พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 209 (เล่ม 39)

มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งมีจิต ปราศจากปัญญาที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ใน
อุปปาทขณะแห่งจิตที่ปราศจากปัญญา ในปวัตติกาล แต่ปัญญินทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
ก็หาไม่ มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และปัญญินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งประกอบด้วย
ปัญญา ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ประกอบด้วยปัญญา ในปวัตติกาล
[๕๓๔] จักขุนทรีย์เกิดขึ้นในภูมิใด โสตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า โสตินทรีย์เกิดขึ้นในภูมิใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น
ถูกแล้ว
[๕๓๕] จักขุนทรีย์เกิดขึ้นในภูมิใด ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้นหรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น คือรูปาวจรภูมิ แต่ฆานินทรีย์จะเกิดขึ้นในภูมินั้นก็
หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และฆานินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้นคือกามาวจรภูมิ
หรือว่า ฆานินทรีย์เกิดขึ้นในภูมิใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น
ถูกแล้ว
[๕๓๖] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด อิตถินทรีย์ ฯลฯปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น
ในภูมินั้นหรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น คือรูปาวจรภูมิ แต่ปุริสินทรีย์จะเกิดขึ้นในภูมินั้นก็
หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และปุริสินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้นคือกามาวจรภูมิ
หรือว่า ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น
ถูกแล้ว
[๕๓๗] จักขุนทรีย์เกิดขึ้นในภูมิใด ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า ชีวิตินทรีย์เกิดขึ้นในภูมิใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น

209
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 210 (เล่ม 39)

ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น คืออสัญญสัตตภูมิ อรูปภูมิแต่จักขุนทรีย์จะเกิดขึ้น
ในภูมินั้นก็หาไม่ ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และจักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น คือปัญจโว
การภูมิ
[๕๓๘] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น
หรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น
ถูกแล้ว
[๕๓๙] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น
อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น คือในอรูปภูมิ แต่จักขุนทรีย์จะเกิดขึ้นในภูมินั้น
ก็หาไม่ อุเปกขินทรีย์ ย่อมเกิดขึ้น และจักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น คือในปัญจโว
การภูมิ
[๕๔๐] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด สัทธินทรีย์ ฯลฯปัญญินทรีย์ มนินทรีย์
ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น
มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น คืออรูปภูมิ แต่จักขุนทรีย์จะเกิดขึ้นในภูมินั้นก็หาไม่
มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และจักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้นคือปัญจโวการภูมิ
[๕๔๑] ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด อิตถินทรีย์ ฯลฯปุริสินทรีย์ ย่อมเกิดขึ้น
ในภูมินั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด ฆานินทรีย์ ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น
ถูกแล้ว
[๕๔๒] ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด ชีวิตินทรีย์ ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น

210
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 211 (เล่ม 39)

ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น คือรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิ แต่ฆานินทรีย์จะเกิดขึ้น
ในภูมินั้นก็หาไม่ ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และฆานินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น คือกามาวจรภูมิ
[๕๔๓] ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น
หรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น
โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น คือรูปาวจรภูมิ แต่ฆานินทรีย์จะเกิดขึ้นในภูมินั้น
ก็หาไม่ โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และฆานินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น คือในกามาวจรภูมิ
[๕๔๔] ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น
อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น คือรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิ แต่ฆานินทรีย์จะเกิด
ขึ้นในภูมินั้นก็หาไม่ อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น คือ
กามาวจรภูมิ
[๕๔๕] ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด สัทธินทรีย์ ฯลฯปัญญินทรีย์ มนินทรีย์
ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น
มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น คือรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิ แต่ฆานินทรีย์จะเกิดขึ้น
ในภูมินั้นก็หาไม่ มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และฆานินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น คือกามาวจรภูมิ
[๕๔๖] อิตถินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด อิตถินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น
ถูกแล้ว ฯลฯ

211
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 212 (เล่ม 39)

[๕๔๗] ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้นหรือ
หรือว่า ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น
ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น คือรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิ แต่ปุริสินทรีย์จะเกิด
ขึ้นในภูมินั้นก็หาไม่ ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และปุริสินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น คือกามา
วจรภูมิ
[๕๔๘] ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น
หรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น
โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น คือรูปาวจรภูมิ แต่ปุริสินทรีย์จะเกิดขึ้นในภูมิ
นั้นก็หาไม่ โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และปุริสินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น คือกามาวจรภูมิ
[๕๔๙] ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น
หรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น
อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น คือรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิ แต่ปุริสินทรีย์
จะเกิดขึ้นในภูมินั้นก็หาไม่ อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และปุริสินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น
คือกามาวจรภูมิ
[๕๕๐] ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด สัทธินทรีย์ ฯลฯปัญญินทรีย์ มนินทรีย์
ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น
มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น คือรูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิ แต่ปุริสินทรีย์จะเกิดขึ้น
ในภูมินั้นก็หาไม่ มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น คือกามาวจรภูมิ

212
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 213 (เล่ม 39)

[๕๕๑] ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น
หรือ
ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นอสัญญสัตตภูมิ แต่โสมนัสสินทรีย์จะเกิดขึ้น
ในภูมินั้นก็หาไม่ ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และโสมนัสสินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น คือ
จตุโวการภูมิ ปัญจโวการภูมิ
หรือว่า โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น
ถูกแล้ว
[๕๕๒] ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด อุเปกขินทรีย์ ฯลฯสัทธินทรีย์
ปัญญินทรีย์ มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้นหรือ
ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นอสัญญสัตตภูมิ แต่มนินทรีย์จะเกิดขึ้นในภูมินั้น
ก็หาไม่ ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และมนินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น คือจตุโวการภูมิ
ปัญจโวการภูมิ
หรือว่า มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น
ถูกแล้ว
[๕๕๓] โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด อุเปกขินทรีย์ ฯลฯสัทธินทรีย์
ปัญญินทรีย์ มนินทรีย์ ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น
ถูกแล้ว
[๕๕๔] อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด สัทธินทรีย์ ฯลฯปัญญินทรีย์
มนินทรีย์ ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น
ถูกแล้ว
[๕๕๕] สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้นหรือ
ถูกแล้ว

213
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 214 (เล่ม 39)

หรือว่า ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น
ถูกแล้ว
[๕๕๖] สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น
ถูกแล้ว
[๕๕๗] ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมินั้น
ถูกแล้ว
[๕๕๘] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด โสตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งมีจักขุ ไม่มีโสตะที่กำลังเกิดขึ้น
อยู่ แต่โสตินทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และ
โสตินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นซึ่งมีจักขุ มีโสตะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า โสตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้น
โสตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งมีโสตะ ไม่มีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้น
อยู่ แต่จักขุนทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ โสตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และ
จักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งมีโสตะ มีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๕๕๙] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งมีจักขุ ไม่มีฆานะที่กำลังเกิดขึ้น
อยู่ แต่ฆานินทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และ
ฆานินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นซึ่งมีจักขุ มีฆานะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่

214
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 215 (เล่ม 39)

หรือว่า ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้น
ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งมีฆานะ ไม่มีจักขุที่กำลังเกิดขึ้น
อยู่ แต่จักขุนทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และ
จักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นซึ่งมีฆานะ มีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๕๖๐] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อิตถินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งมีจักขุ ไม่เป็นอิตถี ที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่ แต่อิตถินทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้น
และอิตถินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีจักขุ เป็นอิตถี ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า อิตถินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้น
อิตถินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ผู้เป็นอิตถี ไม่มีจักขุที่กำลังเกิดขึ้น
อยู่ แต่จักขุนทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่อิตถินทรีย์ ย่อมเกิดขึ้น และ
จักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งเป็นอิตถี มีจักขุที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๕๖๑] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งมีจักขุ ไม่เป็นปุริสะ ที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่ แต่ปุริสินทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และ
ปุริสินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีจักขุ เป็นปุริสะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้น
ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งเป็นปุริสะไม่มีจักขุ ที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่ แต่จักขุนทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น
และจักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นปุริสะ มีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่

215
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 216 (เล่ม 39)

[๕๖๒] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้น
ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งไม่มีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่
จักขุนทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และจักขุนทรีย์
ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งมีจักขุที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๕๖๓] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งมีจักขุ เว้นโสมนัส ที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่ แต่โสมนัสสินทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อม
เกิดขึ้น และโสมนัสสินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งมีจักขุ มีโสมนัส
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดจักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้น
ถูกแล้ว
[๕๖๔] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งมีจักขุ เว้นอุเบกขา ที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่ แต่อุเปกขินทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อม
เกิดขึ้น และอุเปกขินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งมีจักขุ มีอุเบกขา ที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่
หรือว่า อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้น

216
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 217 (เล่ม 39)

อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งมีอุเบกขาไม่มีจักขุ ที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่ แต่จักขุนทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น
และจักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีอุเบกขา มีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๕๖๕] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งมีจักขุ เป็นอเหตุกสัตว์
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่สัทธินทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์ย่อม
เกิดขึ้น และสัทธินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีจักขุ เป็นสเหตุกสัตว์
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้น
สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งเป็นสเหตุกสัตว์ไม่มีจักขุ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่จักขุนทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ สัทธินทรีย์ย่อม
เกิดขึ้น และจักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นสเหตุกสัตว์ มีจักขุ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๕๖๖] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ผู้มีจักขุ ปราศจากปัญญาที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่ แต่ปัญญินทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้น
และปัญญินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นซึ่งมีจักขุ ประกอบด้วยปัญญา
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งประกอบด้วยปัญญาไม่มีจักขุ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่จักขุนทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ ปัญญินทรีย์

217
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 218 (เล่ม 39)

ย่อมเกิดขึ้น และจักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งประกอบด้วยปัญญา
มีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๕๖๗] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้นในภูมินั้น
มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งมีจิต ไม่มีจักขุที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
แต่จักขุนทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่มนินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และจักขุนทรีย์
ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๕๖๘] ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อิตถินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งมีฆานะ ไม่เป็นอิตถีที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่ แต่อิตถินทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น
และอิตถินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นซึ่งมีฆานะ เป็นอิตถี ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า อิตถินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
อิตถินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งเป็นอิตถี ไม่มีฆานะที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
แต่ฆานินทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ อิตถินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และฆานินทรีย์
ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งเป็นอิตถี มีฆานะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๕๖๙] ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งมีฆานะ ไม่เป็นปุริสะที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่ แต่ปุริสินทรีย์จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น
และปุริสินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งมีฆานะ เป็นปุริสะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้น

218