พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๕ ยมกปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 300 (เล่ม 38)

[๘๔๒] สมุทยสัจย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด มัคคสัจย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ?
สมุทยสัจย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะแห่งมัคคจิต แต่มัคคสัจย่อมไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ สมุทยสัจย่อมไม่เกิดขึ้น และมัคคสัจก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์
เหล่านั้นทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งตัณหาวิปปยุตตจิต และมัคควิปปยุตตจิต
แก่ผู้ซึ่งเข้านิโรธ แก่อสัญญสัตว์.
หรือว่า มัคคสัจย่อมไม่เกิดขึ้นแล้วในภูมิใด สมุทยสัจย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น.
มัคคสัจย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะแห่งตัณหา แต่สมุทยสัจย่อม
ไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ มัคคสัจย่อมไม่เกิดขึ้น และสมุทยสัจก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์
เหล่านั้นทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งมัคควิปปยุตตจิต และตัณหาวิปป
ยุตตจิตแก่ผู้ซึ่งเข้านิโรธ แก่อสัญญญัตว์.
[๘๔๓] ทุกขสัจย่อมไม่เกิดขึ้นในภูมิใด สมุทยสัจย่อมไม่เกิดขึ้นในภูมินั้นหรือ?
ไม่มี.
หรือว่า สมุทยสัจย่อมไม่เกิดขึ้นในภูมิใด ทุกขสัจย่อมไม่เกิดขึ้นในภูมินั้น.
ย่อมเกิดขึ้น.
[๘๔๔] ทุกขสัจย่อมไม่เกิดขึ้นในภูมิใด มัคคสัจย่อมไม่เกิดขึ้นในภูมินั้นหรือ?
ไม่มี.
หรือว่า มัคคสัจย่อมไม่เกิดขึ้นในภูมิใด ทุกขสัจย่อมไม่เกิดขึ้นในภูมินั้น.
ย่อมเกิดขึ้น.
[๘๔๕] สมุทยสัจย่อมไม่เกิดขึ้นในภูมิใด มัคคสัจย่อมไม่เกิดขึ้นในภูมินั้นหรือ?
ถูกแล้ว.
หรือว่า มัคคสัจย่อมไม่เกิดขึ้นในภูมิใด สมุทยสัจย่อมไม่เกิดขึ้นในภูมินั้น.
มัคคสัจย่อมไม่เกิดขึ้นในภูมินั้น คืออบายภูมิ แต่สมุทยสัจย่อมไม่เกิดขึ้นในภูมินั้น
ก็หาไม่ มัคคสัจย่อมไม่เกิดขึ้นและสมุทยสัจก็ย่อมไม่เกิดขึ้นในภูมินั้น คืออสัญญสัตตภูมิ.

300
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๕ ยมกปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 301 (เล่ม 38)

[๘๔๖] ทุกขสัจย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด สมุทยสัจย่อมไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้นในภูมินั้นหรือ?
ถูกแล้ว.
หรือว่า สมุทยสัจย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด ทุกขสัจย่อมไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้นในภูมินั้น.
สมุทยสัจย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งกำลังเกิดขึ้นอยู่ทั้งหมด ใน
อุปปาทขณะแห่งตัณหาวิปปยุตตจิต ในปวัตติกาล แต่ทุกขสัจย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้นก็หาไม่ สมุทยสัจย่อมเกิดขึ้นและทุกขสัจก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น
ซึ่งกำลังจุติอยู่ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในปวัตติกาล ในอุปปาทขณะแห่งมัคคจิต และผลจิต
ในอรูปภูมิ.
[๘๔๗] ทุกขสัจย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด มัคคสัจย่อมไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้นในภูมินั้นหรือ?
ทุกขสัจย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ในอุปปาทขณะแห่งมัคคจิต ในอรูปภูมิ
แต่มัคคสัจย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ทุกขสัจย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้น ซึ่งกำลังจุติอยู่ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในปวัตติกาล ในอุปปาทขณะแห่งผลจิต
ในอรูปภูมิ.
หรือว่า มัคคสัจย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด ทุกขสัจย่อมไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้นในภูมินั้น.
มัคคสัจย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งกำลังเกิดขึ้นอยู่ทั้งหมด ใน
อุปปาทขณะแห่งมัคควิปปยุตตจิต ในปวัตติกาล แต่ทุกขสัจย่อมไม่เกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้นก็หาไม่ มัคคสัจย่อมไม่เกิดขึ้น และทุกขสัจก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งกำลังจุติ
อยู่ทั้งหมดในภังคขณะแห่งจิต ในปวัตติกาล ในอุปปาทขณะแห่งผลจิต ในอรูปภูมิ.
[๘๔๘] สมุทยสัจย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด มัคคสัจย่อมไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้นในภูมินั้นหรือ?
สมุทยสัจย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ในอุปปาทขณะแห่งมัคคจิต แต่
มัคคสัจย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ สมุทยสัจย่อมไม่เกิดขึ้น และมัคคสัจ

301
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๕ ยมกปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 302 (เล่ม 38)

ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ทั้งหมดในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่ง
ตัณหาวิปปยุตตจิต และมัคควิปปยุตตจิต แก่ผู้เข้านิโรธ แก่อสัญญสัตว์.
หรือว่า มัคคสัจย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด สมุทยสัจย่อมไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้นในภูมินั้น.
มัคคสัจย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ในอุปปาทขณะแห่งตัณหา แต่
สมุทยสัจย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ มัคคสัจย่อมไม่เกิดขึ้นและสมุทยสัจ
ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ทั้งหมดในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่ง
มัคควิปปยุตตจิต และตัณหาวิปปยุตตจิต แก่ผู้เข้านิโรธ แก่อสัญญสัตว์.
[๘๔๙] ทุกขสัจเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด สมุทยสัจเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น
หรือ?
ถูกแล้ว.
หรือว่า สมุทยสัจเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ทุกขสัจเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น.
ถูกแล้ว.
[๘๕๐] ทุกขสัจเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด มัคคสัจเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ?
ทุกขสัจเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ซึ่งยังไม่ได้ตรัสรู้ แต่มัคคสัจเคยเกิดขึ้นแล้วแก่
สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ทุกขสัจเคยเกิดขึ้นแล้ว และมัคคสัจก็เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่ง
ตรัสรู้แล้ว.
หรือว่า มัคคสัจเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ฯลฯ?
ถูกแล้ว.
[๘๕๑] สมุทยสัจเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด มัคคสัจเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น
หรือ?
สมุทยสัจเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ซึ่งยังไม่ได้ตรัสรู้ แต่มัคคสัจเคยเกิดขึ้นแล้ว
แก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ สมุทยสัจเคยเกิดขึ้นแล้ว และมัคคสัจก็เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์
เหล่านั้น ซึ่งตรัสรู้แล้ว.
หรือว่า มัคคสัจเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ฯลฯ?
ถูกแล้ว.

302
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๕ ยมกปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 303 (เล่ม 38)

[๘๕๒] ทุกขสัจเคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด ฯลฯ?
(แม้คำที่กำหนดด้วยบทว่า ยตฺถ (ในภูมิใด) เหมือนกันทุกบท เหตุเครื่องกระทำ
ให้ต่างกันแห่งแบบแผน เป็นเหมือนกันกับคำว่า ยตฺถ ในหนหลัง)
[๘๕๓] ทุกขสัจเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใดในภูมิใด สมุทยสัจเคยเกิดขึ้นแล้ว
แก่สัตว์นั้นในภูมินั้นหรือ?
ทุกขสัจเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งอยู่ชั้นสุทธาวาส ในเมื่อทุติยจิต
เป็นไปอยู่ แก่อสัญญสัตว์ แต่สมุทยสัจเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่
ทุกขสัจเคยเกิดขึ้นแล้วและสมุทยสัจก็เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีขันธ์ ๔
มีขันธ์ ๕ นอกนี้.
หรือว่า สมุทยสัจเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใดในภูมิใด ฯลฯ?
ถูกแล้ว.
[๘๕๔] ทุกขสัจเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใดในภูมิใด มัคคสัจเคยเกิดขึ้นแล้วแก่
สัตว์นั้นในภูมินั้นหรือ?
ทุกขสัจเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งอยู่ในชั้นสุทธาวาส ในเมื่อทุติยจิต
เป็นไปอยู่ แก่สัตว์ซึ่งยังไม่ได้ตรัสรู้ แก่อสัญญสัตว์ แต่มัคคสัจเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้นก็หาไม่ ทุกขสัจเคยเกิดขึ้นแล้ว และมัคคสัจก็เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น
ซึ่งตรัสรู้แล้ว.
หรือว่า มัคคสัจเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใดในภูมิใด ฯลฯ?
ถูกแล้ว.
[๘๕๕] สมุทยสัจเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใดในภูมิใด มัคคสัจเคยเกิดขึ้นแล้วแก่
สัตว์นั้นในภูมินั้นหรือ?
สมุทยสัจเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งอยู่ในชั้นสุทธาวาส ในเมื่อ
อกุศลจิตที่ ๒ เป็นไปอยู่ แก่สัตว์ซึ่งยังไม่ได้ตรัสรู้ แต่มัคคสัจเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้นก็หาไม่ สมุทยสัจเคยเกิดขึ้นแล้ว และมัคคสัจก็เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น
ซึ่งตรัสรู้แล้ว.
หรือว่า มัคคสัจเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใดในภูมิใด ฯลฯ?

303
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๕ ยมกปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 304 (เล่ม 38)

ถูกแล้ว.
[๘๕๖] ทุกขสัจไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด สมุทยสัจไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่
สัตว์นั้นหรือ?
ไม่มี.
หรือว่า สมุทยสัจไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ฯลฯ?
ไม่มี.
[๘๕๗] ทุกขสัจไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด มัคคสัจไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น
หรือ?
ไม่มี.
หรือว่า มัคคสัจไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ทุกขสัจไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น.
เคยเกิดขึ้นแล้ว.
[๘๕๘] สมุทยสัจไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด มัคคสัจไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่
สัตว์นั้นหรือ?
ไม่มี.
หรือว่า มัคคสัจไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด สมุทยสัจไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น.
เคยเกิดขึ้นแล้ว.
[๘๕๙] ทุกขสัจไม่เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด ฯลฯ.
[๘๖๐] ทุกขสัจไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใดในภูมิใด สมุทยสัจไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว
แก่สัตว์นั้นในภูมินั้นหรือ?
ถูกแล้ว.
หรือว่า สมุทยสัจไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใดในภูมิใด ทุกขสัจไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว
แก่สัตว์นั้นในภูมินั้น.
สมุทยสัจไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งอยู่ในชั้นสุทธาวาส ในเมื่อ
ทุติยจิตเป็นไปอยู่ แก่อสัญญสัตว์ แต่ทุกขสัจไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่
สมุทยสัจไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว และทุกขสัจก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งกำลัง
เข้าถึงชั้นสุทธาวาส.

304
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๕ ยมกปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 305 (เล่ม 38)

[๘๖๑] ทุกขสัจไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใดในภูมิใด มัคคสัจไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว
แก่สัตว์นั้นในภูมินั้นหรือ?
ถูกแล้ว.
หรือว่า มัคคสัจไม่เคยเกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด ทุกขสัจไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่
สัตว์นั้นในภูมินั้น.
มัคคสัจไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งอยู่ในชั้นสุทธาวาส ในเมื่อ
ทุติยจิตเป็นไปอยู่ แก่สัตว์ที่ยังไม่ได้ตรัสรู้ แก่อสัญญสัตว์ แต่ทุกขสัจไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่
สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ มัคคสัจไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว และทุกขสัจก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่
สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งกำลังเข้าถึงชั้นสุทธาวาส.
[๘๖๒] สมุทยสัจไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใดในภูมิใด มัคคสัจไม่เคยเกิดขึ้น
แล้วแก่สัตว์นั้นในภูมินั้นหรือ?
ถูกแล้ว.
หรือว่า มัคคสัจไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใดในภูมิใด สมุทยสัจไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว
แก่สัตว์นั้นในภูมินั้น.
มัคคสัจไม่เคยเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งอยู่ในชั้นสุทธาวาส ในเมื่ออกุศลจิต
ที่ ๒ เป็นไปอยู่ แก่สัตว์ที่ยังไม่ได้ตรัสรู้ แต่สมุทยสัจไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้นก็หาไม่ มัคคสัจไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว และสมุทยสัจก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้น ซึ่งอยู่ในชั้นสุทธาวาส ในเมื่อทุติยจิตเป็นไปอยู่ แก่อสัญญสัตว์.
[๘๖๓] ทุกขสัจจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด สมุทยสัจจักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ?
ทุกขสัจจักเกิดขึ้นแก่ท่านผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค แก่พระอรหันต์ทั้งหลาย
สัตว์เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด แก่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะแห่ง
จิตนั้น แต่สมุทยสัจจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ทุกขสัจจักเกิดขึ้นและสมุทยสัจก็จัก
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น นอกนี้.
หรือว่า สมุทยสัจจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ฯลฯ.
ถูกแล้ว.

305
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๕ ยมกปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 306 (เล่ม 38)

[๘๖๔] ทุกขสัจจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด มัคคสัจจักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ?
ทุกขสัจจักเกิดขึ้นแก่ท่านผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค แก่พระอรหันต์ทั้งหลาย
และแก่ปุถุชนเหล่านั้นผู้ซึ่งจักไม่ได้เฉพาะซึ่งมรรค แต่มัคคสัจจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่
สัตว์เหล่าใดได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด อนึ่ง สัตว์เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งมรรค
ทุกขสัจจักเกิดขึ้น และมัคคสัจก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้น.
หรือว่า มัคคสัจจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ฯลฯ.
ถูกแล้ว.
[๘๖๕] สมุทยสัจจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด มัคคสัจจักเกิดขึ้นแก่สัตว์สัตว์นั้นหรือ?
ปุถุชนเหล่าใดจักไม่ได้เฉพาะซึ่งมรรค สมุทยสัจจักเกิดขึ้นแก่ปุถุชนเหล่านั้น แต่
มัคคสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่ปุถุชนเหล่านั้นก็หาไม่ สัตว์เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งมรรค สมุทยสัจจัก
เกิดขึ้น และมัคคสัจก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น.
หรือว่า มัคคสัจจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด สมุทยสัจจักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น.
สัตว์เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด มัคคสัจจักเกิดขึ้นแก่สัตว์
เหล่านั้น อุปปาทขณะแห่งจิตนั้น แต่สมุทยสัจจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อนึ่ง สัตว์
เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งมรรค มัคคสัจจักเกิดขึ้น และสมุทยสัจก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น.
[๘๖๖] ทุกขสัจจักเกิดขึ้นในภูมิใด ฯลฯ.
[๘๖๗] ทุกขสัจจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด สมุทยสัจจักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ในภูมินั้นหรือ?
ทุกขสัจจักเกิดขึ้นในภูมินั้น แก่ท่านผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค แก่พระอรหันต์
ทั้งหลาย สัตว์เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด แก่สัตว์เหล่านั้น ใน
อุปปาทขณะแห่งจิตนั้น แก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเป็นอสัญญสัตว์ แต่สมุทยสัจจักเกิดขึ้นแล้วแก่
สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ ทุกขสัจจักเกิดขึ้น และสมุทยสัจก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้น ซึ่งมีขันธ์ ๔ มีขันธ์ ๕ นอกนี้.
หรือว่า สมุทยสัจจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด ฯลฯ.
ถูกแล้ว.

306
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๕ ยมกปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 307 (เล่ม 38)

[๘๖๘] ทุกขสัจจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด มัคคสัจจักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นในภูมิ
นั้นหรือ?
ทุกขสัจจักเกิดขึ้นในภูมินั้น แก่ท่านผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค แก่พระ
อรหันต์ทั้งหลาย แก่สัตว์เหล่านั้น คือ แก่ปุถุชนที่จักไม่ได้เฉพาะซึ่งมรรค สัตว์ที่เกิดอยู่ในอบาย
และอสัญญสัตว์ แต่มัคคสัจจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ สัตว์เหล่าใดจักได้
เฉพาะซึ่งอรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด อนึ่ง สัตว์เหล่าใด จักได้เฉพาะซึ่งมรรค ทุกขสัจ
จักเกิดขึ้น และมัคคสัจก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้น.
หรือว่า มัคคสัจจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด ทุกขสัจจักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นในภูมิ
นั้น.
ถูกแล้ว.
[๘๖๙] สมุทยสัจจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด มัคคสัจจักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ในภูมินั้นหรือ?
สมุทยสัจ จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น คือ สัตว์ที่เกิดอยู่ในอบาย ปุถุชนที่จัก
ไม่ได้เฉพาะซึ่งมรรค แต่มัคคสัจจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ สมุทยสัจจักเกิดขึ้น
และมัคคสัจก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งจักได้เฉพาะซึ่งมรรค.
หรือว่า มัคคสัจจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด สมุทยสัจจักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นในภูมิ
นั้น.
สัตว์เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด มัคคสัจจักเกิดขึ้นแก่สัตว์
เหล่านั้นในภูมินั้น ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้น แต่สมุทยสัจจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น
ก็หาไม่ อนึ่ง สัตว์เหล่าใด จักได้เฉพาะซึ่งมรรค มัคคสัจจักเกิดขึ้น และสมุทยสัจก็จักเกิดขึ้น
แก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น.
[๘๗๐] ทุกขสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด สมุทยสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ?
ถูกแล้ว.
หรือว่า สมุทยสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ทุกขสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น.
สมุทยสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่ท่านผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค แก่พระอรหันต์
ทั้งหลาย สัตว์เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด แก่สัตว์เหล่านั้น ใน

307
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๕ ยมกปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 308 (เล่ม 38)

อุปปาทขณะจิตนั้น แต่ทุกขสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ สมุทยสัจจักไม่เกิดขึ้น และ
ทุกขสัจก็จักไม่เกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยปัจฉิมจิต.
[๘๗๑] ทุกขสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด มัคคสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ?
ถูกแล้ว.
หรือว่า มัคคสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ทุกขสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น.
มัคคสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่ท่านผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค แก่พระอรหันต์ทั้งหลาย
และปุถุชนเหล่านั้น ผู้จักไม่ได้เฉพาะซึ่งมรรค แต่ทุกขสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่
มัคคสัจจักไม่เกิดขึ้น และทุกขสัจก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ผู้มีความพร้อมเพรียงด้วย
ปัจฉิมจิต.
[๘๗๒] สมุทยสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด มัคคสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ?
สัตว์เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด สมุทยสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้น แต่มัคคสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่
สมุทยสัจจักไม่เกิดขึ้น และมัคคสัจก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ผู้มีความพร้อมเพรียงด้วย
อรหัตมรรค ผู้เป็นพระอรหันต์.
หรือว่า มัคคสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด สมุทยสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น.
มัคคสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเป็นปุถุชนที่จักไม่ได้เฉพาะซึ่งมรรค แต่
สมุทยสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ มัคคสัจจักไม่เกิดขึ้น และสมุทยสัจก็จักไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค ผู้เป็นพระอรหันต์.
[๘๗๓] ทุกขสัจจักไม่เกิดขึ้นในภูมิใด ฯลฯ.
[๘๗๔] ทุกขสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด สมุทยสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์
นั้นในภูมินั้นหรือ?
ถูกแล้ว.
หรือว่า สมุทยสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด ทุกขสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ในภูมินั้น.
สมุทยสัจจักไม่เกิดขึ้นในภูมินั้น แก่ท่านผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค ท่านผู้
เป็นพระอรหันต์ สัตว์เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด แก่สัตว์เหล่านั้น

308
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๕ ยมกปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 309 (เล่ม 38)

ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้น แก่อสัญญสัตว์ แต่ทุกขสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่
สมุทยสัจจักไม่เกิดขึ้น และทุกขสัจก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ผู้มีความพร้อม
เพรียงด้วยปัจฉิมจิต.
[๘๗๕] ทุกขสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด มัคคสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ในภูมินั้นหรือ?
ถูกแล้ว.
หรือว่า มัคคสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด ทุกขสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ในภูมินั้น.
มัคคสัจจักไม่เกิดขึ้นในภูมินั้น แก่ท่านผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค แก่พระ
อรหันต์ทั้งหลาย แก่ปุถุชนผู้จักไม่ได้เฉพาะซึ่งมรรค แก่สัตว์เหล่านั้น ซึ่งเป็นอปายิกสัตว์ และ
อสัญญสัตว์ แต่ทุกขสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ มัคคสัจจักไม่เกิดขึ้น
และทุกขสัจก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยปัจฉิมจิต.
[๘๗๖] สมุทยสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด มัคคสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ในภูมินั้นหรือ?
สัตว์เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด สมุทยสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ในอุปปาทขณะจิตนั้น แต่มัคคสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น
ก็หาไม่ สมุทยสัจจักไม่เกิดขึ้น และมัคคสัจก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีความ
พร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค ซึ่งเป็นพระอรหันต์ ซึ่งเป็นอสัญญสัตว์.
หรือว่า มัคคสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใดในภูมิใด สมุทยสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ในภูมินั้น.
มัคคสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นอปายิกสัตว์ ซึ่งเป็นปุถุชนที่จัก
ไม่ได้เฉพาะซึ่งมรรค แต่สมุทยสัจจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ มัคคสัจจักไม่
เกิดขึ้น และสมุทยสัจก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งมีความพร้อมเพรียงด้วย
อรหัตมรรค ซึ่งเป็นพระอรหันต์ ซึ่งเป็นอสัญญสัตว์.
[๘๗๗] ทุกขสัจย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด สมุทยสัจเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ?
ถูกแล้ว.

309