[352] Katame dhammā akusalā yasmiṁ samaye akusalaṁ cittaṁ
uppannaṁ hoti domanassasahagataṁ paṭighasampayuttaṁ .pe. Domanassasahagataṁ
paṭighasampayuttaṁ sasaṅkhārena rūpārammaṇaṁ vā .pe. Dhammārammaṇaṁ
vā yaṁ yaṁ vā panārabbha tasmiṁ samaye avijjāpaccayā
saṅkhāro saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ viññāṇapaccayā nāmaṁ nāmapaccayā
chaṭṭhāyatanaṁ chaṭṭhāyatanapaccayā phasso phassapaccayā
vedanā vedanāpaccayā paṭighaṁ paṭighapaccayā adhimokkho adhimokkhapaccayā
bhavo bhavapaccayā jāti jātipaccayā jarāmaraṇaṁ evametassa
kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.

[353] Tattha katamā avijjā yaṁ aññāṇaṁ adassanaṁ .pe.
Avijjālaṅgī moho akusalamūlaṁ ayaṁ vuccati avijjā .pe. Tattha
katamā phassapaccayā vedanā yaṁ cetasikaṁ asātaṁ cetasikaṁ dukkhaṁ
cetosamphassajaṁ asātaṁ dukkhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā asātā dukkhā
vedanā ayaṁ vuccati phassapaccayā vedanā. Tattha katamaṁ vedanāpaccayā
paṭighaṁ yo cittassa āghāto paṭighāto .pe. Caṇḍikkaṁ
assuropo anattamanatā cittassa idaṁ vuccati vedanāpaccayā
Paṭighaṁ. Tattha katamo paṭighapaccayā adhimokkho yo cittassa
adhimokkho adhimuccanā tadadhimuttatā ayaṁ vuccati paṭighapaccayā
adhimokkho. Tattha katamo adhimokkhapaccayā bhavo ṭhapetvā adhimokkhaṁ
vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho ayaṁ
vuccati adhimokkhapaccayā bhavo .pe. Tena vuccati evametassa
kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotīti .pe.

[354] Katame dhammā akusalā yasmiṁ samaye akusalaṁ cittaṁ
uppannaṁ hoti upekkhāsahagataṁ vicikicchāsampayuttaṁ rūpārammaṇaṁ vā
.pe. Dhammārammaṇaṁ vā yaṁ yaṁ vā panārabbha tasmiṁ samaye
avijjāpaccayā saṅkhāro saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ viññāṇapaccayā
nāmaṁ nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṁ chaṭṭhāyatanapaccayā phasso
phassapaccayā vedanā vedanāpaccayā vicikicchā vicikicchāpaccayā
bhavo bhavapaccayā jāti jātipaccayā jarāmaraṇaṁ evametassa
kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.

[355] Tattha katamā avijjā yaṁ aññāṇaṁ adassanaṁ .pe.
Avijjālaṅgī moho akusalamūlaṁ ayaṁ vuccati avijjā .pe. Tattha
katamā phassapaccayā vedanā yaṁ cetasikaṁ neva sātaṁ nāsātaṁ
cetosamphassajaṁ adukkhamasukhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā adukkhamasukhā
vedanā ayaṁ vuccati phassapaccayā vedanā. Tattha katamā vedanāpaccayā
vicikicchā yā kaṅkhā kaṅkhāyanā kaṅkhāyitattaṁ vimati
Vicikicchā dveḷhakaṁ dvedhāpatho saṁsayo anekaṁsagāho āsappanā
parisappanā apariyogāhanā thambhitattaṁ cittassa manovilekho ayaṁ
vuccati vedanāpaccayā vicikicchā. Tattha katamo vicikicchāpaccayā bhavo
ṭhapetvā vicikicchaṁ vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho
viññāṇakkhandho ayaṁ vuccati vicikicchāpaccayā bhavo .pe. Tena
vuccati evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotīti .pe.

[356] Katame dhamma akusalā yasmiṁ samaye akusalaṁ cittaṁ
uppannaṁ hoti upekkhāsahagataṁ uddhaccasampayuttaṁ rūpārammaṇaṁ vā
.pe. Dhammārammaṇaṁ vā yaṁ yaṁ vā panārabbha tasmiṁ samaye
avijjāpaccayā saṅkhāro saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ viññāṇapaccayā
nāmaṁ nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṁ chaṭṭhāyatanapaccayā phasso
phassapaccayā vedanā vedanāpaccayā uddhaccaṁ uddhaccapaccayā
adhimokkho adhimokkhapaccayā bhavo bhavapaccayā jāti jātipaccayā
jarāmaraṇaṁ evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.

[357] Tattha katamā avijjā yaṁ aññāṇaṁ adassanaṁ .pe.
Avijjālaṅgī moho akusalamūlaṁ ayaṁ vuccati avijjā .pe. Tattha katamā
phassapaccayā vedanā yaṁ cetasikaṁ neva sātaṁ nāsātaṁ cetosamphassajaṁ
adukkhamasukhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā adukkhamasukhā vedanā
ayaṁ vuccati phassapaccayā vedanā. Tattha katamaṁ vedanāpaccayā
uddhaccaṁ yaṁ cittassa uddhaccaṁ avūpasamo cetaso vikkhepo bhantattaṁ
Cittassa idaṁ vuccati vedanāpaccayā uddhaccaṁ. Tattha katamo
uddhaccapaccayā adhimokkho yo cittassa adhimokkho adhimuccanā
tadadhimuttatā ayaṁ vuccati uddhaccapaccayā adhimokkho. Tattha
katamo adhimokkhapaccayā bhavo ṭhapetvā adhimokkhaṁ vedanākkhandho
saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho ayaṁ vuccati adhimokkhapaccayā
bhavo .pe. Tena vuccati evametassa kevalassa
dukkhakkhandhassa samudayo hotīti .pe.
Akusalaniddeso.

[358] Katame dhammā kusalā yasmiṁ samaye kāmāvacaraṁ kusalaṁ
cittaṁ uppannaṁ hoti somanassasahagataṁ ñāṇasampayuttaṁ rūpārammaṇaṁ
vā .pe. Dhammārammaṇaṁ vā yaṁ yaṁ vā panārabbha tasmiṁ samaye
kusalamūlapaccayā saṅkhāro saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ viññāṇapaccayā
nāmaṁ nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṁ chaṭṭhāyatanapaccayā phasso
phassapaccayā vedanā vedanāpaccayā pasādo pasādapaccayā
adhimokkho adhimokkhapaccayā bhavo bhavapaccayā jāti jātipaccayā
jarāmaraṇaṁ evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.

[359] Tattha katame kusalamūlā alobho adoso amoho. Tattha
katamo alobho yo alobho alubbhanā alubbhitattaṁ asārāgo
asārajjanā asārajjitattaṁ anabhijjhā alobho kusalamūlaṁ ayaṁ vuccati
alobho. Tattha katamo adoso yo adoso adūsanā adūsitattaṁ
Abyāpādo abyāpajjo adoso kusalamūlaṁ ayaṁ vuccati adoso.
Tattha katamo amoho yā paññā pajānanā .pe. Amoho dhammavicayo
sammādiṭṭhi ayaṁ vuccati amoho. Ime vuccanti kusalamūlā.
Tattha katamo kusalamūlapaccayā saṅkhāro yā cetanā sañcetanā
sañcetayitattaṁ ayaṁ vuccati kusalamūlapaccayā saṅkhāro .pe. Tattha
katamā phassapaccayā vedanā yaṁ cetasikaṁ sātaṁ cetasikaṁ sukhaṁ cetosamphassajaṁ
sātaṁ sukhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā
ayaṁ vuccati phassapaccayā vedanā. Tattha katamo vedanāpaccayā
pasādo yā saddhā saddahanā okappanā abhippasādo ayaṁ vuccati
vedanāpaccayā pasādo. Tattha katamo pasādapaccayā adhimokkho
yo cittassa adhimokkho adhimuccanā tadadhimuttatā ayaṁ vuccati pasādapaccayā
adhimokkho. Tattha katamo adhimokkhapaccayā bhavo ṭhapetvā
adhimokkhaṁ vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho
ayaṁ vuccati adhimokkhapaccayā bhavo .pe. Tena vuccati
evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotīti.

[360] Katame dhammā kusalā yasmiṁ samaye kāmāvacaraṁ kusalaṁ cittaṁ
uppannaṁ hoti somanassasahagataṁ ñāṇasampayuttaṁ sasaṅkhārena .pe.
Somanassasahagataṁ ñāṇavippayuttaṁ .pe. Somanassasahagataṁ ñāṇavippayuttaṁ
sasaṅkhārena rūpārammaṇaṁ vā .pe. Dhammārammaṇaṁ vā yaṁ
yaṁ vā panārabbha tasmiṁ samaye kusalamūlapaccayā saṅkhāro saṅkhārapaccayā
Viññāṇaṁ viññāṇapaccayā nāmaṁ nāmapaccayā chaṭṭhāyatanaṁ
chaṭṭhāyatanapaccayā phasso phassapaccayā vedanā vedanāpaccayā
pasādo pasādapaccayā adhimokkho adhimokkhapaccayā bhavo
bhavapaccayā jāti jātipaccayā jarāmaraṇaṁ evametassa kevalassa
dukkhakkhandhassa samudayo hoti.

[361] Tattha katame kusalamūlā alobho adoso. Tattha katamo
alobho yo alobho alubbhanā alubbhitattaṁ asārāgo asārajjanā
asārajjitattaṁ anabhijjhā alobho kusalamūlaṁ ayaṁ vuccati alobho.
Tattha katamo adoso yo adoso adūsanā adūsitattaṁ abyāpādo
abyāpajjo adoso kusalamūlaṁ ayaṁ vuccati adoso. Ime vuccanti
kusalamūlā. Tattha katamo kusalamūlapaccayā saṅkhāro yā cetanā
sañcetanā sañcetayitattaṁ ayaṁ vuccati kusalamūlapaccayā saṅkhāro .pe.
Tena vuccati evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotīti.