ไม่มีสูตรไหนที่พระพุทธเจ้าสอนให้เราทำเกินกำลัง สอนให้ทำสิ่งที่ทำไม่ได้ ไม่รู้เรื่อง ไม่พร้อมที่จะทำ อย่างเช่น สมาทานรักษาศีล ไม่มีหรอกที่ท่านจะบอกว่า สมาทานเลย ไม่รู้เรื่องก็ทำเลย หรือการรักษาศีลมันดูงาม ไปสมาทานเลยเพื่อจะได้ดูงาม ไม่มี ศาสนานี้ไม่ใช่ศาสนามั่ว มีการปฏิบัติเป็นลำดับ

เช่น มีพระต้องอาบัติปาราชิก เพราะไปเสพเมถุนโดยไม่ได้ลาสิกขาก่อน จะมาขอโอกาสจากพระพุทธเจ้า ไม่ได้ ท่านไม่ให้ คือ ถ้าบัญญัติไปแล้ว แล้วตนเองก็ได้สมาทานแล้ว แต่โง่ละเมิดเอง อันนี้ช่วยไม่ได้

ฉะนั้น เราต้องระวังในการสมาทานศีล เราต้องฉลาดดำเนินการ ถ้าเราอยู่ในสภาพแวดล้อมที่จะทำให้เราละเมิด รักษาได้ยาก เราก็ไม่ไปเปล่งวาจาสมาทาน เช่น ทำงานฆ่าสัตว์อยู่ ใครจะไปสมาทานรักษาศีลข้อปาณาติบาตแล้วให้ตนเองละเมิด วันไหนสะดวก เราสมาทานรักษาเป็นวันก็ได้ กำหนดว่าจะเอากี่วัน หรือถ้าได้สมาทานอย่างไม่มีกำหนด แต่เวลาจะไปทำงาน เวลาจะไปอยู่ในสภาพแวดล้อมแบบนั้น เราก็ต้องปลดศีลออกก่อน แล้วค่อยไปทำ เราต้องฉลาด เราจะไปโง่ละเมิดแล้วให้ตนเองได้บาปไปทำไม กำลังเราไม่ถึง เราก็อย่าเพิ่งทำ เราก็ไปทำอย่างอื่นที่เป็นกุศล มีตั้งเยอะ

บางคนไปยกเอาสูตรที่พระพุทธเจ้าชักชวนให้รักษาศีลมาอ้าง ก็จริงท่านชักชวนให้รักษาศีล แต่ในรายละเอียดท่านไม่ได้หมายความว่าให้ไปทำมั่ว คนๆนั้นต้องศึกษาแล้วฉลาดดำเนินการเอาเอง อย่างเช่น มีคนบอกให้คุณไปตำมะละกอ คุณจะโง่เอาละกอตำใส่ครกเฉยๆแล้วยกไปให้คนกินหรือ? มันก็ต้องรู้ว่าเขาตำกันยังไง มันเกิดบุญตอนที่เราสมาทานศีล ตอนที่เรามีจิตคิดจะงดเว้นก็จริง แต่มันก็เป็นบาปตอนที่เราไปละเมิด

เรายังไม่มั่นใจ เรางดเว้นเอาทางใจก็ได้ ไม่ต้องไปเปล่งวาจาสมาทาน วันไหนเราพร้อม เราค่อยเปล่งวาจา แล้วรักษาเอาเต็มที่เลย เพราะถ้าไปสมาทานแล้วละเมิดมันบาปมาก รู้หรือไม่ว่าคนที่พยายามงดเว้นทางใจ ไม่ได้เปร่งวาจา ไม่ได้บาปเหมือนคนที่ไปเปล่งวาจาสมาทานแล้วละเมิด? ศีลมีรายเอียดนะ เช่น ประกอบกิจการแต่ไม่จ่ายภาษี หรือ แจ้งจ่ายอยู่แต่โกหกไม่จ่ายครบตามที่กฎหมายให้จ่าย จะไปสมาทานรักษาศีลข้ออทินนาทานกับข้อมุสา ไม่ได้นะ