[860] Tattha katamā khanti yā khanti khamanatā adhivāsanatā
acaṇḍikkaṁ anasuropo attamanatā cittassa ayaṁ vuccati khanti.
Tattha katamaṁ soraccaṁ yo kāyiko avītikkamo vācasiko avītikkamo
kāyikavācasiko avītikkamo idaṁ vuccati soraccaṁ. Sabbopi sīlasaṁvaro
soraccaṁ.

[861] Tattha katamaṁ sākhalyaṁ yā sā vācā aṇḍakā kakkasā
parakaṭukā parābhisajjanī kodhasāmantā asamādhisaṁvattanikā tathārūpiṁ
vācaṁ pahāya yā sā vācā neḷā kaṇṇasukhā pemaniyā hadayaṅgamā
porī bahujanakantā bahujanamanāpā tathārūpiṁ vācaṁ bhāsitā hoti
yā tattha saṇhavācatā sakhilavācatā apharusavācatā idaṁ vuccati
sākhalyaṁ. Tattha katamo paṭisanthāro dve paṭisanthārā āmisapaṭisanthāro
ca dhammapaṭisanthāro ca idhekacco paṭisanthārako
hoti āmisapaṭisanthārena vā dhammapaṭisanthārena vā ayaṁ vuccati
paṭisanthāro.

[862] Tattha katamā indriyesu aguttadvāratā idhekacco
Cakkhunā rūpaṁ disvā nimittaggāhī hoti anubyañjanaggāhī yatvādhikaraṇamenaṁ
cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā
akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ tassa saṁvarāya na paṭipajjati na
rakkhati cakkhundriyaṁ cakkhundriye na saṁvaraṁ āpajjati sotena saddaṁ
sutvā .pe. Ghānena gandhaṁ ghāyitvā .pe. Jivhāya rasaṁ
sāyitvā .pe. Kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā .pe. Manasā dhammaṁ
viññāya nimittaggāhī hoti anubyañjanaggāhī yatvādhikaraṇamenaṁ
manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā
dhammā anvāssaveyyuṁ tassa saṁvarāya na paṭipajjati na rakkhati
manindriyaṁ manindriye na saṁvaraṁ āpajjati yā imesaṁ channaṁ
indriyānaṁ agutti agopanā anārakkho asaṁvaro ayaṁ vuccati
indriyesu aguttadvāratā. Tattha katamā bhojane amattaññutā
idhekacco appaṭisaṅkhā ayoniso āhāraṁ āhāreti davāya madāya
maṇḍanāya vibhūsanāya yā tattha asantuṭṭhitā amattaññutā appaṭisaṅkhā
bhojane ayaṁ vuccati bhojane amattaññutā.

[863] Tattha katamā indriyesu guttadvāratā idhekacco
cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī
yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā
pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ tassa saṁvarāya paṭipajjati
rakkhati cakkhundriyaṁ cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati sotena saddaṁ
Sutvā .pe. Ghānena gandhaṁ ghāyitvā .pe. Jivhāya rasaṁ
sāyitvā .pe. Kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā .pe. Manasā dhammaṁ
viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī yatvādhikaraṇamenaṁ
manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā
dhammā anvāssaveyyuṁ tassa saṁvarāya paṭipajjati rakkhati manindriyaṁ
manindriye saṁvaraṁ āpajjati yā imesaṁ channaṁ indriyānaṁ gutti
gopanā ārakkho saṁvaro ayaṁ vuccati indriyesu guttadvāratā.
Tattha katamā bhojane mattaññutā idhekacco paṭisaṅkhā yoniso
āhāraṁ āhāreti neva davāya na madāya na maṇḍanāya na vibhūsanāya
yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā yāpanāya vihiṁsuparatiyā brahmacariyānuggahāya
iti purāṇañca vedanaṁ paṭihaṅkhāmi navañca vedanaṁ
na uppādessāmi yātrā ca me bhavissati anavajjatā ca phāsuvihāro
cāti yā tattha santuṭṭhitā mattaññutā paṭisaṅkhā bhojane ayaṁ
vuccati bhojane mattaññutā.

[864] Tattha katamaṁ muṭṭhasaccaṁ yā asati ananussati appaṭissati
asati asaraṇatā adhāraṇatā pilāpanatā sammusanatā idaṁ vuccati
muṭṭhasaccaṁ. Tattha katamaṁ asampajaññaṁ yaṁ aññāṇaṁ adassanaṁ
.pe. Avijjālaṅgī moho akusalamūlaṁ idaṁ vuccati asampajaññaṁ.

[865] Tattha katamā sati yā sati anussati paṭissati sati
saraṇatā dhāraṇatā apilāpanatā asammusanatā sati satindriyaṁ
Satibalaṁ sammāsati ayaṁ vuccati sati. Tattha katamaṁ sampajaññaṁ
yā paññā pajānanā .pe. Amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi
idaṁ vuccati sampajaññaṁ.

[866] Tattha katamaṁ paṭisaṅkhānabalaṁ yā paññā pajānanā
.pe. Amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi idaṁ vuccati paṭisaṅkhānabalaṁ.
Tattha katamaṁ bhāvanābalaṁ yā kusalānaṁ dhammānaṁ āsevanā bhāvanā
bahulīkammaṁ idaṁ vuccati bhāvanābalaṁ sattapi bojjhaṅgā bhāvanābalaṁ.

[867] Tattha katamo samatho yā cittassa ṭhiti .pe.
Sammāsamādhi ayaṁ vuccati samatho. Tattha katamā vipassanā yā
paññā pajānanā .pe. Amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi ayaṁ
vuccati vipassanā.

[868] Tattha katamaṁ samathanimittaṁ yā cittassa ṭhiti .pe.
Sammāsamādhi idaṁ vuccati samathanimittaṁ. Tattha katamaṁ paggāhanimittaṁ
yo cetasiko viriyārambho .pe. Sammāvāyāmo idaṁ vuccati
paggāhanimittaṁ.

[869] Tattha katamo paggāho yo cetasiko viriyārambho
.pe. Sammāvāyāmo ayaṁ vuccati paggāho. Tattha katamo
avikkhepo yā cittassa ṭhiti .pe. Sammāsamādhi ayaṁ vuccati
avikkhepo.