นอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ (ย่อ)
อารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
(พึงขยายให้พิสดารเหมือนปัญหาวารในกุสลติกะ)
๑. กุสลติกะ ๘. สังขตทุกะ
๑. ปฏิจจวาร
ปัจจยจตุกกนัย
[๙] สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งปัจจัยปรุงแต่งอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่ง
ปัจจัยปรุงแต่งเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (เหมือนกับสัปปัจจยทุกะ)
๑. กุสลติกะ ๙. สนิทัสสนทุกะ
๑ – ๗. ปฏิจจวารเป็นต้น
ปัจจยจตุกกนัย
[๑๐] สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเห็นไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเห็น
ไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเห็นไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเห็นไม่ได้
เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเห็นไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่ง
เห็นไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเห็นไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลและที่เป็น
อัพยากฤตซึ่งเห็นไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)

สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเห็นไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลและที่
เป็นอัพยากฤตซึ่งเห็นไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
[๑๑] สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเห็นไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเห็น
ไม่ได้เกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเห็นไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเห็นไม่ได้
เกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเห็นไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่ง
เห็นไม่ได้เกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย (๑) (ย่อ)
[๑๒] เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
ปัจจนียะ – นเหตุปัจจัย
[๑๓] สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเห็นไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่ง
เห็นไม่ได้เกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเห็นไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่ง
เห็นไม่ได้เกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)
นเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ
นอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ
นอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
โนวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
(ย่อ สหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวาร เหมือนกับปฏิจจวาร)
เหตุปัจจัยและอารัมมณปัจจัย
[๑๔] สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเห็นไม่ได้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นกุศล
ซึ่งเห็นไม่ได้โดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ

สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเห็นไม่ได้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่ง
เห็นไม่ได้โดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเห็นไม่ได้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต
ซึ่งเห็นไม่ได้โดยเหตุปัจจัย (๑)
[๑๕] สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเห็นไม่ได้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นกุศล
ซึ่งเห็นไม่ได้โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเห็นไม่ได้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่ง
เห็นไม่ได้โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเห็นไม่ได้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต
ซึ่งเห็นไม่ได้โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
[๑๖] เหตุปัจจัย มี ๗ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๑๐ วาระ
อนันตรปัจจัย มี ๗ วาระ ฯลฯ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ (ย่อ)
(พึงขยายให้พิสดาร เหมือนปัญหาวารในกุสลติกะ)
๑. กุสลติกะ ๑๐. สัปปฏิฆทุกะ
๑ – ๗. ปฏิจจวารเป็นต้น
ปัจจยจตุกกนัย – เหตุปัจจัย
[๑๗] สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งกระทบได้อาศัยสภาวธรรมที่เป็น
อัพยากฤตซึ่งกระทบได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ)
(สหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวาร ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ)
[๑๘] สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่ง
กระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งกระทบ
ไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต
ซึ่งกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลและที่
เป็นอัพยากฤตซึ่งกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลและที่
เป็นอัพยากฤตซึ่งกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
อารัมมณปัจจัย
[๑๙] สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่ง
กระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งกระทบ
ไม่ได้เกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต
ซึ่งกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย (๑) (ย่อ)
[๒๐] เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)

ปัจจนียะ – นเหตุปัจจัย
[๒๑] สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศล
ซึ่งกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งกระทบไม่ได้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต
ซึ่งกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)
[๒๒] นเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ
นอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ
นอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ
โนวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
(ย่อ สหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวาร เหมือนกับปฏิจจวาร)
เหตุปัจจัย
[๒๓] สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งกระทบไม่ได้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็น
กุศลซึ่งกระทบไม่ได้โดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งกระทบไม่ได้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่ง
กระทบไม่ได้โดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งกระทบไม่ได้เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็น
อัพยากฤตซึ่งกระทบไม่ได้โดยเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)
[๒๔] เหตุปัจจัย มี ๗ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๑๐ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ
(ย่อ พึงขยายให้พิสดารเหมือนปัญหาวารในกุสลติกะ)

๑. กุสลติกะ ๑๑. รูปีทุกะ
๑ – ๗. ปฏิจจวารเป็นต้น
ปัจจยจตุกกนัย – เหตุปัจจัย
[๒๕] สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเป็นรูปอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต
ซึ่งเป็นรูปเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ)
(สหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวาร ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ)
[๒๖] สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเป็นรูปอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเป็นรูป
เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเป็นรูปอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเป็นรูปเกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเป็นรูปอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่ง
เป็นรูปเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)
[๒๗] เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
นเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ
นอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
นวิปากปัจจัย มี ๓ วาระ
นฌานปัจจัย มี ๑ วาระ
นกัมมปัจจัย มี ๑ วาระ
นวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
(สหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวาร เหมือนกับปฏิจจวาร)

เหตุปัจจัยและอารัมมณปัจจัย
[๒๘] สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นรูปเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นกุศล
ซึ่งไม่เป็นรูปโดยเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นรูปเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่ง
ไม่เป็นรูปโดยเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นรูปเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็น
อัพยากฤตซึ่งไม่เป็นรูปโดยเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นรูปเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่ง
ไม่เป็นรูปโดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นรูปเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่ง
ไม่เป็นรูปโดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นรูปเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็น
อัพยากฤตซึ่งไม่เป็นรูปโดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
[๒๙] เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๗ วาระ
อนันตรปัจจัย มี ๗ วาระ ฯลฯ
สหชาตปัจจัย มี ๓ วาระ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ
นิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ
กัมมปัจจัย มี ๕ วาระ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ

อาหารปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
สัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
(พึงขยายให้พิสดารเหมือนปัญหาวารในกุสลติกะ)
๑. กุสลติกะ ๑๒. โลกิยทุกะ
๑ – ๗. ปฏิจจวารเป็นต้น
ปัจจยจตุกกนัย – เหตุปัจจัย
[๓๐] สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเป็นโลกิยะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเป็น
โลกิยะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเป็นโลกิยะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเป็น
โลกิยะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นกุศลและที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเป็นโลกิยะอาศัยสภาวธรรมที่
เป็นกุศลซึ่งเป็นโลกิยะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเป็นโลกิยะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเป็นโลกิยะ
เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเป็นโลกิยะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่ง
เป็นโลกิยะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเป็นโลกิยะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลและที่
เป็นอัพยากฤตซึ่งเป็นโลกิยะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเป็นโลกิยะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลและที่
เป็นอัพยากฤตซึ่งเป็นโลกิยะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)

[๓๑] เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
ปัจจนียะ – นเหตุปัจจัย
[๓๒] สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเป็นโลกิยะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่ง
เป็นโลกิยะเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเป็นโลกิยะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่ง
เป็นโลกิยะเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)
[๓๓] นเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ
นอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ
นอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ
โนวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
(ย่อ สหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวาร เหมือนกับปฏิจจวาร)
เหตุปัจจัยและอารัมมณปัจจัย
[๓๔] สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเป็นโลกิยะเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็น
กุศลซึ่งเป็นโลกิยะโดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเป็นโลกิยะเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่ง
เป็นโลกิยะโดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเป็นโลกิยะเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็น
อัพยากฤตซึ่งเป็นโลกิยะโดยเหตุปัจจัย (๑)
[๓๕] สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเป็นโลกิยะเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็น
กุศลซึ่งเป็นโลกิยะโดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ

สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเป็นโลกิยะเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่ง
เป็นโลกิยะโดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเป็นโลกิยะเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็น
อัพยากฤตซึ่งเป็นโลกิยะโดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
[๓๖] เหตุปัจจัย มี ๗ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ
(ย่อ พึงขยายให้พิสดารเหมือนปัญหาวารในกุสลติกะ)
โลกุตตรบท ๑ – ๗. ปฏิจจวารเป็นต้น
ปัจจยจตุกกนัย – เหตุปัจจัย
[๓๗] สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเป็นโลกุตตระอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเป็น
โลกุตตระเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเป็นโลกุตตระอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต
ซึ่งเป็นโลกุตตระเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
[๓๘] เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
อาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ (ย่อ)
นอธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
นอาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ