สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็น
เหตุซึ่งสหรคตด้วยปีติโดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นเหตุและที่ไม่เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม
ที่เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยปีติโดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่ง
สหรคตด้วยปีติโดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติและสหชาตาธิปติ
มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็น
เหตุซึ่งสหรคตด้วยปีติโดยอธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติและ
สหชาตาธิปติ มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นเหตุและที่ไม่เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม
ที่เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยปีติโดยอธิปติปัจจัย มีอย่างเดียว คือ อารัมมณาธิปติ
มี ๓ วาระ (ย่อ)
[๒๓๙] เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ
อนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ
สมนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ
สหชาตปัจจัย มี ๙ วาระ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๙ วาระ
นิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ
กัมมปัจจัย มี ๓ วาระ
วิปากปัจจัย มี ๙ วาระ
อาหารปัจจัย มี ๓ วาระ

อินทรียปัจจัย มี ๙ วาระ
ฌานปัจจัย มี ๓ วาระ
มัคคปัจจัย มี ๙ วาระ
สัมปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ
อัตถิปัจจัย มี ๙ วาระ
นัตถิปัจจัย มี ๙ วาระ
วิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
ปัจจนียุทธาร
[๒๔๐] สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยปีติเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่
เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยปีติโดยอารัมมณปัจจัย สหชาตปัจจัย และอุปนิสสยปัจจัย (ย่อ)
[๒๔๑] นเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
นอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
นอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
อารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
(พึงนับเหมือนอนุโลม ปัจจนียะ อนุโลมปัจจนียะ และปัจจนียานุโลมแห่ง
ปัญหาวารในกุสลติกะที่นับไว้แล้ว)
๒. สุขสหคตบท ๑. ปฏิจจวาร
ปัจจยจตุกกนัย – เหตุปัจจัย
[๒๔๒] สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยสุขอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่ง
สหรคตด้วยสุขเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยสุขอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่ง
สหรคตด้วยสุขเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ

สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยสุขอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุและที่ไม่
เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยสุขเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
[๒๔๓] เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
นเหตุปัจจัยและนอธิปติปัจจัย
[๒๔๔] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยสุขอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น
เหตุซึ่งสหรคตด้วยสุขเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย
สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยสุขอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งสหรคต
ด้วยสุขเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
[๒๔๕] นเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
นอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ
นปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาระ
นปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙ วาระ
นอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ
นกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ
นวิปากปัจจัย มี ๙ วาระ
นฌานปัจจัย มี ๑ วาระ
นมัคคปัจจัย มี ๑ วาระ
นวิปปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
นอธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
อารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ)
(พึงขยายสหชาตวาร ปัจจยวาร นิสสยวาร สังสัฏฐวาร และสัมปยุตตวาร
ให้พิสดารเหมือนกับปฏิจจวาร)

๒. สุขสหคตบท ๗. ปัญหาวาร
ปัจจยจตุกกนัย – เหตุปัจจัยเป็นต้น
[๒๔๖] สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่
เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยสุขโดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่ง
สหรคตด้วยสุขโดยอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่ง
สหรคตด้วยสุขโดยอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
[๒๔๗] เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ
อนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ
สมนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ
สหชาตปัจจัย มี ๙ วาระ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๙ วาระ
นิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ
กัมมปัจจัย มี ๓ วาระ
วิปากปัจจัย มี ๙ วาระ
อาหารปัจจัย มี ๓ วาระ
อินทรียปัจจัย มี ๙ วาระ
ฌานปัจจัย มี ๓ วาระ
มัคคปัจจัย มี ๙ วาระ
สัมปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ
อัตถิปัจจัย มี ๙ วาระ

นัตถิปัจจัย มี ๙ วาระ
วิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
ปัจจนียุทธาร
[๒๔๘] สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยสุขเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่
เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยสุขโดยอารัมมณปัจจัย สหชาตปัจจัย และอุปนิสสยปัจจัย (ย่อ)
[๒๔๙] นเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
นอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
นอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
อารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
(พึงนับเหมือนอนุโลม ปัจจนียะ อนุโลมปัจจนียะ และปัจจนียานุโลมแห่ง
ปัญหาวารในกุสลติกะที่นับไว้แล้ว)
๓. อุเปกขาสหคตบท ๑. ปฏิจจวาร
ปัจจยจตุกกนัย – เหตุปัจจัย
[๒๕๐] สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยอุเบกขาอาศัยสภาวธรรมที่เป็น
เหตุซึ่งสหรคตด้วยอุเบกขาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยอุเบกขาอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ
ซึ่งสหรคตด้วยอุเบกขาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยอุเบกขาอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุและที่
ไม่เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยอุเบกขาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
[๒๕๑] เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ

กัมมปัจจัย มี ๙ วาระ
วิปากปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
นเหตุปัจจัยเป็นต้น
[๒๕๒] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยอุเบกขาอาศัยสภาวธรรมที่ไม่
เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยอุเบกขาเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยอุเบกขาอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่ง
สหรคตด้วยอุเบกขาเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยอุเบกขาอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่ง
สหรคตด้วยอุเบกขาเกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยอุเบกขาอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่ง
สหรคตด้วยอุเบกขาเกิดขึ้นเพราะนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
[๒๕๓] นเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ
นอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ
นปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาระ
นปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙ วาระ
นอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ
นกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ
นวิปากปัจจัย มี ๙ วาระ
นฌานปัจจัย มี ๑ วาระ
นมัคคปัจจัย มี ๑ วาระ
นวิปปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
นอธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
อารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ (ย่อ)
(พึงขยายสหชาตวาร ปัจจยวาร นิสสยวาร สังสัฏฐวาร และสัมปยุตตวาร
ให้พิสดารเหมือนกับปฏิจจวาร)

๓. อุเปกขาสหคตบท ๗. ปัญหาวาร
ปัจจยจตุกกนัย – เหตุปัจจัยเป็นต้น
[๒๕๔] สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยอุเบกขาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม
ที่เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยอุเบกขาโดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยอุเบกขาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็น
เหตุซึ่งสหรคตด้วยอุเบกขาโดยอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยอุเบกขาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ
ซึ่งสหรคตด้วยอุเบกขาโดยอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
[๒๕๕] เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ
อนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ
สมนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ
สหชาตปัจจัย มี ๙ วาระ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๙ วาระ
นิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ
กัมมปัจจัย มี ๓ วาระ
วิปากปัจจัย มี ๙ วาระ
อาหารปัจจัย มี ๓ วาระ
อินทรียปัจจัย มี ๙ วาระ
ฌานปัจจัย มี ๓ วาระ
มัคคปัจจัย มี ๙ วาระ
สัมปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ

อัตถิปัจจัย มี ๙ วาระ
นัตถิปัจจัย มี ๙ วาระ
วิคตปัจจัย มี ๙ วาระ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
ปัจจนียุทธาร
[๒๕๖] สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยอุเบกขาเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม
ที่เป็นเหตุซึ่งสหรคตด้วยอุเบกขาโดยอารัมมณปัจจัย สหชาตปัจจัย และ
อุปนิสสยปัจจัย (ย่อ)
[๒๕๗] นเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
นอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
นอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
อารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
(พึงนับเหมือนอนุโลม ปัจจนียะ อนุโลมปัจจนียะ และปัจจนียานุโลมแห่ง
ปัญหาวารในกุสลติกะที่นับไว้แล้ว)
เหตุทุกะและปีติติกะ จบ
๑. เหตุทุกะ ๘. ทัสสเนนปหาตัพพติกะ
๑. ทัสสเนนปหาตัพพบท ๑. ปฏิจจวาร
ปัจจยจตุกกนัย – เหตุปัจจัย
[๒๕๘] สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคอาศัย
สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
มี ๓ วาระ

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคอาศัยสภาวธรรม
ที่ไม่เป็นเหตุซึ่งต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคอาศัยสภาวธรรมที่
เป็นเหตุและที่ไม่เป็นเหตุซึ่งต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
มี ๓ วาระ (ย่อ)
[๒๕๙] เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
กัมมปัจจัย มี ๙ วาระ
อาหารปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
นเหตุปัจจัยและนอธิปติปัจจัย
[๒๖๐] สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคอาศัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคเกิดขึ้นเพราะ
นเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคอาศัยสภาวธรรมที่
เป็นเหตุซึ่งต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ
[๒๖๑] นเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ
นอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ
นปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาระ
นปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙ วาระ
นอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ
นกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ
นวิปากปัจจัย มี ๙ วาระ
นวิปปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)

นอธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ)
อารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ)
(พึงขยายสหชาตวาร ปัจจยวาร นิสสยวาร สังสัฏฐวาร และสัมปยุตตวาร
ให้พิสดารเหมือนกับปฏิจจวาร)
๑. ทัสสเนนปหาตัพพบท ๗. ปัญหาวาร
ปัจจยจตุกกนัย – เหตุปัจจัยและอารัมมณปัจจัย
[๒๖๒] สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคเป็นปัจจัย
แก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคโดยเหตุปัจจัย
มี ๓ วาระ
สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคเป็นปัจจัยแก่
สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคโดยอารัมมณปัจจัย
มี ๙ วาระ (ย่อ)
[๒๖๓] เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ
อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ
อนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ
สมนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ
สหชาตปัจจัย มี ๙ วาระ
อัญญมัญญปัจจัย มี ๙ วาระ
นิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ
อุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ
อาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ
กัมมปัจจัย มี ๓ วาระ