สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งมีเหตุแต่ไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่
เป็นอัพยากฤตซึ่งมีเหตุแต่ไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
[๒๗๐] อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๗ วาระ
อนันตรปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
สหชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ
กัมมปัจจัย มี ๕ วาระ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ
อาหารปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
สัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
นเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
นอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
นเหตุปัจจัย กับอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
อารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
(พึงขยายให้พิสดารเหมือนปัญหาวารในกุสลติกะ)
๑. กุสลติกะ ๕. เหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ
๑ – ๗. ปฏิจจวารเป็นต้น
ปัจจยจตุกกนัย – เหตุปัจจัย
[๒๗๑] สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเป็นเหตุและสัมปยุตด้วยเหตุอาศัยสภาวธรรม
ที่เป็นกุศลซึ่งเป็นเหตุและสัมปยุตด้วยเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)

สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเป็นเหตุและสัมปยุตด้วยเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็น
อกุศลซึ่งเป็นเหตุและสัมปยุตด้วยเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเป็นเหตุและสัมปยุตด้วยเหตุอาศัยสภาวธรรม
ที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเป็นเหตุและสัมปยุตด้วยเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
[๒๗๒] เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
นอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
นวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ย่อ
นอธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
เหตุปัจจัย กับนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
(สหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวารเหมือนกับปฏิจจวาร)
เหตุปัจจัยและอารัมมณปัจจัย
[๒๗๓] สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเป็นเหตุและสัมปยุตด้วยเหตุเป็นปัจจัยแก่
สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเป็นเหตุและสัมปยุตด้วยเหตุโดยเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งเป็นเหตุและสัมปยุตด้วยเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม
ที่เป็นอกุศลซึ่งเป็นเหตุและสัมปยุตด้วยเหตุโดยเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเป็นเหตุและสัมปยุตด้วยเหตุเป็นปัจจัยแก่
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งเป็นเหตุและสัมปยุตด้วยเหตุโดยเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งเป็นเหตุและสัมปยุตด้วยเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม
ที่เป็นกุศลซึ่งเป็นเหตุและสัมปยุตด้วยเหตุโดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ)
[๒๗๔] เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๗ วาระ

อนันตรปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
สหชาตปัจจัย มี ๓ วาระ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ
นิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ
อินทรียปัจจัย มี ๒ วาระ
มัคคปัจจัย มี ๒ วาระ
สัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
นเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
นอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
นอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
อารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
(พึงขยายให้พิสดารเหมือนกับปัญหาวารในกุสลติกะ)
เหตุสัมปยุตตนเหตุบท ๑ – ๗. ปฏิจจวารเป็นต้น
ปัจจยจตุกกนัย – เหตุปัจจัย
[๒๗๕] สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งสัมปยุตด้วยเหตุแต่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรม
ที่เป็นกุศลซึ่งสัมปยุตด้วยเหตุแต่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งสัมปยุตด้วยเหตุแต่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่
เป็นอกุศลซึ่งสัมปยุตด้วยเหตุแต่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งสัมปยุตด้วยเหตุแต่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรม
ที่เป็นอัพยากฤตซึ่งสัมปยุตด้วยเหตุแต่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

[๒๗๖] เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
นอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
นวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ย่อ
(สหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวารเหมือนกับปฏิจจวาร)
อารัมมณปัจจัย
[๒๗๗] สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งสัมปยุตด้วยเหตุแต่ไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัย
แก่สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งสัมปยุตด้วยเหตุแต่ไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย
มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งสัมปยุตด้วยเหตุแต่ไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม
ที่เป็นอกุศลซึ่งสัมปยุตด้วยเหตุแต่ไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งสัมปยุตด้วยเหตุแต่ไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัย
แก่สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งสัมปยุตด้วยเหตุแต่ไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย
มี ๓ วาระ (ย่อ)
[๒๗๘] อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๗ วาระ
อนันตรปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
สหชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ
กัมมปัจจัย มี ๕ วาระ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ
อาหารปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

สัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
นเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
นอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
นเหตุปัจจัย กับอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
อารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
(พึงขยายให้พิสดารเหมือนปัญหาวารในกุสลติกะ)
๑. กุสลติกะ ๖. นเหตุสเหตุกทุกะ
๑ – ๗. ปฏิจจวารเป็นต้น
ปัจจยจตุกกนัย – เหตุปัจจัย
[๒๗๙] สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุแต่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็น
กุศลซึ่งไม่เป็นเหตุแต่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุแต่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่ง
ไม่เป็นเหตุแต่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นเหตุแต่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่เป็น
อัพยากฤตซึ่งไม่เป็นเหตุแต่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)
[๒๘๐] เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
นอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ
นวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
(สหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวารเหมือนกับปฏิจจวาร)

อารัมมณปัจจัย
[๒๘๑] สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุแต่มีเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม
ที่เป็นกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุแต่มีเหตุโดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุแต่มีเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็น
อกุศลซึ่งไม่เป็นเหตุแต่มีเหตุโดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นเหตุแต่มีเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่
เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นเหตุแต่มีเหตุโดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
[๒๘๒] อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๗ วาระ
อนันตรปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
สหชาตปัจจัย มี ๓ วาระ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ
นิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ
กัมมปัจจัย มี ๕ วาระ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ
อาหารปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
สัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
นเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
นอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
นเหตุปัจจัย กับอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
อารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
(พึงขยายให้พิสดารเหมือนปัญหาวารในกุสลติกะ)

นเหตุอเหตุกบท – เหตุปัจจัย
[๒๘๓] สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นเหตุและไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรม
ที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นเหตุและไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ)
นเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
โนวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ)
(สหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวารเหมือนกับปฏิจจวาร)
[๒๘๔] สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นเหตุและไม่มีเหตุเป็นปัจจัยแก่
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งไม่เป็นเหตุและไม่มีเหตุโดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ)
อารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ)
(พึงขยายให้พิสดารเหมือนปัญหาวารในกุสลติกะ)
เหตุโคจฉกะ จบ
๑. กุสลติกะ ๗. สัปปัจจยทุกะ
๑ – ๗. ปฏิจจวารเป็นต้น
ปัจจยจตุกกนัย
[๑] สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งมีปัจจัยปรุงแต่งอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่ง
มีปัจจัยปรุงแต่งเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งมีปัจจัยปรุงแต่งอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่ง
มีปัจจัยปรุงแต่งเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นกุศลและที่เป็นอัพยากฤตซึ่งมีปัจจัยปรุงแต่งอาศัยสภาวธรรม
ที่เป็นกุศลซึ่งมีปัจจัยปรุงแต่งเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งมีปัจจัยปรุงแต่งอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งมี
ปัจจัยปรุงแต่งเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งมีปัจจัยปรุงแต่งอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต
ซึ่งมีปัจจัยปรุงแต่งเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งมีปัจจัยปรุงแต่งอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศล
และที่เป็นอัพยากฤตซึ่งมีปัจจัยปรุงแต่งเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งมีปัจจัยปรุงแต่งอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศล
และที่เป็นอัพยากฤตซึ่งมีปัจจัยปรุงแต่งเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
[๒] สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งมีปัจจัยปรุงแต่งอาศัยสภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่ง
มีปัจจัยปรุงแต่งเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งมีปัจจัยปรุงแต่งอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งมีปัจจัย
ปรุงแต่งเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งมีปัจจัยปรุงแต่งอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต
ซึ่งมีปัจจัยปรุงแต่งเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย (๑) (ย่อ)
[๓] เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)

ปัจจนียะ – นเหตุปัจจัย
[๔] สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งมีปัจจัยปรุงแต่งอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอกุศล
ซึ่งมีปัจจัยปรุงแต่งเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งมีปัจจัยปรุงแต่งอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต
ซึ่งมีปัจจัยปรุงแต่งเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)
[๕] นเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ
นอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ
นอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ
นปุเรชาตปัจจัย มี ๗ วาระ
นปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙ วาระ
นอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ
นกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ
นวิปากปัจจัย มี ๙ วาระ
นอาหารปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
นมัคคปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
นวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
โนวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ (ย่อ)
นอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ (ย่อ)
อารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ (ย่อ)
(สหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวาร เหมือนกับปฏิจจวาร)
เหตุปัจจัยและอารัมมณปัจจัย
[๖] สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งมีปัจจัยปรุงแต่งเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นกุศล
ซึ่งมีปัจจัยปรุงแต่งโดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งมีปัจจัยปรุงแต่งเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอกุศล
ซึ่งมีปัจจัยปรุงแต่งโดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ

สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งมีปัจจัยปรุงแต่งเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็น
อัพยากฤตซึ่งมีปัจจัยปรุงแต่งโดยเหตุปัจจัย (๑)
[๗] สภาวธรรมที่เป็นกุศลซึ่งมีปัจจัยปรุงแต่งเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็น
กุศลซึ่งมีปัจจัยปรุงแต่งโดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอกุศลซึ่งมีปัจจัยปรุงแต่งเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็น
อกุศลซึ่งมีปัจจัยปรุงแต่งโดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตซึ่งมีปัจจัยปรุงแต่งเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็น
อัพยากฤตซึ่งมีปัจจัยปรุงแต่งโดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
[๘] เหตุปัจจัย มี ๗ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๑๐ วาระ
อนันตรปัจจัย มี ๗ วาระ ฯลฯ
สหชาตปัจจัย มี ๙ วาระ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ
นิสสยปัจจัย มี ๑๓ วาระ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระ
ปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ
กัมมปัจจัย มี ๗ วาระ
วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ
อาหารปัจจัย มี ๗ วาระ ฯลฯ
มัคคปัจจัย มี ๗ วาระ
สัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ
วิปปยุตตปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑๓ วาระ (ย่อ)
นเหตุปัจจัย มี ๑๕ วาระ
นอารัมมณปัจจัย มี ๑๕ วาระ (ย่อ)