พุทธธรรมสงฆ์


อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

วินเย ปน ทุปฺปฏิปนฺโน อนุญฺญาตสุขสมฺผสฺสอตฺถรณ-
ปาปุรณาทิสมผสฺสสามญฺญโต ปฏิกฺขิตฺเตสุ อุปาทินฺนผสฺสาทีสุ
อนวชฺชสญฺญี โหติ ฯ วุตฺตมฺปิ เหตํ ตถาหํ ภควตา ธมฺมํ
เทสิตํ อาชานามิ ยถา เยเม อนฺตรายิกา ธมฺมา วุตฺตา
ภควตา เต ปฏิเสวโต นาลํ อนฺตรายายาติ (๒) ฯ ตโต
ทุสฺสีลภาวํ ปาปุณาติ ฯ สุตฺเต ทุปฺปฏิปนฺโน จตฺตาโร เม
ภิกฺขเว ปุคฺคลา สนฺโต สํวิชฺชมานาติอาทีสุ (๓) อธิปฺปายํ
อชานนฺโต ทุคฺคหิตํ คณฺหาติ ฯ ยํ สนฺธาย วุตฺตํ อตฺตนา
ทุคฺคหิเตน อมฺเห เจว อพฺภาจิกฺขติ อตฺตานญฺจ ขนติ พหุญฺจ
อปุญฺญํ ปสวตีติ (๔) ฯ ตโต มิจฺฉาทิฏฺฐิตมฺปาปุณาติ ฯ อภิธมฺเม
ทุปฺปฏิปนฺโน ธมฺมจินฺตํ อติธาวนฺโต อจินฺเตยฺยานิปิ จินฺเตติ
ตโต จิตฺตกฺเขปํ ปาปุณาติ ฯ วุตฺตํ เหตํ จตฺตารีมานิ (๕) ภิกฺขเว
อจินฺเตยฺยานิ น จินฺเตตพฺพานิ ยานิ จินฺเตนฺโต อุมฺมาทสฺส
# ๑. ม.สุปฺปฏิปนฺโน ฯ ๒. วิ. มหาวิ. ๒/๖๖๓/๔๓๔ ฯ
#๓. ฏีกานเยน องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๙๕/๑๒๔ ฯ
#๔. ม. มู. ๑๒/๒๗๗/๒๖๖ ฯ ๕. จตฺตาริมานิ ฯ
วิฆาตสฺส ภาคี อสฺสาติ (๑) เอวเมเตสุ ทุปฺปฏิปนฺโน ยถากฺกเมน
อิมํ ทุสฺสีลภาว มิจฺฉาทิฏฺฐิตาจิตฺตกฺเขปเภทํ วิปตฺตึ ปาปุณาติ ฯ
เอตฺตาวตา จ
ปริยตฺติเภทํ สมฺปตฺตึ วิปตฺติญฺจาปิ ยํ ยหึ
ปาปุณาติ ยถา ภิกฺขุ ตมฺปิ สพฺพํ วิภาวเย
อิติ อยมฺปิ คาถา วุตฺตตฺถา โหติ ฯ เอวํ นานปฺปการโต
ปิฏกานิ ญตฺวา เตสํ วเสเนตํ พุทฺธวจนํ ติวิธนฺติ ญาตพฺพํ ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

กถํ นิกายวเสน ปญฺจวิธํ ฯ สพฺพเมว เจตํ ทีฆนิกาโย
มชฺฌิมนิกาโย สํยุตฺตนิกาโย องฺคุตฺตรนิกาโย ขุทฺทกนิกาโยติ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

ปญฺจปฺปเภทํ โหติ ฯ ตตฺถ กตโม ทีฆนิกาโย ฯ ติวคฺคสงฺคหานิ
พฺรหฺมชาลาทีนิ จตุตฺตึส สุตฺตานิ ฯ
จตุตฺตึเสว สุตฺตนฺตา ติวคฺโค ยสฺส สงฺคโห
เอส ทีฆนิกาโยติ ปฐโม อนุโลมิโก ฯ
กสฺมา ปเนส ทีฆนิกาโยติ วุจฺจติ ฯ ทีฆปฺปมาณานํ
สุตฺตานํ สมูหโต นิวาสโต จ ฯ สมูหนิวาสา หิ นิกาโยติ
วุจฺจนฺติ ฯ นาหํ ภิกฺขเว อญฺญํ เอกนิกายมฺปิ สมนุปสฺสามิ
เอวญฺจิตฺตํ ยถยิทํ ภิกฺขเว ติรจฺฉานคตา ปาณา โปณิก-
นิกาโย จิกฺขลฺลิกนิกาโยติ เอวมาทีนิ เจตฺถ สาธกานิ สาสนโต
จ โลกโต จ ฯ เอวํ เสสานมฺปิ นิกายภาเว วจนตฺโถ
# ๑. องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๗๗/๑๐๔ ฯ
เวทิตพฺโพ ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

กตโม มชฺฌิมนิกาโย ฯ มชฺฌิมปฺปมาณานิ ปญฺจ-
ทสวคฺคสงฺคหานิ มูลปริยายสุตฺตาทีนิ ทิยฑฺฒสตํ เทฺว จ
สุตฺตานิ ฯ
ทิยฑฺฒสตสุตฺตนฺตา เทฺว จ สุตฺตานิ ยตฺถ โส
นิกาโย มชฺฌิโม ปญฺจ ทสวคฺคปริคฺคโห ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

กตโม สํยุตฺตนิกาโย ฯ เทวตาสํยุตฺตาทิวเสน ฐิตานิ
โอฆตรณสุตฺตาทีนิ สตฺต สุตฺตสหสฺสานิ สตฺต จ สุตฺตสตานิ
ทฺวาสฏฺฐิ เจว สุตฺตานิ ฯ
สตฺต สุตฺตสหสฺสานิ สตฺต สุตฺตสตานิ จ
ทฺวาสฏฺฐิ เจว สุตฺตนฺตา เอโส สํยุตฺตสงฺคโห ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

กตโม องฺคุตฺตรนิกาโย ฯ เอเกกองฺคาติเรกวเสน ฐิตา
จิตฺตปริยาทานาทีนิ นว สุตฺตสหสฺสานิ ปญฺจ สุตฺตสตานิ
สตฺตปณฺณาส จ สุตฺตานิ ฯ
นว สุตฺตสหสฺสานิ ปญฺจสุตฺตสตานิ จ
สตฺตปญฺญาส สุตฺตานิ สงฺขา องฺคุตฺตเร อยํ ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

กตโม ขุทฺทกนิกาโย ฯ สกลํ วินยปิฏกํ อภิธมฺมปิฏกํ
ขุทฺทกปาฐาทโย จ ปุพฺเพ นิทสฺสิตา ปญฺจทสเภทา (๑) ฐเปตฺวา
จตฺตาโร นิกาเย อวเสสํ พุทฺธวจนนฺติ ฯ
ฐเปตฺวา จตุโรเปเต นิกาเย ทีฆอาทิเก
ตทญฺญํ พุทฺธวจนํ นิกาโย ขุทฺทโก มโตติ ฯ
# ๑. ม.ปนฺนรสเภทา ฯ
เอวํ นิกายวเสน ปญฺจวิธํ ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

กถํ องฺควเสน นววิธํ ฯ สพฺพเมว หีทํ สุตฺตํ เคยฺยํ
เวยฺยากรณํ คาถา อุทานํ อิติวุตฺตกํ ชาตกํ อพฺภุตธมฺมํ
เวทลฺลนฺติ นวปฺปเภทํ โหติ ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

ตตฺถ อุภโตวิภงฺคนิทฺเทสกฺขนฺธก-
ปริวารา สุตฺตนิปาเต มงฺคลสุตฺตรตนสุตฺตนาลกสุตฺตตุวฏก-
สุตฺตาทีนิ (๑) อญฺญมฺปิ จ สุตฺตนฺตนามกํ ตถาคตวจนํ สุตฺตนฺติ
เวทิตพฺพํ ฯ สพฺพมฺปิ สคาถกํ สุตฺตํ เคยฺยนฺติ เวทิตพฺพํ ฯ
วิเสเสน สํยุตฺตเก สกโลปิ สคาถกวคฺโค (๒) ฯ สกลํ อภิธมฺมปิฏกํ
นิคฺคาถกสุตฺตํ ยญฺจ อญฺญมฺปิ อฏฺฐหิ องฺเคหิ อสงฺคหิตํ
พุทฺธวจนํ ตํ เวยฺยากรณนฺติ เวทิตพฺพํ ฯ ธมฺมปทเถรคาถา-
เถรีคาถา สุตฺตนิปาเต โนสุตฺตนามิกา สุทฺธิกคาถา จ คาถาติ
เวทิตพฺพํ ฯ โสมนสฺสญาณมยิกคาถาปฏิสํยุตฺตา เทฺวอสีติสุตฺตนฺตา (๓)
อุทานนฺติ เวทิตพฺพํ ฯ วุตฺตํ เหตํ ภควตาติอาทินยปฺปวตฺตา
ทสุตฺตรสตสุตฺตนฺตา อิติวุตฺตกนฺติ เวทิตพฺพํ ฯ อปณฺณก-
ชาตกาทีนิ ปญฺญาสาธิกานิ ปญฺจชาตกสตานิ ชาตกนฺติ
เวทิตพฺพํ ฯ จตฺตาโรเม ภิกฺขเว อจฺฉริยา อพฺภุตธมฺมา
อานนฺเทติอาทินยปฺปวตฺตา สพฺเพปิ อจฺฉริยพฺภุตธมฺมปฏิสํยุตฺตา
สุตฺตนฺตา อพฺภุตธมฺมนฺติ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

เวทิตพฺพํ ฯ จูฬเวทลฺลมหาเวทลฺล-
สมฺมาทิฏฺฐิสกฺกปญฺหสงฺขารภาชนียมหาปุณฺณมสุตฺตาทโย สพฺเพปิ
เวทญฺจ ตุฏฺฐิญฺจ ลทฺธา ลทฺธา ปุจฺฉิตสุตฺตนฺตา เวทลฺลนฺติ
# ๑. ม. … สุตฺตานิ ฯ ๒. ม. สคาถาวคฺโค ฯ
#๓. ม. ทฺวาสีติ สุตฺตนฺตา ฯ
เวทิตพฺพํ ฯ เอวํ องฺควเสน นววิธํ ฯ