นวกนัย
อุปนิสสยปัจจัย กับนวิปปยุตตปัจจัย นเหตุปัจจัย นอารัมมณปัจจัย นอธิปติปัจจัย
นอนันตรปัจจัย นสมนันตรปัจจัย นสหชาตปัจจัย และนอัญญมัญญปัจจัย มี ๙ วาระ
กัมมปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๒ วาระ
อาหารปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๑ วาระ
อินทรียปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๑ วาระ
อัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๑ วาระ
อวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๑ วาระ ฯลฯ
เอกาทสกนัย
กัมมปัจจัย กับนวิปปยุตตปัจจัย นเหตุปัจจัย นอารัมมณปัจจัย นอธิปติปัจจัย
นอนันตรปัจจัย นสมนันตรปัจจัย นสหชาตปัจจัย นอัญญมัญญปัจจัย นนิสสยปัจจัย
และนอุปนิสสยปัจจัย มี ๒ วาระ
อาหารปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๑ วาระ
อินทรียปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๑ วาระ
อัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๑ วาระ
อวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๑ วาระ
ปันนรสกนัย
อาหารปัจจัย กับนวิปปยุตตปัจจัย นเหตุปัจจัย (ย่อปัจจัยที่เป็นมูล) และ
นกัมมปัจจัย มี ๑ วาระ
อินทรียปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๑ วาระ
อัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๑ วาระ
อวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๑ วาระ ฯลฯ

สัตตรสกนัย (สาหาระ)
อินทรียปัจจัย กับนวิปปยุตตปัจจัย นเหตุปัจจัย ฯลฯ นกัมมปัจจัย นวิปาก-
ปัจจัย และนอาหารปัจจัย มี ๑ วาระ
อัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๑ วาระ
อวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๑ วาระ ฯลฯ
พาวีสกนัย
อินทรียปัจจัย กับนวิปปยุตตปัจจัย นเหตุปัจจัย (ย่อปัจจัยที่เป็นมูล) นอาหาร-
ปัจจัย นฌานปัจจัย นมัคคปัจจัย นสัมปยุตตปัจจัย โนนัตถิปัจจัย
และโนวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
อัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๑ วาระ
อวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๑ วาระ
สัตตรสกนัย (สอินทรียะ)
อาหารปัจจัย กับนวิปปยุตตปัจจัย นเหตุปัจจัย (ย่อปัจจัยที่เป็นมูล) นวิปาก-
ปัจจัย และนอินทรียปัจจัย มี ๑ วาระ
อัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๑ วาระ
อวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๑ วาระ
พาวีสกนัย
อาหารปัจจัย กับนวิปปยุตตปัจจัย นเหตุปัจจัย (ย่อปัจจัยที่เป็นมูล) นอินทรีย-
ปัจจัย นฌานปัจจัย นมัคคปัจจัย นสัมปยุตตปัจจัย โนนัตถิปัจจัย
และโนวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
อัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๑ วาระ
อวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๑ วาระ
นวิปปยุตตมูลกนัย จบ

โนอัตถิทุกนัย
[๖๕๐] อารัมมณปัจจัย กับโนอัตถิปัจจัย มี ๙ วาระ
อธิปติปัจจัย ” มี ๗ วาระ
อนันตรปัจจัย ” มี ๗ วาระ
สมนันตรปัจจัย ” มี ๗ วาระ
อุปนิสสยปัจจัย ” มี ๙ วาระ
อาเสวนปัจจัย ” มี ๓ วาระ
กัมมปัจจัย ” มี ๒ วาระ
นัตถิปัจจัย ” มี ๗ วาระ
วิคตปัจจัย ” มี ๗ วาระ ฯลฯ
จตุกกนัย
อนันตรปัจจัย กับโนอัตถิปัจจัย นเหตุปัจจัย และนอารัมมณปัจจัย
มี ๗ วาระ
สมนันตรปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๗ วาระ
อุปนิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๙ วาระ
อาเสวนปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๓ วาระ
กัมมปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๒ วาระ
นัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๗ วาระ
วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๗ วาระ ฯลฯ
สัตตกนัย
อุปนิสสยปัจจัย กับโนอัตถิปัจจัย นเหตุปัจจัย นอารัมมณปัจจัย นอธิปติปัจจัย
นอนันตรปัจจัย และนสมนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ
กัมมปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๒ วาระ ฯลฯ

จตุวีสกนัย (สอุปนิสสยะ)
กัมมปัจจัย กับโนอัตถิปัจจัย นเหตุปัจจัย นอารัมมณปัจจัย นอธิปติปัจจัย
นอนันตรปัจจัย นสมนันตรปัจจัย นสหชาตปัจจัย นอัญญ-
มัญญปัจจัย นนิสสยปัจจัย นอุปนิสสยปัจจัย นปุเรชาตปัจจัย
นปัจฉาชาตปัจจัย นอาเสวนปัจจัย นวิปากปัจจัย นอาหารปัจจัย
นอินทรียปัจจัย นฌานปัจจัย นมัคคปัจจัย นสัมปยุตตปัจจัย
นวิปปยุตตปัจจัย โนนัตถิปัจจัย โนวิคตปัจจัย และโนอวิคตปัจจัย
มี ๒ วาระ ฯลฯ
จตุวีสกนัย (สกัมมะ)
อุปนิสสยปัจจัย กับโนอัตถิปัจจัย นเหตุปัจจัย นอารัมมณปัจจัย นอธิปติปัจจัย
นอนันตรปัจจัย นสมนันตรปัจจัย นสหชาตปัจจัย นอัญญ-
มัญญปัจจัย นนิสสยปัจจัย นปุเรชาตปัจจัย นปัจฉาชาตปัจจัย
นอาเสวนปัจจัย นกัมมปัจจัย นวิปากปัจจัย นอาหารปัจจัย
นอินทรียปัจจัย นฌานปัจจัย นมัคคปัจจัย นสัมปยุตตปัจจัย
นวิปปยุตตปัจจัย โนนัตถิปัจจัย โนวิคตปัจจัย และโนอวิคตปัจจัย
มี ๙ วาระ
โนอัตถิมูลกนัย จบ
โนนัตถิทุกนัย
[๖๕๑] เหตุปัจจัย กับโนนัตถิปัจจัย มี ๗ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย ” มี ๑๓ วาระ
(พึงขยายให้พิสดารเหมือนนเหตุมูลกนัย)
โนนัตถิมูลกนัย จบ

โนวิคตทุกนัย
[๖๕๒] เหตุปัจจัย กับโนวิคตปัจจัย มี ๗ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย ” มี ๑๓ วาระ
(พึงขยายให้พิสดารเหมือนนเหตุมูลกนัย)
โนวิคตมูลกนัย จบ
โนอวิคตทุกนัย
[๖๕๓] อารัมมณปัจจัย กับโนอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
นัตถิปัจจัย ” มี ๗ วาระ
วิคตปัจจัย ” มี ๗ วาระ
(พึงขยายให้พิสดารเหมือนโนอัตถิมูลกนัย)
โนอวิคตมูลกนัย จบ
ปัจจนียานุโลมแห่งปัญหาวาร จบ
กุสลติกะ จบ

๒. เวทนาติกะ ๑. ปฏิจจวาร
๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร
เหตุปัจจัย
[๑] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา
เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนา
เกิดขึ้น ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑
ที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนา
เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนา
เกิดขึ้น ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วย
อทุกขมสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สัมปยุต
ด้วยอทุกขมสุขเวทนาเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ
ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์
๒ เกิดขึ้น
อารัมมณปัจจัยเป็นต้น
[๒] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุข-
เวทนาเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย เพราะอธิปติปัจจัย (อธิปติปัจจัยไม่มีปฏิสนธิ)
เพราะอนันตรปัจจัย เพราะสมนันตรปัจจัย เพราะสหชาตปัจจัย เพราะอัญญมัญญปัจจัย
เพราะนิสสยปัจจัย เพราะอุปนิสสยปัจจัย เพราะปุเรชาตปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๒
อาศัยขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
ขันธ์อาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้นเพราะปุเรชาตปัจจัย (ย่อ)

อาเสวนปัจจัยเป็นต้น
[๓] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุข-
เวทนาเกิดขึ้นเพราะอาเสวนปัจจัย เพราะกัมมปัจจัย เพราะวิปากปัจจัย ได้แก่ ขันธ์
๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้น ขันธ์ ๑
อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนา
เกิดขึ้นเพราะวิปากปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยทุกข์และ
กายวิญญาณเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วย
อทุกขมสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะวิปากปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่
สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ
ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ อาศัย
ขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
อาหารปัจจัยเป็นต้น
[๔] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุข-
เวทนาเกิดขึ้นเพราะอาหารปัจจัย เพราะอินทรียปัจจัย เพราะฌานปัจจัย เพราะ
มัคคปัจจัย เพราะสัมปยุตตปัจจัย เพราะวิปปยุตตปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๒ อาศัย
ขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ขันธ์
อาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้นเพราะวิปปยุตตปัจจัย ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๒ อาศัย
ขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ขันธ์
อาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้นเพราะวิปปยุตตปัจจัย
สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนา
เกิดขึ้นเพราะวิปปยุตตปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วย
ทุกขเวทนาเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ขันธ์อาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น
เพราะวิปปยุตตปัจจัย

สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วย
อทุกขมสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะวิปปยุตตปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่
สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ขันธ์อาศัย
หทัยวัตถุเกิดขึ้นเพราะวิปปยุตตปัจจัย ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑
ที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ขันธ์
อาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้นเพราะวิปปยุตตปัจจัย (ย่อ)
อัตถิปัจจัยเป็นต้น
[๕] … เพราะอัตถิปัจจัย เพราะนัตถิปัจจัย เพราะวิคตปัจจัย เพราะอวิคตปัจจัย
๑. ปัจจยานุโลม ๒. สังขยาวาร
สุทธนัย
[๖] เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
เหตุทุกนัยเป็นต้น
[๗] อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย ” มี ๒ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย ” มี ๓ วาระ ฯลฯ
เหตุปัจจัย กับอารัมมณปัจจัย และอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย ” ” มี ๒ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย ” ” มี ๓ วาระ ฯลฯ

เหตุปัจจัย กับอาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
กัมมปัจจัย ” มี ๓ วาระ
อาหารปัจจัย ” มี ๓ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย ” มี ๓ วาระ ฯลฯ
เหตุปัจจัย กับวิปากปัจจัย มี ๒ วาระ
อารัมมณปัจจัย ” มี ๓ วาระ
อธิปติปัจจัย ” มี ๒ วาระ ฯลฯ
ปุเรชาตปัจจัย ” มี ๓ วาระ
กัมมปัจจัย ” มี ๓ วาระ ฯลฯ
ฌานปัจจัย ” มี ๒ วาระ
มัคคปัจจัย ” มี ๒ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย ” มี ๓ วาระ ฯลฯ
เหตุปัจจัย กับฌานปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย ” มี ๒ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย ” มี ๓ วาระ ฯลฯ
เหตุปัจจัย กับมัคคปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
วิปากปัจจัย ” มี ๒ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย ” มี ๓ วาระ ฯลฯ
เหตุปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
นัตถิปัจจัย ” มี ๓ วาระ
วิคตปัจจัย ” มี ๓ วาระ ฯลฯ
(พึงขยายให้พิสดารเหมือนการนับปัจจัยแห่งกุสลติกะ)

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๑. วิภังควาร
นเหตุปัจจัย
[๘] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุข-
เวทนาเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอเหตุกะซึ่ง
สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยทุกขเวทนา
เกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยทุกข์และ
กายวิญญาณเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วย
อทุกขมสุขเวทนาเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็น
อเหตุกะซึ่งสัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนาเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
ในปฏิสนธิขณะที่เป็นอเหตุกะ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยอทุกขมสุขเวทนา
เกิดขึ้น ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะ
อาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะเกิดขึ้น
นอธิปติปัจจัย
[๙] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุข-
เวทนาเกิดขึ้นเพราะนอธิปติปัจจัย (ปฏิสนธิมีนอธิปติปัจจัยบริบูรณ์)
นปุเรชาตปัจจัย
[๑๐] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยสุข-
เวทนาเกิดขึ้นเพราะนปุเรชาตปัจจัย ได้แก่ ในอรูปาวจรภูมิ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑
ที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ
ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยสุขเวทนาเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒
เกิดขึ้น