พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 439 (เล่ม 39)

[๑๑๙๖] ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดชีวิตินทรีย์จักไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติ สัตว์
ซึ่งไม่มีฆานะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ชีวิตินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่
ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และชีวิตินทรีย์ก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจะ
ปรินิพพาน ในกามาวจรภูมิปัจฉิมภวิกสัตว์ ในรูปาวจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิ
หรือว่า ชีวิตินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
ชีวิตินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือปัจฉิมภวิกสัตว์ที่กำลังเข้าถึง
กามาวจรภูมิ แต่ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ ชีวิตินทรีย์จักไม่
เกิดขึ้น และฆานินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจะปรินิพพาน
ในกามาวจรภูมิ ปัจฉิมภวิกสัตว์ในรูปาวจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิ
[๑๑๙๗] ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดโสมนัสสินทรีย์จักไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ที่กำลังจุติจากกามาวจรภูมิ
สัตว์ซึ่งไม่มีฆานะ ที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ และรูปาวจรสัตว์แต่โสมนัสสินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และโสมนัสสินทรีย์ก็จักไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นคือสัตว์ซึ่งกำลังจะปรินิพพาน ในกามาวจรภูมิ ปัจฉิมภวิกสัตว์
ในรูปาวจรภูมิอสัญญสัตว์ อรูปสัตว์ และสัตว์เหล่าใด มีอุเบกขา เกิดขึ้นแล้วจักปรินิพพาน
แก่สัตว์เหล่านั้นที่กำลังจุติอยู่
หรือว่า โสมนัสสินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดฆานินทรีย์ย่อมไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
โสมนัสสินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือปัจฉิมภวิกสัตว์ ที่กำลัง
เข้าถึงกามาวจรภูมิ และสัตว์เหล่าใด มีฆานะ มีอุเบกขาเกิดขึ้นแล้วจักปรินิพพาน แก่สัตว์
เหล่านั้น ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่
โสมนัสสินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นและมนินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้น แก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ

439
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 440 (เล่ม 39)

สัตว์ซึ่งกำลังจะปรินิพพาน ในกามาวจรภูมิ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ในรูปาวจรภูมิ อสัญญสัตว์
อรูปสัตว์ และสัตว์เหล่าใด มีอุเบกขาเกิดขึ้นแล้วจักปรินิพพาน แก่สัตว์เหล่านั้น ที่กำลังจุติอยู่
[๑๑๙๘] ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดอุเปกขินทรีย์จักไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจุติจากกามาวจรภูมิ
สัตว์ซึ่งไม่มีฆานะ ที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ รูปาวจรสัตว์และอรูปาวจรสัตว์ แต่อุเปกขินทรีย์
จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และอุเปกขินทรีย์ก็
จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจะปรินิพพาน ในกามาวจรภูมิ
ปัจฉิมภวิกสัตว์ ในรูปาวจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิ อสัญญสัตว์ และสัตว์เหล่าใดมีโสมนัส
เกิดขึ้นแล้วจักปรินิพพาน แก่สัตว์เหล่านั้น ที่กำลังจุติอยู่
หรือว่า อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือปัจฉิมภวิกสัตว์ที่กำลัง
เข้าถึงกามาวจรภูมิ และสัตว์เหล่าใดมีฆานะ มีโสมนัสเกิดขึ้นแล้วจักปรินิพพาน แก่สัตว์เหล่านั้น
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ฆานินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อุเปกขินทรีย์
จักไม่เกิดขึ้น และฆานินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจะ
ปรินิพพานในกามาวจรภูมิ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ในรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิ อสัญญสัตว์และ
สัตว์เหล่าใด มีโสมนัสเกิดขึ้นแล้ว จักปรินิพพาน แก่สัตว์เหล่านั้นที่กำลังจุติอยู่
[๑๑๙๙] ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดสัทธินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจุติจากกามาวจรภูมิ
สัตว์ซึ่งไม่มีฆานะ ที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ รูปาวจรสัตว์และอรูปาวจรสัตว์ แต่สัทธินทรีย์
จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และสัทธินทรีย์ก็จัก
ไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจะปรินิพพาน ในกามาวจรภูมิ ปัจฉิม
ภวิกสัตว์ ในรูปาวจรภูมิในอรูปาวจรภูมิ และอสัญญสัตว์
หรือว่า สัทธินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น

440
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 441 (เล่ม 39)

สัทธินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือปัจฉิมภวิกสัตว์ที่กำลังเข้าถึง
กามาวจรภูมิ แต่ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ สัทธินทรีย์จักไม่
เกิดขึ้น และฆานินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจะ
ปรินิพพาน ในกามาวจรภูมิ ปัจฉิมภวิกสัตว์ในรูปาวจรภูมิ และอสัญญสัตว์
[๑๒๐๐] ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดปัญญินทรีย์ ฯลฯ
มนินทรีย์ จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจุติจากกามาวจรภูมิ
สัตว์ซึ่งไม่มีฆานะ ที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ รูปาวจรสัตว์และอรูปาวจรสัตว์ แต่ฆานินทรีย์
จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และมนินทรีย์ก็จักไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นคือสัตว์ซึ่งกำลังจะปรินิพพาน ในกามาวจรภูมิ ปัจฉิม
ภวิกสัตว์ ในรูปาวจรภูมิในอรูปาวจรภูมิ และอสัญญสัตว์
หรือว่า มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือปัจฉิมภวิกสัตว์ซึ่งมีฆานะ ที่
กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ มนินทรีย์จักไม่
เกิดขึ้น และฆานินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจะ
ปรินิพพาน ในกามาวจรภูมิ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ในรูปาวจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิ และอสัญญสัตว์
[๑๒๐๑] อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดปุริสินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจุติจากกามาวจรภูมิ
สัตว์ซึ่งไม่เป็นอิตถี ที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ แต่ปุริสินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้นก็หาไม่ อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และปุริสินทรีย์ก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจะปรินิพพาน ในกามาวจรภูมิ รูปาวจรสัตว์ อรูปาวจรสัตว์ และ
สัตว์เหล่าใดเป็นอิตถี ไปปฏิสนธิในภพไรๆ ก็โดยภาวะนั่นแหละ แล้วจักปรินิพพานแก่
สัตว์เหล่านั้น ที่กำลังจุติอยู่

441
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 442 (เล่ม 39)

หรือว่า ปุริสินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดอิตถินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
ปุริสินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือปัจฉิมภวิกสัตว์ซึ่งเป็นอิตถี
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ และสัตว์เหล่าใด เป็นอิตถี ไปปฏิสนธิในภพไรๆ ก็โดยภาวะนั่นแหละ
แล้วจักปรินิพพาน แก่สัตว์เหล่านั้น ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่แต่อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์
เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ ปุริสินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น และอิตถินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์
เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจะปรินิพพาน ในกามาวจรภูมิ รูปาวจรสัตว์ อรูปาวจรสัตว์
และสัตว์เหล่าใด เป็นอิตถี ไปปฏิสนธิในภพไรๆ ก็โดยภาวะนั่นแหละ แล้วจักปรินิพพาน
แก่สัตว์เหล่านั้น ที่กำลังจุติอยู่
[๑๒๐๒] อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดชีวิตินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจุติจากกามาวจรภูมิ
สัตว์ซึ่งไม่เป็นอิตถี ที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ รูปาวจรสัตว์อรูปาวจรสัตว์ แต่ชีวิตินทรีย์จักไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และชีวิตินทรีย์ก็ย่อมไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นคือสัตว์ซึ่งกำลังจะปรินิพพาน ในกามาวจรภูมิ ปัจฉิมภวิกสัตว์
ในรูปาวจรภูมิอรูปาวจรภูมิ
หรือว่า ชีวิตินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดอิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
ชีวิตินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือปัจฉิมภวิกสัตว์ซึ่งเป็นอิตถี
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ชีวิตินทรีย์
จักไม่เกิดขึ้น และอิตถินทรีย์ ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจะ
ปรินิพพาน ในกามาวจรภูมิ ปัจฉิมภวิกสัตว์ในรูปาวจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิ
[๑๒๐๓] อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดโสมนัสสินทรีย์จักไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจุติจากกามาวจรภูมิ
สัตว์ซึ่งไม่เป็นอิตถี ที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ และรูปาวจรสัตว์ แต่โสมนัสสินทรีย์จักไม่

442
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 443 (เล่ม 39)

เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และโสมนัสสินทรีย์ก็จัก
ไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจะปรินิพพาน ในกามาวจรภูมิ ปัจฉิม
ภวิกสัตว์ ในรูปาวจรภูมิ อสัญญสัตว์ อรูปสัตว์ และสัตว์เหล่าใด มีอุเบกขาเกิดขึ้นแล้วจัก
ปรินิพพาน แก่สัตว์เหล่านั้น ที่กำลังจุติอยู่
หรือว่า โสมนัสสินทรีย์ จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดอิตถินทรีย์ย่อมไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
โสมนัสสินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือปัจฉิมภวิกสัตว์ ซึ่งเป็น
อิตถี ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ และสัตว์เหล่าใด เป็นอิตถี มีอุเบกขาเกิดขึ้นแล้วจักปรินิพพาน
แก่สัตว์เหล่านั้น ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่อิตถินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่
โสมนัสสินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นและอิตถินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ
สัตว์ซึ่งกำลังจะปรินิพพาน ในกามาวจรภูมิ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ในรูปาวจรภูมิ อสัญญสัตว์
อรูปสัตว์ และสัตว์เหล่าใด มีอุเบกขาเกิดขึ้นแล้วจักปรินิพพาน แก่สัตว์เหล่านั้นที่กำลัง
จุติอยู่
[๑๒๐๔] อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดอุเปกขินทรีย์จักไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจุติจากกามาวจรภูมิ
สัตว์ซึ่งไม่เป็นอิตถี ที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ รูปาวจรสัตว์และอรูปาวจรสัตว์ แต่อุเปกขินทรีย์
จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และอุเปกขินทรีย์ก็
จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจะปรินิพพาน ในกามาวจรภูมิ
ปัจฉิมภวิกสัตว์ในรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิ อสัญญสัตว์ และสัตว์เหล่าใด มีโสมนัสเกิดขึ้น
แล้วจักปรินิพพาน แก่สัตว์เหล่านั้น ที่กำลังจุติอยู่
หรือว่า อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดอิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือปัจฉิมภวิกสัตว์ซึ่งเป็นอิตถี
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ และสัตว์เหล่าใด เป็นอิตถี มีโสมนัสเกิดขึ้นแล้วจักปรินิพพาน แก่สัตว์
เหล่านั้น ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่

443
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 444 (เล่ม 39)

อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น และอิตถินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์
ซึ่งกำลังจะปรินิพพานในกามาวจรภูมิ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ในรูปาวจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิ
อสัญญสัตว์และสัตว์เหล่าใด มีโสมนัสเกิดขึ้นแล้วจักปรินิพพาน แก่สัตว์เหล่านั้น ที่กำลัง
จุติอยู่
[๑๒๐๕] อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดสัทธินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจุติจากกามาวจรภูมิ
สัตว์ซึ่งไม่ใช่อิตถี ที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ รูปาวจรสัตว์และอรูปาวจรสัตว์ แต่สัทธินทรีย์
จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และสัทธินทรีย์ก็จัก
ไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจะปรินิพพาน ในกามาวจรภูมิ ปัจฉิม
ภวิกสัตว์ในรูปาวจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิ และอสัญญสัตว์
หรือว่า สัทธินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้น
สัทธินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือปัจฉิมภวิกสัตว์ซึ่งเป็นอิตถี
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ สัทธินทรีย์
จักไม่เกิดขึ้น และอิตถินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งจะ
ปรินิพพาน ในกามาวจรภูมิ ปัจฉิมภวิกสัตว์ในรูปาวจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิ และอสัญญสัตว์
[๑๒๐๖] อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดปัญญินทรีย์ ฯลฯ
มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจุติจากกามาวจรภูมิ
สัตว์ซึ่งไม่เป็นอิตถีที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ รูปาวจรสัตวแต่มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์
เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และมนินทรีย์ก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์
เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจะปรินิพพาน ในกามาวจรภูมิ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ใน
รูปาวจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิ และอสัญญสัตว์
หรือว่า มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น

444
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 445 (เล่ม 39)

มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือปัจฉิมภวิกสัตว์ซึ่งเป็นอิตถี
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่อิตถินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ มนินทรีย์
จักไม่เกิดขึ้น และอิตถินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจะ
ปรินิพพาน ในกามาวจรภูมิปัจฉิมภวิกสัตว์ ในรูปาวจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิ และอสัญญสัตว์
[๑๒๐๗] ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดชีวิตินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ที่กำลัจุติจากกามาวจรภูมิ
สัตว์ซึ่งไม่เป็นปุริสะ ที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ รูปาวจรสัตว์และอรูปาวจรสัตว์ แต่ชีวิตินทรีย์
จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และชีวิตินทรีย์ก็จัก
ไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจะปรินิพพาน ในกามาวจรภูมิ
ปัจฉิมภวิกสัตว์ ในรูปาวจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิ
หรือว่า ชีวิตินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
ชีวิตินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือปัจฉิมภวิกสัตว์ซึ่งเป็นปุริสะ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ชีวิตินทรีย์จักไม่
เกิดขึ้น และปุริสินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจะ
ปรินิพพาน ในกามาวจรภูมิ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ในรูปาวจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิ
[๑๒๐๘] ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดโสมนัสสินทรีย์จักไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจุติจากกามาวจร
ภูมิ สัตว์ซึ่งไม่เป็นปุริสะ ที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ และรูปาวจรสัตว์ แต่โสมนัสสินทรีย์จัก
ไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และโสมนัสสินทรีย์
ก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจะปรินิพพาน ในกามาวจรภูมิ
ปัจฉิมภวิกสัตว์ในรูปาวจรภูมิ อสัญญสัตว์ อรูปสัตว์ และสัตว์เหล่าใด เป็นปุริสะ มีอุเบกขา
เกิดขึ้นแล้ว จักปรินิพพาน แก่สัตว์เหล่านั้น ที่กำลังจุติอยู่
หรือว่า โสมนัสสินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดปุริสินทรีย์ย่อมไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น

445
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 446 (เล่ม 39)

โสมนัสสินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือปัจฉิมภวิกสัตว์ ซึ่งเป็น
ปุริสะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ และสัตว์เหล่าใด เป็นปุริสะมีอุเบกขาเกิดขึ้นแล้วจักปรินิพพาน
แก่สัตว์เหล่านั้น ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น
ก็หาไม่ โสมนัสสินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น และปุริสินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์
ซึ่งกำลังจะปรินิพพาน ในกามาวจรภูมิ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ในรูปาวจรภูมิ อสัญญสัตว์อรูปสัตว์
และสัตว์เหล่าใด เป็นปุริสะ มีอุเบกขาเกิดขึ้นแล้ว จักปรินิพพานแก่สัตว์เหล่านั้น ที่กำลัง
จุติอยู่
[๑๒๐๙] ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดอุเปกขินทรีย์จักไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจุติจากกามาวจร
ภูมิ สัตว์ซึ่งไม่เป็นปุริสะ ที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ รูปาวจรสัตว์อรูปาวจรสัตว์ แต่
อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และ
อุเปกขินทรีย์ก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจะปรินิพพาน ใน
กามาวจรภูมิ ปัจฉิมภวิกสัตว์ในรูปาวจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิ อสัญญสัตว์ และสัตว์เหล่าใด
เป็นปุริสะมีโสมนัสเกิดขึ้นแล้ว จักปรินิพพาน แก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งกำลังจุติอยู่
หรือว่า อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือปัจฉิมภวิกสัตว์ซึ่งเป็น
ปุริสะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ สัตว์เหล่าใด เป็นปุริสะ มีโสมนัสเกิดขึ้นแล้วจักปรินิพพาน แก่
สัตว์เหล่านั้น ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่
อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น และปุริสินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ
สัตว์ซึ่งกำลังจะปรินิพพาน ในกามาวจรภูมิ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ในรูปาวจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิ
อสัญญสัตว์และสัตว์เหล่าใด เป็นปุริสะ มีโสมนัสเกิดขึ้นแล้วจักปรินิพพาน แก่สัตว์
เหล่านั้นที่กำลังจุติอยู่
[๑๒๑๐] ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดสัทธินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ

446
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 447 (เล่ม 39)

ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจุติจาก
กามาวจรภูมิ สัตว์ซึ่งไม่เป็นปุริสะ ที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิรูปาวจรสัตว์ และอรูปาวจรสัตว์
แต่สัทธินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และ
สัทธินทรีย์ก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจะปรินิพพาน ในกามาวจร
ภูมิปัจฉิมภวิกสัตว์ ในรูปาวจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิ และอสัญญสัตว์
หรือว่า สัทธินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้น
สัทธินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือปัจฉิมภวิกสัตว์ซึ่งเป็นปุริสะ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ สัทธินทรีย์
จักไม่เกิดขึ้น และปุริสินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจะ
ปรินิพพาน ในกามาวจรภูมิปัจฉิมภวิกสัตว์ ในรูปาวจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิ และอสัญญสัตว์
[๑๒๑๑] ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดปัญญินทรีย์ ฯลฯ
มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจุติจากกามาวจร
ภูมิ สัตว์ซึ่งไม่เป็นปุริสะ ที่กำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ รูปาวจรสัตว์และอรูปาวจรสัตว์ แต่
มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และ
มนินทรีย์ก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นคือสัตว์ซึ่งกำลังจะปรินิพพาน ในกามาวจร
ภูมิ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ในรูปาวจรภูมิในอรูปาวจรภูมิ และอสัญญสัตว์
หรือว่า มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้น
มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือปัจฉิมภวิกสัตว์ซึ่งเป็นปุริสะ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ มนินทรีย์
จักไม่เกิดขึ้น และปุริสินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจะ
ปรินิพพาน ในกามาวจรภูมิ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ในรูปาวจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิ และอสัญญสัตว์
[๑๒๑๒] ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดโสมนัสสินทรีย์ จักไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ

447
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 448 (เล่ม 39)

ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจุติจากจตุโวการภูมิ
จากปัญจโวการภูมิ ในภังคขณะแห่งจิต ในปวัตติกาลแต่โสมนัสสินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์
เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นและโสมนัสสินทรีย์ก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์
เหล่านั้น ในภูมินั้น ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต ปัจฉิมจิตที่ประกอบด้วยอุเบกขา จักเกิดขึ้นใน
ลำดับแห่งจิตใด ในภังคขณะแห่งจิตนั้น สัตว์ซึ่งกำลังจุติจากอสัญญสัตตภูมิ
หรือว่า โสมนัสสินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดชีวิตินทรีย์ย่อมไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
โสมนัสสินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ในอุปปาทขณะแห่งปัจฉิมจิต
ปัจฉิมจิตประกอบด้วยอุเบกขา จักเกิดขึ้นในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้น และ
สัตว์ซึ่งกำลังเข้าถึงอสัญญสัตตภูมิ แต่ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่
โสมนัสสินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นและชีวิตินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ใน
ภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต ปัจฉิมจิตประกอบด้วยอุเบกขา จักเกิดขึ้นในลำดับแห่งจิตใด ในภังคขณะ
แห่งจิตนั้น สัตว์ซึ่งจุติจากอสัญญสัตตภูมิ
[๑๒๑๓] ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดอุเปกขินทรีย์จักไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งกำลังจุติจากจตุโวการ
ภูมิ จากปัญจโวการภูมิ ในภังคขณะแห่งจิต ในปวัตติกาลแต่อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และอุเปกขินทรีย์ก็จักไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต ปัจฉิมจิตประกอบด้วยโสมนัส จักเกิดขึ้น
ในลำดับแห่งจิตใดในภังคขณะแห่งจิตนั้น และสัตว์ซึ่งกำลังจุติจากอสัญญสัตตภูมิ
หรือว่า อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ในอุปปาทขณะแห่งปัจฉิมจิต
ปัจฉิมจิตประกอบด้วยโสมนัส จักเกิดขึ้นในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้น และ

448