พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 239 (เล่ม 39)

[๖๑๙] ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
หรือ
ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่มีฆานะ เป็นสเหตุกสัตว์ที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่ แต่สัทธินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และ
สัทธินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ ไม่มีฆานะ เป็น
อเหตุกสัตว์ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเป็นอเหตุกสัตว์ มีฆานะที่กำลังเกิดขึ้น
อยู่ แต่ฆานินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และฆานินทรีย์
ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติอยู่ เป็นอเหตุกสัตว์ ไม่มีฆานะ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๖๒๐] ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์
นั้นหรือ
ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่มีฆานะ ประกอบด้วยปัญญา ที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่ แต่ปัญญินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และ
ปัญญินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นคือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ ไม่มีฆานะ
ปราศจากปัญญา ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งปราศจากปัญญา มีฆานะที่กำลังเกิดขึ้น
อยู่ แต่ฆานินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และฆานินทรีย์
ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติอยู่ ซึ่งปราศจากปัญญา ไม่มี
ฆานะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๖๒๑] ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด มนินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
หรือ
ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่มีฆานะ มีจิตที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่
มนินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และมนินทรีย์ก็ย่อมไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติอยู่ ไม่มีจิต ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่

239
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 240 (เล่ม 39)

หรือว่า มนินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ถูกแล้ว
[๖๒๒] อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
หรือ
อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเป็นปุริสะ กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ปุริสินทรีย์
จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นและปุริสินทรีย์ก็ย่อมไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ไม่เป็นอิตถี ไม่เป็นปุริสะ ที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่
หรือว่า ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเป็นอิตถี ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่อิตถินทรีย์
จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นและอิตถินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ไม่เป็นอิตถี ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๖๒๓] อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
หรือ
อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่เป็นอิตถี ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่
ชีวิตินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และชีวิตินทรีย์ก็ย่อม
ไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติอยู่
หรือว่า ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ถูกแล้ว
[๖๒๔] อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้นหรือ
อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่เป็นอิตถี มีโสมนัสที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
แต่โสมนัสสินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และโสมนัส
สินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ ไม่เป็นอิตถี เว้น
โสมนัส ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่

240
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 241 (เล่ม 39)

หรือว่า โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์
นั้น
โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเว้นโสมนัส เป็นอิตถี ที่กำลังเกิด
ขึ้นอยู่ แต่อิตถินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และ
อิตถินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นคือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ เว้นโสมนัส ไม่
เป็นอิตถี ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๖๒๕] อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์
นั้นหรือ
อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่เป็นอิตถี มีอุเบกขาที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
แต่อุเปกขินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และอุเปกขินทรีย์
ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติอยู่ ไม่เป็นอิตถี เว้นอุเบกขา ที่
กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์
นั้น
อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเว้นอุเบกขา เป็นอิตถีที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
แต่อิตถินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และอิตถินทรีย์
ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติอยู่ เว้นอุเบกขา ไม่เป็นอิตถี ที่
กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๖๒๖] อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
หรือ
อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่เป็นอิตถี เป็นสเหตุกสัตว์ ที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่ แต่สัทธินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และ
สัทธินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ ไม่เป็นอิตถี เป็น
อเหตุกสัตว์ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่

241
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 242 (เล่ม 39)

หรือว่า สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเป็นอเหตุกสัตว์ เป็นอิตถี ที่กำลังเกิด
ขึ้นอยู่ แต่อิตถินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และ
อิตถินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ เป็นอเหตุกสัตว์
ไม่เป็นอิตถี ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๖๒๗] อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
หรือ
อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่เป็นอิตถี ประกอบด้วยปัญญา ที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่ แต่ปัญญินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และ
ปัญญินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ ไม่เป็นอิตถี
ปราศจากปัญญา ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์
นั้น
ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งปราศจากปัญญา เป็นอิตถีที่กำลังเกิดขึ้น
อยู่ แต่อิตถินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และอิตถิน
ทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติอยู่ ปราศจากปัญญา ไม่เป็น
อิตถี ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๖๒๘] อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด มนินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
หรือ
อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่เป็นอิตถี มีจิตที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่
มนินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และมนินทรีย์ก็ย่อมไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติอยู่ ไม่มีจิต ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า มนินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ถูกแล้ว
[๖๒๙] ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
หรือ

242
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 243 (เล่ม 39)

ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่เป็นปุริสะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่
ชีวิตินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และชีวิตินทรีย์ก็ย่อม
ไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติอยู่
หรือว่า ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์
นั้น
ถูกแล้ว
[๖๓๐] ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้นหรือ
ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่เป็นปุริสะ มีโสมนัสที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
แต่โสมนัสสินทรีย์ จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และโสมนัส
สินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นคือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติอยู่ ไม่เป็นปุริสะ เว้น
โสมนัส ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น
โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น เว้นโสมนัส เป็นปุริสะที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
แต่ปุริสินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และปุริสิน
ทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ เว้นโสมนัส ไม่เป็นปุริสะ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๖๓๑] ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์
นั้นหรือ
ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ซึ่งไม่เป็นปุริสะ มีอุเบกขา ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
แต่อุเปกขินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และอุเปกขินทรีย์
ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติอยู่ ไม่เป็นปุริสะ เว้นอุเบกขา
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์
นั้น

243
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 244 (เล่ม 39)

อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเว้นอุเบกขา เป็นปุริสะที่กำลังเกิดขึ้น
อยู่ แต่ปุริสินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และปุริสิน
ทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ เว้นอุเบกขา ไม่เป็น
ปุริสะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๖๓๒] ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
หรือ
ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่เป็นปุริสะ เป็นสเหตุกสัตว์ ที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่ แต่สัทธินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และ
สัทธินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ ไม่เป็นปุริสะ เป็น
อเหตุกสัตว์ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์
นั้น
สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเป็นอเหตุกสัตว์ เป็นปุริสะ ที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่ แต่ปุริสินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์
เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ เป็นอเหตุกสัตว์ ไม่เป็นปุริสะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๖๓๓] ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
หรือ
ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่เป็นปุริสะ ประกอบด้วยปัญญา ที่
กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ปัญญินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น
และปัญญินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ ไม่เป็นปุริสะ
ปราศจากปัญญา ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งปราศจากปัญญา เป็นปุริสะ ที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่ แต่ปุริสินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และ
ปุริสินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่

244
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 245 (เล่ม 39)

[๖๓๔] ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด มนินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
หรือ
ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่เป็นปุริสะ มีจิตที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่
มนินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และมนินทรีย์ก็ย่อมไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ ไม่มีจิต ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า มนินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ถูกแล้ว
[๖๓๕] ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น
โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเว้นโสมนัส ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ใน
อุปปาทขณะแห่งจิตที่ปราศจากโสมนัส ในปวัตติกาล แต่ชีวิตินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
ก็หาไม่ โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และชีวิตินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ
สัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ ในภังคขณะแห่งจิต ในปวัตติกาล
[๖๓๖] ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์
นั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์
นั้น
อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเว้นอุเบกขา ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ใน
อุปปาทขณะแห่งจิตที่ปราศจากอุเบกขา ในปวัตติกาล แต่ชีวิตินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
ก็หาไม่ อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และชีวิตินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์
ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ ในภังคขณะแห่งจิต ในปวัตติกาล

245
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 246 (เล่ม 39)

[๖๓๗] ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
หรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเป็นอเหตุกสัตว์ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ใน
อุปปาทขณะแห่งจิตที่ปราศจากศรัทธา ในปวัตติกาล แต่ชีวิตินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
ก็หาไม่ สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และชีวิตินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์
ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ ในภังคขณะแห่งจิต ในปวัตติกาล
[๖๓๘] ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
หรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์
นั้น
ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งปราศจากปัญญา ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ใน
อุปปาทขณะแห่งจิตที่ปราศจากปัญญา ในปวัตติกาล แต่ชีวิตินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
ก็หาไม่ ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และชีวิตินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์
ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ ในภังคขณะแห่งจิต ในปวัตติกาล
[๖๓๙] ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด มนินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
หรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า มนินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
มนินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่มีจิต ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่แต่ชีวิตินทรีย์
จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ มนินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และชีวิตินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ ในภังคขณะแห่งจิต ในปวัตติกาล
[๖๔๐] โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้นหรือ

246
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 247 (เล่ม 39)

โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งมีอุเบกขา ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ใน
อุปปาทขณะแห่งจิตที่สัมปยุตด้วยอุเบกขา ในปวัตติกาล แต่อุเปกขินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์
เหล่านั้นก็หาไม่ โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และอุเปกขินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์
เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ปราศจากโสมนัส
ปราศจากอุเบกขา ผู้เข้านิโรธผู้เป็นอสัญญสัตว์
หรือว่า อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น
อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งมีโสมนัส ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ใน
อุปปาทขณะแห่งจิตที่ประกอบด้วยโสมนัส ในปวัตติกาล แต่โสมนัสสินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นและโสมนัสสินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์
เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ปราศจากอุเบกขา
ปราศจากโสมนัส ผู้เข้านิโรธ ผู้เป็นอสัญญสัตว์
[๖๔๑] โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้นหรือ
โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเว้นโสมนัส เป็นสเหตุกสัตว์ ที่
กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ปราศจากโสมนัสประกอบด้วยศรัทธา ในปวัตติกาล
แต่สัทธินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และ
สัทธินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะ
แห่งจิตที่ปราศจากโสมนัส ปราศจากศรัทธา ผู้เข้านิโรธ ผู้เป็นอสัญญสัตว์
หรือว่า สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น
สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะแห่งจิต ที่ปราศจากศรัทธา
ประกอบด้วยโสมนัส ในปวัตติกาล แต่โสมนัสสินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่
สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และโสมนัสสินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด
ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ปราศจากศรัทธา ปราศจากโสมนัส ผู้เข้านิโรธ
และอสัญญสัตว์

247
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 248 (เล่ม 39)

[๖๔๒] โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้นหรือ
โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ผู้เว้นโสมนัส ประกอบด้วยปัญญา ที่
กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ปราศจากโสมนัส ประกอบด้วยปัญญา ในปวัตติกาล
แต่ปัญญินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และ
ปัญญินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นคือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะ
แห่งจิตที่ปราศจากโสมนัสปราศจากปัญญา ผู้เข้านิโรธ ผู้เป็นอสัญญสัตว์
หรือว่า ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น
ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งปราศจากปัญญา มีโสมนัสที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ปราศจากปัญญา ประกอบด้วยโสมนัสแต่โสมนัสสินทรีย์
จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นและโสมนัสสินทรีย์ก็ย่อมไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ปราศจาก
ปัญญา ปราศจากโสมนัส ผู้เข้านิโรธ ผู้เป็นอสัญญสัตว์
[๖๔๓] โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด มนินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์
นั้นหรือ
โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเว้นโสมนัส มีจิตที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ปราศจากโสมนัสในปวัตติกาล แต่มนินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์
เหล่านั้นก็หาไม่ โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และมนินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิตผู้เข้านิโรธ ผู้เป็นอสัญญสัตว์
หรือว่า มนินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์
นั้น
ถูกแล้ว
[๖๔๔] อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์
นั้นหรือ

248