พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 229 (เล่ม 39)

ในภูมินั้นก็หาไม่ โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และสัทธินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้น ซึ่งมีโสมนัส ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ประกอบด้วยโสมนัส
ประกอบด้วยศรัทธา ในปวัตติกาล
หรือว่า สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้น
สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งเป็นสเหตุกสัตว์เว้นโสมนัส
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ประกอบด้วยศรัทธาปราศจากโสมนัส ในปวัตติกาล
แต่โสมนัสสินทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และ
โสมนัสสินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งมีโสมนัส ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ใน
อุปปาทขณะแห่งจิตที่ประกอบด้วยศรัทธา ประกอบด้วยโสมนัส ในปวัตติกาล
[๕๙๖] โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งมีโสมนัสปราศจากปัญญา
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ประกอบด้วยโสมนัสปราศจากปัญญา ในปวัตติกาล
แต่ปัญญินทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และ
ปัญญินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีโสมนัส ประกอบด้วยปัญญา ที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ประกอบด้วยโสมนัส ประกอบด้วยปัญญา ในปวัตติกาล
หรือว่า ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งประกอบด้วยปัญญา เว้นโสมนัส
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิต ที่ประกอบด้วยปัญญา ปราศจากโสมนัส ในปวัตติกาล
แต่โสมนัสสินทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และ
โสมนัสสินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งประกอบด้วยปัญญา มีโสมนัส
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ประกอบด้วยปัญญา ประกอบด้วยโสมนัส ใน
ปวัตติกาล

229
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 230 (เล่ม 39)

[๕๙๗] โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดมนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้น
มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งมีจิต เว้นโสมนัสที่กำลังเกิดขึ้น
อยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ปราศจากโสมนัส ในปวัตติกาล แต่โสมนัสสินทรีย์ จะเกิดขึ้นแก่
สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นและโสมนัสสินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งมีโสมนัส ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ประกอบด้วย
โสมนัส ในปวัตติกาล
[๕๙๘] อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งมีอุเปกขา เป็นอเหตุกสัตว์
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ประกอบด้วยอุเบกขาปราศจากศรัทธา ในปวัตติกาล
แต่สัทธินทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และ
สัทธินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีอุเบกขา เป็นสเหตุกสัตว์ ที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ประกอบด้วยอุเบกขา ประกอบด้วยศรัทธา ในปวัตติกาล
หรือว่า สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้น
สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งเป็นสเหตุกสัตว์เว้นอุเบกขา
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ประกอบด้วยศรัทธา ปราศจากอุเบกขา ในปวัตติกาล
แต่อุเปกขินทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และ
อุเปกขินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นสเหตุกสัตว์ มีอุเบกขา ที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ประกอบด้วยศรัทธา ประกอบด้วยอุเบกขา ในปวัตติกาล
[๕๙๙] อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ

230
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 231 (เล่ม 39)

อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งมีอุเบกขาปราศจากปัญญา
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ประกอบด้วยอุเบกขาปราศจากปัญญา ในปวัตติกาล
แต่ปัญญินทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และ
ปัญญินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีอุเบกขา ประกอบด้วยปัญญา ที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ประกอบด้วยอุเบกขา ประกอบด้วยปัญญา ในปวัตติกาล
หรือว่า ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้น
ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งประกอบด้วยปัญญาเว้นอุเบกขา
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ประกอบด้วยปัญญาปราศจากอุเบกขา ในปวัตติกาล
แต่อุเปกขินทรีย์ จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และ
อุเปกขินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งประกอบด้วยปัญญา มีอุเบกขา ที่
กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ประกอบด้วยปัญญา ประกอบด้วยอุเบกขา ใน
ปวัตติกาล
[๖๐๐] อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้น
มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งมีจิต เว้นอุเบกขาที่กำลังเกิดขึ้น
อยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ปราศจากอุเบกขา ในปวัตติกาล แต่อุเปกขินทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์
เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และอุเปกขินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้น ซึ่งมีอุเบกขา ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ประกอบด้วยอุเบกขา ใน
ปวัตติกาล
[๖๐๑] สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ

231
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 232 (เล่ม 39)

สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งเป็นสเหตุกสัตว์ปราศจาก
ปัญญา ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ประกอบด้วยศรัทธาปราศจากปัญญา ใน
ปวัตติกาล แต่ปัญญินทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น
และปัญญินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นสเหตุกสัตว์ ประกอบด้วย
ปัญญา ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ประกอบด้วยศรัทธา ประกอบด้วยปัญญา ใน
ปวัตติกาล
หรือว่า ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้น
ถูกแล้ว
[๖๐๒] สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์
นั้น ในภูมินั้น
มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งมีจิต เป็นอเหตุกสัตว์ ที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ปราศจากศรัทธา ในปวัตติกาลแต่สัทธินทรีย์จะเกิดขึ้นแก่
สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นและสัทธินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์
เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งเป็นสเหตุกสัตว์ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิต ที่ประกอบ
ด้วยศรัทธา ในปวัตติกาล
[๖๐๓] ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้น
มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งมีจิต ปราศจากปัญญาที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ปราศจากปัญญา ในปวัตติกาล แต่ปัญญินทรีย์จะเกิดขึ้นแก่

232
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 233 (เล่ม 39)

สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นและปัญญินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้น
แก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งประกอบด้วยปัญญาที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิต
ที่ประกอบด้วยปัญญา ในปวัตติกาล
[๖๐๔] จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น แก่สัตว์นั้น
หรือ
จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่มีจักขุ มีแต่โสตะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
แต่โสตินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และโสตินทรีย์
ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติ สัตว์ที่ไม่มีจักขุ ไม่มีโสตะ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า โสตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
โสตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่มีโสตะ มีแต่จักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
แต่จักขุนทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ โสตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และจักขุนทรีย์
ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติ สัตว์ที่ไม่มีโสตะ ไม่มีจักขุฆานะ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๖๐๕] จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
หรือ
จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่มีจักขุ มีแต่ฆานะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
แต่ฆานินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และฆานินทรีย์
ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติอยู่ สัตว์ที่ไม่มีจักขุ ไม่มีฆานะ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่มีฆานะ มีแต่จักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
แต่จักขุนทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และจักขุนทรีย์
ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติ สัตว์ที่ไม่มีฆานะ ไม่มีจักขุ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่

233
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 234 (เล่ม 39)

[๖๐๖] จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
หรือ
จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่มีจักขุ เป็นอิตถี ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
แต่อิตถินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และอิตถินทรีย์
ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ ไม่มีจักขุ ไม่เป็นอิตถี ที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่
หรือว่า อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่เป็นอิตถี แต่มีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
แต่จักขุนทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และจักขุนทรีย์
ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ ไม่เป็นอิตถี ไม่มีจักขุ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๖๐๗] จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
หรือ
จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่มีจักขุ เป็นปุริสะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
แต่ปุริสินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และปุริสินทรีย์
ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติอยู่ ไม่มีจักขุ ไม่เป็นปุริสะ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่เป็นปุริสะ มีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
แต่จักขุนทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และจักขุนทรีย์
ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ ไม่เป็นปุริสะ ไม่มีจักขุ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๖๐๘] จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
หรือ
จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่มีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่แต่ชีวิตินทรีย์
จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และชีวิตินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้น
แก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่

234
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 235 (เล่ม 39)

หรือว่า ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ถูกแล้ว
[๖๐๙] จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่าโสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น
โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเว้นโสมนัส มีจักขุที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
แต่จักขุนทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และจักขุนทรีย์
ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ เว้นโสมนัส ไม่มีจักขุ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๖๑๐] จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้นหรือ
จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่มีจักขุ มีอุเบกขาที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
แต่อุเปกขินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และอุเปกขินทรีย์
ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ ไม่มีจักขุ เว้นอุเบกขา
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น
อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเว้นอุเบกขา มีจักขุที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
แต่จักขุนทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และจักขุนทรีย์
ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ เว้นอุเบกขา ไม่มีจักขุ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๖๑๑] จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
หรือ
จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่มีจักขุ เป็นสเหตุกสัตว์ที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่ แต่สัทธินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และ

235
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 236 (เล่ม 39)

สัทธินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติอยู่ ไม่มีจักขุ เป็น
อเหตุกสัตว์ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเป็นอเหตุกสัตว์ มีจักขุที่กำลังเกิดขึ้น
อยู่ แต่จักขุนทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และจักขุนทรีย์ก็ย่อม
ไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติอยู่ เป็นอเหตุกสัตว์ ไม่มีจักขุ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๖๑๒] จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
หรือ
จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่มีจักขุ ประกอบด้วยปัญญา ที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่ แต่ปัญญินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และ
ปัญญินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ ไม่มีจักขุ ปราศจาก
ปัญญา ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งปราศจากปัญญา มีจักขุที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
แต่จักขุนทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และจักขุนทรีย์
ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติอยู่ ปราศจากปัญญา ไม่มีจักขุ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๖๑๓] จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด มนินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
หรือ
จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่มีจักขุ มีจิต ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
แต่มนินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และมนินทรีย์ก็ย่อม
ไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติ ไม่มีจิต ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า มนินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ถูกแล้ว

236
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 237 (เล่ม 39)

[๖๑๔] ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
หรือ
ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่มีฆานะ เป็นอิตถีที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
แต่อิตถินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และอิตถินทรีย์
ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติอยู่ ไม่มีฆานะ ไม่เป็นอิตถี ที่
กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่เป็นอิตถี มีฆานะที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
แต่ฆานินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อิตถินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และฆานินทรีย์
ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติอยู่ ไม่เป็นอิตถี ไม่มีฆานะ ที่
กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๖๑๕] ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
หรือ
ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่มีฆานะ เป็นปุริสะที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
แต่ปุริสินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และปุริสินทรีย์
ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติอยู่ ไม่มีฆานะ ไม่เป็นปุริสะ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่เป็นปุริสะ มีฆานะที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
แต่ฆานินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และฆานินทรีย์
ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติอยู่ ไม่เป็นปุริสะ ไม่มีฆานะ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๖๑๖] ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
หรือ
ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่มีฆานะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่
ชีวิตินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และชีวิตินทรีย์ก็ย่อม
ไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติอยู่

237
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 238 (เล่ม 39)

หรือว่า ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ถูกแล้ว
[๖๑๗] ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้นหรือ
ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่มีฆานะ มีโสมนัสที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
แต่โสมนัสสินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และโสมนัส
สินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นคือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ ไม่มีฆานะ เว้นโสมนัส
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น
โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเว้นโสมนัส มีฆานะที่กำลังเกิดขึ้น
อยู่ แต่ฆานินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และ
ฆานินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ เว้นโสมนัส ไม่มี
ฆานะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๖๑๘] ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้นหรือ
ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งไม่มีฆานะ มีอุเบกขาที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
แต่อุเปกขินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และอุเปกขินทรีย์
ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ ไม่มีฆานะ เว้นอุเบกขา
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ฆานินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น
อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น เว้นอุเบกขา มีฆานะที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
แต่ฆานินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และฆานินทรีย์
ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติอยู่ เว้นอุเบกขา ไม่มีฆานะ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่

238