พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 379 (เล่ม 39)

หรือว่า มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใดชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้น
มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ซึ่งกำลังจุติจากจตุโวการภูมิ
ปัญจโวการภูมิ ในภังคขณะแห่งจิต ในปวัตติกาล แต่ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้นก็หาไม่ มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้ว และชีวิตินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ใน
ภูมินั้น คือ สัตว์ที่กำลังเข้าถึงจตุโวการภูมิ ปัญจโวการภูมิ ในอุปปาทขณะแห่งจิต ในปวัตติกาล
[๑๐๖๓] โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดอุเปกขินทรีย์เคย
เกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า อุเปกขินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใดโสมนัสสินทรีย์ย่อม
เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
อุเปกขินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ทั้งหมดใน
ภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งโสมนัสวิปปยุตจิต แต่โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อุเปกขินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วและโสมนัสสินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้น
แก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ซึ่งมีโสมนัสที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งโสมนัส
สัมปยุตจิต ในปวัตติกาล
[๑๐๖๔] โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดสัทธินทรีย์ ฯลฯ
ปัญญินทรีย์ มนินทรีย์ เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นในภูมินั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใดโสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะ
แห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งโสมนัสวิปปยุตจิต แต่โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้นก็หาไม่ มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้ว และโสมนัสสินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้น คือ สัตว์ซึ่งมีโสมนัส ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งโสมนัสสัมปยุตจิต
ในปวัตติกาล

379
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 380 (เล่ม 39)

[๑๐๖๕] อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดสัทธินทรีย์เคยเกิดขึ้น
แล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ซึ่งกำลังเข้าถึงชั้นสุทธาวาส
แต่สัทธินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และ
สัทธินทรีย์ก็เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น คือ สัตว์ซึ่งมีอุเบกขา ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
นอกนี้ ในอุปปาทขณะแห่งอุเบกขาสัมปยุตจิต ในปวัตติกาล
หรือว่า สัทธินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใดอุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
สัทธินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ทั้งหมดในภังคขณะ
แห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งอุเบกขาวิปปยุตจิต แต่อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้นก็หาไม่ สัทธินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้ว และอุเปกขินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้น คือ สัตว์ซึ่งมีอุเบกขา ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งอุเบกขาสัมปยุตจิต
ในปวัตติกาล
[๑๐๖๖] อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดปัญญินทรีย์เคยเกิดขึ้น
แล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ซึ่งกำลังเข้าถึงชั้นสุทธาวาส
แต่ปัญญินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และ
ปัญญินทรีย์ก็เคยเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นคือ สัตว์ซึ่งมีอุเบกขาที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
นอกนี้ ในอุปปาทขณะแห่งอุเบกขาสัมปยุตจิต ในปวัตติกาล
หรือว่า ปัญญินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใดอุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
ปัญญินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ทั้งหมดในภังคขณะ
แห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งอุเบกขาวิปปยุตจิต แต่อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้นก็หาไม่ ปัญญินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้ว และอุเปกขินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้น คือ สัตว์ซึ่งมีอุเบกขา ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งอุเบกขาสัมปยุตจิต
ในปวัตติกาล

380
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 381 (เล่ม 39)

[๑๐๖๗] อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดมนินทรีย์เคยเกิดขึ้น
แล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ซึ่งกำลังเข้าถึงชั้น
สุทธาวาส แต่มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่อุเปกขินทรีย์ย่อม
เกิดขึ้น และมนินทรีย์ก็เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นคือ สัตว์ซึ่งมีอุเบกขา ที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่ นอกนี้ ในอุปปาทขณะแห่งอุเบกขาสัมปยุตจิต ในปวัตติกาล
หรือว่า มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใดอุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ทั้งหมดในภังคขณะ
แห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งอุเบกขาวิปปยุตจิต แต่อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้นก็หาไม่ มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้ว และอุเปกขินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้น คือ สัตว์ซึ่งมีอุเบกขา ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งอุเบกขาสัมปยุตจิต
ในปวัตติกาล
[๑๐๖๘] สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดปัญญินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้ว
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ซึ่งกำลังเข้าถึงชั้นสุทธาวาส
แต่ปัญญินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น
และปัญญินทรีย์ก็เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น คือสเหตุกสัตว์ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ นอกนี้
ในอุปปาทขณะแห่งสัทธาสัมปยุตจิต ในปวัตติกาล
หรือว่า ปัญญินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใดสัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
ปัญญินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ทั้งหมดในภังคขณะ
แห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งสัทธาวิปปยุตจิต แต่สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้นก็หาไม่ ปัญญินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้ว และสัทธินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้น คือ สเหตุกสัตว์ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งสัทธาสัมปยุตจิต ในปวัตติกาล

381
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 382 (เล่ม 39)

[๑๐๖๙] สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้ว
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ที่กำลังเข้าถึงชั้นสุทธาวาส แต่
มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และมนินทรีย์
เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสเหตุกสัตว์ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ นอกนี้
ในอุปปาทขณะแห่งสัทธาสัมปยุตจิตในปวัตติกาล
หรือว่า มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใดสัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ทั้งหมดในภังคขณะ
แห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งสัทธาวิปปยุตจิต แต่สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้นก็หาไม่ มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้ว และสัทธินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้น คือ สเหตุกสัตว์ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ในอุปปาทขณะแห่งสัทธาสัมปยุตจิต ในปวัตติกาล
[๑๐๗๐] ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้ว
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นคือ สัตว์ซึ่งกำลังเข้าถึงชั้นสุทธาวาส
แต่มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และ
มนินทรีย์ก็เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นคือ สัตว์ซึ่งประกอบด้วยปัญญาที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่ นอกนี้ ในอุปปาทขณะแห่งญาณสัมปยุตจิต ในปวัตติกาล
หรือว่า มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใดปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้น
มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ทั้งหมดในภังคขณะ
แห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งญาณวิปปยุตจิต แต่ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้นก็หาไม่ มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้ว และปัญญินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้น คือ สัตว์ซึ่งประกอบด้วยปัญญา ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งญาณสัมปยุตจิต
ในปวัตติกาล

382
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 383 (เล่ม 39)

[๑๐๗๑] จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสตินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่
สัตว์นั้นหรือ
เคยเกิดขึ้นแล้ว
หรือว่า โสตินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น
ไม่มี
[๑๐๗๒] จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว
แก่สัตว์นั้นหรือ
เคยเกิดขึ้นแล้ว
หรือว่า ฆานินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น
ไม่มี
[๑๐๗๓] จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อิตถินทรีย์ ฯลฯปุริสินทรีย์
ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ
เคยเกิดขึ้นแล้ว
หรือว่า ปุริสินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น
ไม่มี
[๑๐๗๔] จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ชีวิตินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่
สัตว์นั้นหรือ
เคยเกิดขึ้นแล้ว
หรือว่า ชีวิตินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น
ไม่มี
[๑๐๗๕] จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสมนัสสินทรีย์ฯลฯอุเปกขินทรีย์
ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ
เคยเกิดขึ้นแล้ว

383
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 384 (เล่ม 39)

หรือว่า อุเปกขินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น
ไม่มี
[๑๐๗๖] จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด สัทธินทรีย์ ฯลฯปัญญินทรีย์
มนินทรีย์ ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ
เคยเกิดขึ้นแล้ว
หรือว่า มนินทรีย์ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น
[๑๐๗๗] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสตินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ที่กำลังเข้าถึง
ปัญจโวการภูมิ และสัตว์ซึ่งเข้าถึงอรูปภูมิแล้ว จักปรินิพพาน ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่โสตินทรีย์
จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และโสตินทรีย์ก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์
เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีจักขุ นอกนี้ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า โสตินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
โสตินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติ สัตว์ซึ่งไม่มีจักขุ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่โสตินทรีย์จักเกิดขึ้น
และจักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ซึ่งมีจักขุที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๑๐๗๘] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ฆานินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น คือ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ที่กำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิ
สัตว์ซึ่งเข้าถึงรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิ แล้วจักปรินิพพาน ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ฆานินทรีย์
จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นและฆานินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่นอกนี้
หรือว่า ฆานินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ฆานินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ซึ่งไม่มีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
แต่จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ฆานินทรีย์จักเกิดขึ้น และจักขุนทรีย์ก็ย่อม
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่

384
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 385 (เล่ม 39)

[๑๐๗๙] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อิตถินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ที่กำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิ
และสัตว์ซึ่งเข้าถึงรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิ แล้วจักปรินิพพานและสัตว์ซึ่งเป็นปุริสะ
ไปปฏิสนธิในภพไรๆ ก็โดยภาวะนั่นแหละ แล้วจักปรินิพพาน ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่อิตถินทรีย์
จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่จักขุนทรีย์จักเกิดขึ้น และอิตถินทรีย์ก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์
เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีจักขุที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ นอกนี้
หรือว่า อิตถินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
อิตถินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติสัตว์ซึ่งไม่มีจักขุ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่อิตถินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และ
อิตถินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่มีจักขุที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๑๐๘๐] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปุริสินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ที่กำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิ
สัตว์ซึ่งเข้าถึงรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิ แล้วจักปรินิพพาน และสัตว์ซึ่งเป็นอิตถี ไปปฏิสนธิ
ในภพไรๆ ก็โดยภาวะนั่นแหละ แล้วจักปรินิพพานที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ปุริสินทรีย์จักเกิดขึ้น
แก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และปุริสินทรีย์ก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ
สัตว์ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ นอกนี้
หรือว่า ปุริสินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ปุริสินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งปวง ที่กำลังจุติสัตว์ซึ่งไม่มีจักขุ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ปุริสินทรีย์จักเกิดขึ้น และ
จักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีจักขุที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๑๐๘๑] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ชีวิตินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ซึ่งกำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิ
แต่ชีวิตินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และชีวิตินทรีย์ก็จัก
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ นอกนี้
หรือว่า ชีวิตินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น

385
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 386 (เล่ม 39)

ชีวิตินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งปวง ที่กำลังจุติสัตว์ซึ่งไม่มีจักขุ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ชีวิตินทรีย์จักเกิดขึ้น และ
จักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีจักขุที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๑๐๘๒] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสมนัสสินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ที่กำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิ
และสัตว์ซึ่งมีจักขุ มีอุเบกขาเกิดขึ้นแล้ว จักปรินิพพาน ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่โสมนัสสินทรีย์
จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และโสมนัสสินทรีย์ก็จักเกิดขึ้นแก่
สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ นอกนี้
หรือว่า โสมนัสสินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
โสมนัสสินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติสัตว์ซึ่งไม่มีจักขุ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ โสมนัสสินทรีย์จักเกิดขึ้น
และจักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ นอกนี้
[๑๐๘๓] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อุเปกขินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
หรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ที่กำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิ
และสัตว์ซึ่งมีจักขุ มีโสมนัสเกิดขึ้นแล้ว จักปรินิพพาน ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่อุเปกขินทรีย์จัก
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และอุเปกขินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์
เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ นอกนี้
หรือว่า อุเปกขินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
อุเปกขินทรีย์จักเกิดขึ้น และจักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นคือ สัตว์ทั้งหมด
ที่กำลังจุติ สัตว์ซึ่งไม่มีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่
อุเปกขินทรีย์จักเกิดขึ้น และจักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีจักขุ ที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่
[๑๐๘๔] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด สัทธินทรีย์ ฯลฯปัญญินทรีย์
มนินทรีย์ จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ

386
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 387 (เล่ม 39)

จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ซึ่งกำลังเข้าถึงปัญจโวการภูมิ
แต่มนินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และมนินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้น
แก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ นอกนี้
หรือว่า มนินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
มนินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งปวง ที่กำลังจุติ สัตว์ซึ่งไม่มีจักขุ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่มนินทรีย์จักเกิดขึ้น และ
จักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๑๐๘๕] ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อิตถินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ
ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ซึ่งกำลังเข้าถึงกามาวจารภูมิ
สัตว์ซึ่งเข้าถึงรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิ แล้วจักปรินิพพาน และสัตว์ซึ่งเป็นปุริสะ ไปปฏิสนธิ
ในภพไรๆ ก็โดยภาวะนั่นแหละ แล้วจักปรินิพพานที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่อิตถินทรีย์จักเกิดขึ้น
แก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และอิตถินทรีย์ก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ
สัตว์ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ นอกนี้
หรือว่า อิตถินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
อิตถินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติ สัตว์ซึ่งไม่มีฆานะ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่อิตถินทรีย์จักเกิดขึ้น และ
ฆานินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีฆานะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๑๐๘๖] ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปุริสินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ
ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ซึ่งกำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ
สัตว์ซึ่งเข้าถึงรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิ แล้วจักปรินิพพาน และสัตว์ซึ่งเป็นอิตถี ไปปฏิสนธิ
ในภพไรๆ ก็โดยภาวะนั่นแหละ แล้วจักปรินิพพานแต่ปุริสินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
ก็หาไม่ ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และปุริสินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีฆานะ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ นอกนี้
หรือว่า ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ฆานินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ปุริสินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติ สัตว์ซึ่งไม่มีฆานะ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ปุริสินทรีย์จักเกิดขึ้น และ
ฆานินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่

387
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 388 (เล่ม 39)

[๑๐๘๗] ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ชีวิตินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ
ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ซึ่งกำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ
แต่ชีวิตินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และชีวิตินทรีย์ก็จัก
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีฆานะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ นอกนี้
หรือว่า ชีวิตินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ชีวิตินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติ สัตว์ซึ่งไม่มีฆานะ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ชีวิตินทรีย์จักเกิดขึ้น และ
ฆานินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีฆานะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๑๐๘๘] ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสมนัสสินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
หรือ
ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ซึ่งกำลังเข้าถึงรูปาวจรภูมิ
และสัตว์ซึ่งมีฆานะ มีอุเบกขา เกิดขึ้นแล้ว จักปรินิพพาน ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่โสมนัสสินทรีย์
จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และโสมนัสสินทรีย์ก็จักเกิดขึ้นแก่
สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีฆานะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ นอกนี้
หรือว่า โสมนัสสินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
โสมนัสสินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งปวงที่กำลังจุติสัตว์ซึ่งไม่มี
ฆานะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ โสมนัสสินทรีย์จัก
เกิดขึ้น และฆานินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นคือ สัตว์ซึ่งมีฆานะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๑๐๘๙] ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อุเปกขินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
หรือ
ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ซึ่งกำลังเข้าถึงกามาวจรภูมิ
และสัตว์ซึ่งมีฆานะ มีโสมนัสเกิดขึ้นแล้ว จักปรินิพพาน ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่อุเปกขินทรีย์
จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และอุเปกขินทรีย์ก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์
เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีฆานะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ นอกนี้
หรือว่า อุเปกขินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น

388