พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ หน้าที่ 511 (เล่ม 44)

สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมี
เพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๒)
สภาวธรรมที่ไม่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมี
เพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)
สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกวิจารและที่ไม่มีทั้งวิตกวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรม
ที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๔)
สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและที่ไม่มีทั้งวิตกวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัย
สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๕)
[๘๗] สภาวธรรมที่ไม่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่
มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีทั้งวิตก
และวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๒)
สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีทั้งวิตก
และวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)
สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกวิจารและที่ไม่มีทั้งวิตกวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรม
ที่ไม่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๔)
สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและที่ไม่มีทั้งวิตกวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัย
สภาวธรรมที่ไม่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๕)
สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกวิจารและที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัย
สภาวธรรมที่ไม่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๖)
สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกวิจารที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและที่ไม่มีทั้งวิตกวิจารซึ่งไม่
เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๗)
[๘๘] สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีทั้ง
วิตกวิจารและที่ไม่มีทั้งวิตกวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)

511
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ หน้าที่ 512 (เล่ม 44)

สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีทั้งวิตก
วิจารและที่ไม่มีทั้งวิตกวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๒)
สภาวธรรมที่ไม่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีทั้งวิตก
วิจารและที่ไม่มีทั้งวิตกวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)
สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกวิจารและที่ไม่มีทั้งวิตกวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรม
ที่มีทั้งวิตกวิจารและที่ไม่มีทั้งวิตกวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๔)
สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและที่ไม่มีทั้งวิตกวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัย
สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกวิจารและที่ไม่มีทั้งวิตกวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย (๕)
สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกวิจารและที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัย
สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกวิจารและที่ไม่มีทั้งวิตกวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
(มี ๖ วาระ)
สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกวิจารที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและที่ไม่มีทั้งวิตกวิจารซึ่งไม่
เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีทั้งวิตกวิจารและที่ไม่มีทั้งวิตกวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย (๗)
[๘๙] สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มี
วิตกมีเพียงวิจารและที่ไม่มีทั้งวิตกวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมี
เพียงวิจารและที่ไม่มีทั้งวิตกวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๒)
สภาวธรรมที่ไม่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมี
เพียงวิจารและที่ไม่มีทั้งวิตกวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)
สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกวิจารและที่ไม่มีทั้งวิตกวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่
ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและที่ไม่มีทั้งวิตกวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๔)
สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและที่ไม่มีทั้งวิตกวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัย
สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและที่ไม่มีทั้งวิตกวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย (๕)

512
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ หน้าที่ 513 (เล่ม 44)

[๙๐] สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีทั้ง
วิตกวิจารและที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่ไม่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีทั้งวิตก
วิจารและที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๒)
สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกวิจารและที่ไม่มีทั้งวิตกวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรม
ที่มีทั้งวิตกวิจารและที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)
[๙๑] สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีทั้ง
วิตกวิจารที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและที่ไม่มีทั้งวิตกวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะ
เหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่ไม่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีทั้งวิตกวิจาร
ที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและที่ไม่มีทั้งวิตกวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๒)
สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกวิจารและที่ไม่มีทั้งวิตกวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรม
ที่มีทั้งวิตกวิจารที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและที่ไม่มีทั้งวิตกวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย (๓)
อารัมมณปัจจัย
[๙๒] สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีทั้ง
วิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีทั้งวิตก
และวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย
สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกวิจารและที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัย
สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมี
เพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ

513
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ หน้าที่ 514 (เล่ม 44)

สภาวธรรมที่ไม่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีทั้งวิตก
และวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีทั้งวิตกวิจาร
และที่ไม่มีทั้งวิตกวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียง
วิจารและที่ไม่มีทั้งวิตกวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ
สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีทั้งวิตกวิจาร
และที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ
สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มีทั้งวิตกวิจาร
ที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและที่ไม่มีทั้งวิตกวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย
มี ๑ วาระ (ย่อ)
[๙๓] เหตุปัจจัย มี ๓๗ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๒๑ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๒๓ วาระ
อนันตรปัจจัย มี ๒๑ วาระ
สหชาตปัจจัย มี ๓๗ วาระ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๒๘ วาระ
นิสสยปัจจัย มี ๓๗ วาระ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๒๑ วาระ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๑๑ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๑๑ วาระ
กัมมปัจจัย มี ๓๗ วาระ
วิปากปัจจัย มี ๓๗ วาระ
อาหารปัจจัย มี ๓๗ วาระ
อินทรียปัจจัย มี ๓๗ วาระ
ฌานปัจจัย มี ๓๗ วาระ
มัคคปัจจัย มี ๓๗ วาระ

514
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ หน้าที่ 515 (เล่ม 44)

สัมปยุตตปัจจัย มี ๒๑ วาระ
วิปปยุตตปัจจัย มี ๓๗ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓๗ วาระ (ย่อ)
นเหตุปัจจัย มี ๓๓ วาระ
นอารัมมณปัจจัย มี ๗ วาระ
นอธิปติปัจจัย มี ๓๗ วาระ ฯลฯ
นปุเรชาตปัจจัย มี ๓๗ วาระ
นปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓๗ วาระ
นอาเสวนปัจจัย มี ๓๗ วาระ
นกัมมปัจจัย มี ๗ วาระ
นวิปากปัจจัย มี ๒๐ วาระ
นอาหารปัจจัย มี ๑ วาระ
นอินทรียปัจจัย มี ๑ วาระ
นฌานปัจจัย มี ๑ วาระ
นมัคคปัจจัย มี ๓๓ วาระ ฯลฯ
นวิปปยุตตปัจจัย มี ๑๑ วาระ ฯลฯ
โนวิคตปัจจัย มี ๗ วาระ (ย่อ)
นอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ (ย่อ)
อารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๑๔ วาระ (ย่อ)
(พึงขยายสหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวารให้พิสดาร)
นเหตุบท ๗. ปัญหาวาร
ปัจจยจตุกกนัย – อารัมมณปัจจัย
[๙๔] สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม
ที่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย

515
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ หน้าที่ 516 (เล่ม 44)

สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่มี
วิตกมีเพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย
สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่มีทั้ง
วิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย
สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีทั้ง
วิตกวิจารและที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ
[๙๕] สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม
ที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีทั้ง
วิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่มี
ทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีทั้ง
วิตกวิจารและที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ
[๙๖] สภาวธรรมที่ไม่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม
ที่ไม่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีทั้ง
วิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่มี
วิตกมีเพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่มี
วิตกมีเพียงวิจารและที่ไม่มีทั้งวิตกวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีทั้ง
วิตกวิจารและที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ

516
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ หน้าที่ 517 (เล่ม 44)

[๙๗] สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและที่ไม่มีทั้งวิตกวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุ
เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและที่ไม่มีทั้งวิตกวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเป็น
ปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและที่ไม่มีทั้งวิตกวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเป็น
ปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและที่ไม่มีทั้งวิตกวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเป็น
ปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกวิจารและที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุโดย
อารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ
[๙๘] สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกวิจารและที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเป็น
ปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย
สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกวิจารและที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัย
แก่สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย
สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกวิจารและที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัย
แก่สภาวธรรมที่ไม่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย
สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกวิจารและที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเป็น
ปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกวิจารและที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุโดย
อารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ
อธิปติปัจจัย
[๙๙] สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม
ที่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอธิปติปัจจัย มี ๗ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่มี
วิตกมีเพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่มี
ทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ

517
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ หน้าที่ 518 (เล่ม 44)

สภาวธรรมที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารและที่ไม่มีทั้งวิตกวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเป็น
ปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกวิจารและที่ไม่มีวิตกมีเพียงวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัย
แก่สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ
อนันตรปัจจัยเป็นต้น
[๑๐๐] สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม
ที่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอนันตรปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยโดย
สมนันตรปัจจัย
สภาวธรรมที่มีทั้งวิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มีทั้ง
วิตกและวิจารซึ่งไม่เป็นเหตุโดยอุปนิสสยปัจจัย (ย่อ)
[๑๐๑] อารัมมณปัจจัย มี ๒๑ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๒๓ วาระ
อนันตรปัจจัย มี ๒๕ วาระ
สมนันตรปัจจัย มี ๒๕ วาระ
สหชาตปัจจัย มี ๓๐ วาระ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๒๘ วาระ
นิสสยปัจจัย มี ๓๐ วาระ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๒๕ วาระ
ปุเรชาตปัจจัย มี ๕ วาระ
ปัจฉาชาตปัจจัย มี ๕ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๒๑ วาระ
กัมมปัจจัย มี ๑๑ วาระ
วิปากปัจจัย มี ๒๑ วาระ
อาหารปัจจัย มี ๑๑ วาระ
อินทรียปัจจัย มี ๑๑ วาระ

518
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ หน้าที่ 519 (เล่ม 44)

ฌานปัจจัย มี ๒๑ วาระ
มัคคปัจจัย มี ๑๖ วาระ
สัมปยุตตปัจจัย มี ๑๑ วาระ
วิปปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓๐ วาระ (ย่อ)
นเหตุปัจจัย มี ๓๕ วาระ
นอารัมมณปัจจัย มี ๓๕ วาระ
นอธิปติปัจจัย มี ๓๕ วาระ (ย่อ)
นเหตุปัจจัย กับอารัมมณปัจจัย มี ๒๑ วาระ (ย่อ)
อารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๒๑ วาระ (ย่อ)
(พึงขยายให้พิสดารเหมือนปัญหาวารในกุสลติกะ)
๗. ปีติติกะ ๑. เหตุทุกะ
๑. ปฏิจจวาร
ปัจจยจตุกกนัย
[๑๐๒] สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติซึ่งเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่สหรคต
ด้วยปีติซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขซึ่งเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขซึ่ง
เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขาซึ่งเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่สหรคตด้วย
อุเบกขาซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติซึ่งเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและ
ที่สหรคตด้วยสุขซึ่งเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)

519
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ หน้าที่ 520 (เล่ม 44)

[๑๐๓] เหตุปัจจัย มี ๑๐ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๑๐ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑๐ วาระ (ย่อ)
นอธิปติปัจจัย มี ๑๐ วาระ
นปุเรชาตปัจจัย มี ๑๐ วาระ
นปัจฉาชาตปัจจัย มี ๑๐ วาระ
นอาเสวนปัจจัย มี ๑๐ วาระ
นวิปากปัจจัย มี ๑๐ วาระ
นวิปปยุตตปัจจัย มี ๑๐ วาระ (ย่อ)
(พึงขยายสหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวารให้พิสดาร)
๗. ปัญหาวาร – ปัจจยจตุกกนัย
เหตุปัจจัยและอารัมมณปัจจัยเป็นต้น
[๑๐๔] สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่
สหรคตด้วยปีติซึ่งเป็นเหตุโดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่สหรคตด้วยสุขซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วย
สุขซึ่งเป็นเหตุโดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่สหรคตด้วยอุเบกขาซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคต
ด้วยอุเบกขาซึ่งเป็นเหตุโดยเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติและที่สหรคตด้วยสุขซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่
สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติซึ่งเป็นเหตุโดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
[๑๐๕] สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่
สหรคตด้วยปีติซึ่งเป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย
สภาวธรรมที่สหรคตด้วยปีติซึ่งเป็นเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สหรคตด้วย
สุขซึ่งเป็นเหตุโดยอารัมมณปัจจัย

520