลทั้งหลายที่เหลือ
เว้นบุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยมรรค ๒ จำพวก ไม่ละอวิชชานุสัย และไม่ละกามราคานุสัย.

พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๕ ยมกปกรณ์ ภาค ๑ (เล่ม 38)

[๑๓๘๘] บุคคลใด ไม่ละปฏิฆานุสัย บุคคลนั้น ย่อมไม่ละมานานุสัยหรือ?
บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค ไม่ละปฏิฆานุสัย แต่บุคคลผู้มีความ
พร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรคนั้น ย่อมไม่ละมานานุสัยก็หาไม่ บุคคลทั้งหลายที่เหลือ เว้นบุคคล
ผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยมรรค ๒ จำพวก ไม่ละปฏิฆานุสัย และไม่ละมานานุสัย.
หรือว่า บุคคลใด ไม่ละมานานุสัย บุคคลนั้น ย่อมไม่ละปฏิฆานุสัย?
บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอนาคามิมรรค ไม่ละมานานุสัย แต่บุคคลผู้มีความ
พร้อมเพรียงด้วยอนาคามิมรรคนั้น ย่อมไม่ละปฏิฆานุสัยก็หาไม่ บุคคลทั้งหลายที่เหลือ
เว้นบุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยมรรค ๒ จำพวก ไม่ละมานานุสัย และไม่ละปฏิฆานุสัย.
บุคคลใด ไม่ละปฏิฆานุสัย บุคคลนั้น ไม่ละทิฏฐานุสัย ฯลฯ วิจิกิจฉานุสัย
หรือ?
บุคคลที่ ๘ ไม่ละปฏิฆานุสัย แต่บุคคลที่ ๘ นั้น ย่อมไม่ละวิจิกิจฉานุสัยก็หาไม่
บุคคลทั้งหลายที่เหลือ เว้นบุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอนาคามิมรรค และบุคคลที่ ๘
ไม่ละปฏิฆานุสัย และไม่ละวิจิกิจฉานุสัย.
หรือว่า บุคคลใด ไม่ละวิจิกิจฉานุสัย บุคคลนั้น ย่อมไม่ละปฏิฆานุสัย?
บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอนาคามิมรรค ไม่ละวิจิกิจฉานุสัย แต่บุคคลผู้มีความ
พร้อมเพรียงด้วยอนาคามิมรรคนั้น ย่อมไม่ละปฏิฆานุสัยก็หาไม่ บุคคลทั้งหลายที่เหลือ เว้นบุคคล
ผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอนาคามิมรรค และบุคคลที่ ๘ ไม่ละวิจิกิจฉานุสัย และไม่ละ
ปฏิฆานุสัย?
บุคคลใด ไม่ละปฏิฆานุสัย บุคคลนั้น ไม่ละภวราคานุสัย ฯลฯ อวิชชานุสัย
หรือ?
บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค ไม่ละปฏิฆานุสัย แต่บุคคลผู้มีความ
พร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรคนั้น ย่อมไม่ละอวิชชานุสัยก็หาไม่ บุคคลทั้งหลายที่เหลือ เว้นบุคคล
ผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยมรรค ๒ จำพวก ไม่ละปฏิฆานุสัย และไม่ละอวิชชานุสัย.
หรือว่า บุคคลใด ไม่ละอวิชชานุสัย บุคคลนั้น ไม่ละปฏิฆานุสัย?
บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอนาคามิมรรค ไม่ละอวิชชานุสัย บุคคลผู้มีความ
พร้อมเพรียงด้วยอนาคามิมรรคนั้น ย่อมไม่ละปฏิฆานุสัยก็หาไม่ บุคคลทั้งหลายที่เหลือ เว้นบุคคล
ผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยมรรค ๒ จำพวก ไม่ละอวิชชานุสัย และไม่ละปฏิฆานุสัย.