อถ โข อายสฺมา มหากสฺสโป สงฺฆํ ญาเปสิ สุณาตุ
เม อาวุโส สงฺโฆ ยทิ สงฺฆสฺส ปตฺตกลฺลํ อหํ อุปาลึ วินยํ
ปุจฺเฉยฺยนฺติฯ
อายสฺมาปิ อุปาลิ สงฺฆํ ญาเปสิสุณาตุ เม ภนฺเต
สงฺโฆ ยทิ สงฺฆสฺส ปตฺตกลฺลํ อหํ อายสฺมตา มหากสฺสเปน
# ๑. องฺ เอก ๒๐/๑๔๙/๓๒ ฯ
วินยํ ปุฏฺโฐ วิสฺสชฺเชยฺยนฺติฯ

เอวํ อตฺตานํ (๑) สมฺมนฺนิตฺวา อายสฺมา อุปาลิ อุฏฺฐายาสนา
เอกํสํ จีวรํ กตฺวา เถเร ภิกฺขู วนฺทิตฺวา ธมฺมาสเน นิสีทิ
ทนฺตขจิตฺตํ วีชนึ คเหตฺวาฯ ตโต อายสฺมา มหากสฺสโป เถราสเน
นิสีทิตฺวา อายสฺมนฺตํ อุปาลึ วินยํ ปุจฺฉิ ปฐมํ อาวุโส
อุปาลิ ปาราชิกํ กตฺถ ปญฺญตฺตนฺติ ฯ เวสาลิยํ ภนฺเตติ ฯ
กํ อารพฺภาติ ฯ สุทินฺนํ กลนฺทปุตฺตํ อารพฺภาติ ฯ กิสฺมึ
วตฺถุสฺมินฺติ ฯ เมถุนธมฺเมติฯ
อถ โข อายสฺมา มหากสฺสโป อายสฺมนฺตํ อุปาลึ ปฐมสฺส
ปาราชิกสฺส วตฺถุมฺปิ ปุจฺฉิ นิทานมฺปิ ปุจฺฉิ ปุคฺคลมฺปิ ปุจฺฉิ
ปญฺญตฺติมฺปิ ปุจฺฉิ อนุปญฺญตฺติมฺปิ ปุจฺฉิ อาปตฺติมฺปิ ปุจฺฉิ
อนาปตฺติมฺป ปุจฺฉิ ฯ ยถา จ ปฐมสฺส ตถา ทุติยสฺส ยถา
ตติยสฺส ตถา จตุตฺถสฺส ปาราชิกสฺส วตฺถุมฺปิ ปุจฺฉิ ฯเปฯ
อนาปตฺติมฺปิ ปุจฺฉิฯ ปุฏฺโฐ ปุฏฺโฐ อุปาลิตฺเถโร วิสชฺเชสิฯ

ตโต อิมานิ จตฺตาริ ปาราชิกานิ ปาราชิกกณฺฑํ นาม
อิทนฺติ สงฺคหํ อาโรเปตฺวา เตรส สงฺฆาทิเสสานิ เตรส-
กณฺฑนฺติ ฐเปสุํ เทฺว สิกฺขาปทานิ อนิยตานีติ ฐเปสุํ
ตึส สิกฺขาปทานิ นิสฺสคฺคิยปาจิตฺติยานีติ ฐเปสุํ เทฺวนวุติ
สิกฺขาปทานิ ปาจิตฺติยานีติ ฐเปสุํ จตฺตาริ สิกฺขาปทานิ
# ๑. ม. อตฺตนา ว อตฺตานํ ฯ
ปาฏิเทสนียานีติ ฐเปสุํฯ ปญฺจสตฺตติ สิกฺขาปทานิ เสกฺขิยานีติ
ฐเปสุํ สตฺต ธมฺเม อธิกรณสมถาติ ฐเปสุํฯ

เอวํ มหาวิภงฺคํ สงฺคหํ อาโรเปตฺวา ภิกฺขุนีวิภงฺเค อฏฺฐ
สิกฺขาปทานิ ปาราชิกกณฺฑํ นาม อิทนฺติ ฐเปสุํ สตฺตรส
สิกฺขาปทานิ สตฺตรสกณฺฑนฺติ ฐเปสุํฯ ตึส สิกฺขาปทานิ
นิสฺสคฺคิยปาจิตฺติยานีติ ฐเปสุํ ฉสฏฺฐิสต (๑) สิกฺขาปทานิ ปาจิตฺติยานีติ
ฐเปสุํ อฏฺฐ สิกฺขาปทานิ ปาฏิเทสนียานีติ ฐเปสุํ ปญฺจสตฺตติ
สิกฺขาปทานิ เสกฺขิยานีติ ฐเปสุํ สตฺต ธมฺเม อธิกรณสมถาติ
ฐเปสุํฯ เอวํ ภิกฺขุนีวิภงฺคํ สงฺคหํ อาโรเปตฺวา เอเตเนว
อุปาเยน ขนฺธกปริวาเรปิ อาโรเปสุํฯ เอวเมตํ สอุภโตวิภงฺคกฺ-
ขนฺธกปริวารํ(๒) วินยปิฏกํ สงฺคหมารุฬฺหํ ฯ สพฺพํ มหา-
กสฺสปตฺเถโร ปุจฺฉิ ฯ อุปาลิตฺเถโร วิสฺสชฺเชสิฯ ปุจฺฉาวิสชฺชน-
ปริโยสาเน ปญฺจ อรหนฺตสตานิ สงฺคหํ อาโรปิตนเยเนว
คณสชฺฌายมกํสุฯ วินยสงฺคหาวสาเน อุปาลิตฺเถโร ทนฺตขจิตํ
วีชนึ นิกฺขิปิตฺวา ธมฺมาสนา โอโรหิตฺวา วุฑฺเฒ ภิกฺขู
วนฺทิตฺวา อตฺตโน ปตฺตาสเน นิสีทิฯ

วินยํ สงฺคายิตฺวา ธมฺมํ สงฺคายิตุกาโม อายสฺมา
มหากสฺสโป ภิกฺขู ปุจฺฉิ ธมฺมํ สงฺคายนฺเตหิ กํ ปุคฺคลํ
ธุรํ กตฺวา ธมฺโม สงฺคายิตพฺโพติ ฯ ภิกฺขู อานนฺทตฺเถรํ
# ๑. โปราณ. ฉสฏฺฐิสตานีติปิ ทิสฺสติ ฯ ๒. ม… ขันธกปริวารํ ฯ
กตฺวาติ อาหํสุฯ

อถ โข อายสฺมา มหากสฺสโป สงฺฆํ ญาเปสิ สุณาตุ
เม อาวุโส สงฺโฆฯ ยทิ สงฺฆสฺส ปตฺตกลฺลํ อหํ อานนฺทํ
ธมฺมํ ปุจฺเฉยฺยนฺติฯ
อถ โข อายสฺมา อานนฺโท สงฺฆํ ญาเปสิ สุณาตุ
เม ภนฺเต สงฺโฆ ยทิ สงฺฆสฺส ปตฺตกลฺลํ อหํ อายสฺมตา
มหากสฺสเปน ธมฺมํ ปุฏฺโฐ วิสชฺเชยฺยนฺติฯ

อถโข อายสฺมา อานนฺโท อุฏฺฐายาสนา เอกํสํ จีวรํ
กตฺวา เถเร ภิกฺขู วนฺทิตฺวา ธมฺมาสเน นิสีทิ ทนฺตขจิตํ
วีชนึ คเหตฺวา ฯ มหากสฺสปตฺเถโร อานนฺทตฺเถรํ ธมฺมํ ปุจฺฉิ
พฺรหฺมชาลํ อาวุโส อานนฺท กตฺถ ภาสิตนฺติ ฯ อนฺตรา
จ ภนฺเต ราชคหํ อนฺตรา จ นาฬนฺทํ ราชาคารเก
อมฺพลฏฺฐิกายนฺติ ฯ กํ อารพฺภาติ ฯ สุปิยญฺจ ปริพฺพาชกํ
พฺรหฺมทตฺตญฺจ มาณวกนฺติ ฯ กิสฺมึ วตฺถุสฺมินฺติ ฯ วณฺณา-
วณฺเณติฯ
อถโข อายสฺมา มหากสฺสโป อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ
พฺรหฺมชาลสฺส นิทานมฺปิ ปุจฺฉิ ปุคฺคลมฺปิ ปุจฺฉิ วตฺถุมฺปิ
ปุจฺฉิ ฯสามญฺญผลํ ปนาวุโส อานนฺท กตฺถ ภาสิตนฺติ ฯ
ราชคเห ภนฺเต ชีวกมฺพวเนติฯ เกน สทฺธินฺติ ฯ อชาตสตฺตุนา
เวเทหิปุตฺเตน สทฺธินฺติฯ อถโข อายสฺมา มหากสฺสโป
อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ สามญฺญผลสฺส นิทานมฺปิ ปุจฺฉิ ปุคฺคลมฺปิ
ปุจฺฉิ วตฺถุมฺปิ ปุจฉิ ฯ เอเตเนว อุปาเยน ปญฺจ นิกาเย
ปุจฺฉิฯ

ปญฺจนิกายา นาม ทีฆนิกาโย มชฺฌิมนิกาโย สํยุตฺต-
นิกาโย องฺคุตฺตรนิกาโย ขุทฺทกนิกาโยติฯ ตตฺถ ขุทฺทกนิกาโย
นาม จตฺตาโร นิกาเย ฐเปตฺวา อวเสสํ พุทฺธวจนํ ฯ ตตฺถ
วินโย อายสฺมตา อุปาลิตฺเถเรน วิสฺสชฺชิโต ฯ เสโส ขุทฺทก-
นิกาโย (๑) จตฺตาโร จ นิกายา อานนฺทตฺเถเรนฯ

ตเทตํ สพฺพมฺปิ พุทฺธวจนํ รสวเสน เอกวิธํ ธมฺม-
วินยวเสน ทุวิธํ ปฐมมชฺฌิมปจฺฉิมวเสน ติวิธํ ตถา ปิฏก-
วเสน นิกายวเสน ปญฺจวิธํ องฺควเสน นววิธํ ธมฺมกฺขนฺธ-
วเสน จตุราสีติสหสฺสวิธนฺติ เวทิตพฺพํฯ

กถํ รสวเสน เอกวิธํ ฯ ยํ หิ ภควตา อนุตฺตรํ สมฺมา
สมฺโพธึ อภิสมฺพุชฺฌิตฺวา ยาว อนุปาทิเสสาย นิพฺพานธาตุยา
ปรินิพฺพายติ เอตฺถนฺตเร ปญฺจจตฺตาลีสวสฺสานิ เทวมนุสฺส-
นาคยกฺขาทโย อนุสาสนฺเตน ปจฺจเวกฺขนฺเตน วา วุตฺตํ สพฺพนฺตํ
เอกรสํ วิมุตฺติรสเมว โหติฯ เอวํ รสวเสน เอกวิธํฯ