พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ หน้าที่ 281 (เล่ม 44)

สัมปยุตตปัจจัย มี ๒ วาระ
วิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๗ วาระ (ย่อ)
(พึงนับเหมือนอนุโลม ปัจจนียะ อนุโลมปัจจนียะ และปัจจนียานุโลมแห่ง
ปัญหาวารในกุสลติกะที่นับไว้แล้ว)
สาสวทุกะและกุสลติกะ จบ
๑๖. อาสวสัมปยุตตทุกะ ๑. กุสลติกะ
๑. กุสลบท ๑ – ๗. ปฏิจจวารเป็นต้น
เหตุปัจจัย
[๒๐] สภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะซึ่งเป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุต
จากอาสวะซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
[๒๑] เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ)
(สหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวาร ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ)
๒. อกุสลบท – เหตุปัจจัย
[๒๒] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอาสวะซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่
สัมปยุตด้วยอาสวะซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอาสวะซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจาก
อาสวะซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)

281
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ หน้าที่ 282 (เล่ม 44)

สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอาสวะซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วย
อาสวะและที่วิปปยุตจากอาสวะซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)
[๒๓] เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ (ย่อ)
(สหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวาร ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๕ วาระ)
นเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
นอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ
นปุเรชาตปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
นกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ
นวิปากปัจจัย มี ๕ วาระ
นวิปปยุตตปัจจัย มี ๕ วาระ (ย่อ)
[๒๔] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอาสวะซึ่งเป็นอกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่
สัมปยุตด้วยอาสวะซึ่งเป็นอกุศลโดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะซึ่งเป็นอกุศลเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่
สัมปยุตด้วยอาสวะซึ่งเป็นอกุศลโดยเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอาสวะและที่วิปปยุตจากอาสวะซึ่งเป็นอกุศลเป็นปัจจัย
แก่สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอาสวะซึ่งเป็นอกุศลโดยเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)
[๒๕] เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ
อนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ
สมนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ
สหชาตปัจจัย มี ๕ วาระ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๕ วาระ
นิสสยปัจจัย มี ๕ วาระ

282
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ หน้าที่ 283 (เล่ม 44)

อุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ
กัมมปัจจัย มี ๓ วาระ
อาหารปัจจัย มี ๓ วาระ
อินทรียปัจจัย มี ๓ วาระ
ฌานปัจจัย มี ๓ วาระ
มัคคปัจจัย มี ๓ วาระ
สัมปยุตตปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ (ย่อ)
(พึงนับเหมือนอนุโลม ปัจจนียะ อนุโลมปัจจนียะ และปัจจนียานุโลมแห่ง
ปัญหาวารในกุสลติกะที่นับไว้แล้ว)
๓. อัพยากตบท – เหตุปัจจัย
[๒๖] สภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะซึ่งเป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่
วิปปยุตจากอาสวะซึ่งเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
[๒๗] เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ)
นเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
นอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ
นอธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
โนวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ)
(สหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวาร ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ)
[๒๘] สภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะซึ่งเป็นอัพยากฤตเป็นปัจจัยแก่
สภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะซึ่งเป็นอัพยากฤตโดยเหตุปัจจัย (ย่อ)

283
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ หน้าที่ 284 (เล่ม 44)

[๒๙] เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ)
(พึงนับเหมือนอนุโลม ปัจจนียะ อนุโลมปัจจนียะ และปัจจนียานุโลมแห่ง
ปัญหาวารในกุสลติกะที่นับไว้แล้ว)
อาสวสัมปยุตตทุกะและกุสลติกะ จบ
๑๗. อาสวสาสวทุกะ ๑. กุสลติกะ
๑. กุสลบท ๑ – ๗. ปฏิจจวารเป็นต้น
เหตุปัจจัย
[๓๐] สภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะซึ่งเป็นกุศลอาศัย
สภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
(ย่อ)
[๓๑] เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ)
(สหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวาร ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ)
๒. อกุสลบท – เหตุปัจจัย
[๓๒] สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและเป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งเป็นอกุศลอาศัย
สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและเป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
มี ๓ วาระ

284
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ หน้าที่ 285 (เล่ม 44)

สภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะซึ่งเป็นอกุศลอาศัย
สภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและเป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งเป็นอกุศลอาศัย
สภาวธรรมที่เป็นอาสวะเป็นอารมณ์ของอาสวะและที่เป็นอารมณ์ของอาสวะแต่ไม่เป็น
อาสวะซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
[๓๓] เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
ปัจจนียะ – นเหตุปัจจัย
[๓๔] สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและเป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งเป็นอกุศลอาศัย
สภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะนเหตุ-
ปัจจัย (ย่อ)
[๓๕] นเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
นอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ
นปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาระ
นปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙ วาระ
นอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ
นกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ
นวิปากปัจจัย มี ๙ วาระ
นวิปปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
(พึงขยายสหชาตวาร ปัจจยวาร นิสสยวาร สังสัฏฐวาร และสัมปยุตตวาร
ให้พิสดาร)

285
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ หน้าที่ 286 (เล่ม 44)

๗. ปัญหาวาร – เหตุปัจจัย
[๓๖] สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและเป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งเป็นอกุศล
เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและเป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งเป็นอกุศล
โดยเหตุปัจจัย (ย่อ)
[๓๗] เหตุปัจจัย มี ๗ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ
กัมมปัจจัย มี ๓ วาระ
อาหารปัจจัย มี ๓ วาระ
อินทรียปัจจัย มี ๓ วาระ
ฌานปัจจัย มี ๓ วาระ
มัคคปัจจัย มี ๙ วาระ
สัมปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
ปัจจนียุทธาร
[๓๘] สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและเป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งเป็นอกุศลเป็น
ปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและเป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งเป็นอกุศลโดย
อารัมมณปัจจัย สหชาตปัจจัย และอุปนิสสยปัจจัย (ย่อ)
[๓๙] นเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
นอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
นอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ (ย่อ)
อารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
(พึงนับเหมือนอนุโลม ปัจจนียะ อนุโลมปัจจนียะ และปัจจนียานุโลมแห่ง
ปัญหาวารในกุสลติกะที่นับไว้แล้ว)

286
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ หน้าที่ 287 (เล่ม 44)

๓. อัพยากตบท – เหตุปัจจัย
[๔๐] สภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะซึ่งเป็นอัพยากฤต
อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะซึ่งเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)
[๔๑] เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ)
(สหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวาร ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ)
อาสวสาสวทุกะและกุสลติกะ จบ
๑๘. อาสวอาสวสัมปยุตตทุกะ ๑. กุสลติกะ
๑. ปฏิจจวารเป็นต้น – อกุสลบท
เหตุปัจจัย
[๔๒] สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและสัมปยุตด้วยอาสวะซึ่งเป็นอกุศลอาศัย
สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและสัมปยุตด้วยอาสวะซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรม
ที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและสัมปยุตด้วยอาสวะซึ่งเป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรม
ที่เป็นอาสวะสัมปยุตด้วยอาสวะและที่สัมปยุตด้วยอาสวะแต่ไม่เป็นอาสวะซึ่งเป็น
อกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
[๔๓] เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)

287
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ หน้าที่ 288 (เล่ม 44)

ปัจจนียะ – นอธิปติปัจจัย
[๔๔] สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและสัมปยุตด้วยอาสวะซึ่งเป็นอกุศลอาศัย
สภาวธรรมที่เป็นอาสวะ และสัมปยุตด้วยอาสวะซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะ
นอธิปติปัจจัย
[๔๕] นอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ
นปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาระ
นปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙ วาระ
นอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ
นกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ
นวิปากปัจจัย มี ๙ วาระ
นวิปปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ
(สหชาตวาร สัมปยุตตวาร ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๙ วาระ)
๗. ปัญหาวาร
ปัจจยจตุกกนัย – เหตุปัจจัย
[๔๖] สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและสัมปยุตด้วยอาสวะซึ่งเป็นอกุศล
เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอาสวะและสัมปยุตด้วยอาสวะซึ่งเป็นอกุศลโดย
เหตุปัจจัย (ย่อ)
[๔๗] เหตุปัจจัย มี ๔ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ
กัมมปัจจัย มี ๓ วาระ
อาหารปัจจัย มี ๓ วาระ

288
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ หน้าที่ 289 (เล่ม 44)

อินทรียปัจจัย มี ๓ วาระ
ฌานปัจจัย มี ๓ วาระ
มัคคปัจจัย มี ๙ วาระ
สัมปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
นเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
นอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
นอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๔ วาระ (ย่อ)
อารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
(พึงนับเหมือนอนุโลม ปัจจนียะ อนุโลมปัจจนียะ และปัจจนียานุโลมแห่ง
ปัญหาวารในกุสลติกะที่นับไว้แล้ว)
อาสวอาสวสัมปยุตตทุกะและกุสลติกะ จบ
๑๙. อาสววิปปยุตตสาสวทุกะ ๑. กุสลติกะ
กุสลบท – เหตุปัจจัย
[๔๘] สภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะแต่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งเป็นกุศล
อาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะแต่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะและไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งเป็นกุศล
อาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะและไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย (๒) (ย่อ)
[๔๙] เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ (ย่อ)
(พึงขยายสหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวารให้พิสดาร)

289
ฉบับมหาจุฬาฯ
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ หน้าที่ 290 (เล่ม 44)

อัพยากตบท – เหตุปัจจัย
[๕๐] สภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะแต่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งเป็น
อัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะแต่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งเป็น
อัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะและไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งเป็นอัพยากฤต
อาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะและไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งเป็นอัพยากฤต
เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะแต่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งเป็นอัพยากฤตอาศัย
สภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะและไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งเป็นอัพยากฤตเกิด
ขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะแต่เป็นอารมณ์ของอาสวะและที่วิปปยุตจาก
อาสวะไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งเป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจาก
อาสวะและไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)
สภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะแต่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งเป็นอัพยากฤต
อาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจากอาสวะแต่เป็นอารมณ์ของอาสวะและที่วิปปยุตจาก
อาสวะไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะซึ่งเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ)
[๕๑] เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
อาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ
กัมมปัจจัย มี ๕ วาระ
วิปากปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ (ย่อ)

290