อามกธัญญะ (amakadhanna) หมายถึงทั้งข้าวเปลือกและข้าวสาร
18/05/2025 18:39:48[๑๗๓] ยา ปนาติ ยา ยาทิสา ฯเปฯ ภิกฺขุนีติ ฯเปฯ อยํ
อิมสฺมึ อตฺเถ อธิปฺเปตา ภิกฺขุนีติ ฯ อามกธญฺญํ นาม สาลิ วีหิ
ยโว โคธูโม กงฺคุ วรโก กุทฺรูสโก ฯ วิญฺญาเปตฺวาติ สยํ
วิญฺญาเปตฺวา ฯ วิญฺญาปาเปตฺวาติ อญฺญํ วิญฺญาปาเปตฺวา ฯ
ภชฺชิตฺวาติ สยํ ภชฺชิตฺวา ฯ ภชฺชาเปตฺวาติ อญฺญํ ภชฺชาเปตฺวา ฯ
โกฏฺเฏตฺวาติ สยํ โกฏฺเฏเตฺวา ฯ โกฏฺฏาเปตฺวาติ อญฺญํ
โกฏฺฏาเปตฺวา ฯ ปจิตฺวาติ สยํ ปจิตฺวา ฯ ปจาเปตฺวาติ อญฺญํ
ปจาเปตฺวา ฯ ภุญฺชิสฺสามีติ ปฏิคฺคณฺหาติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส
อชฺโฌหาเร อชฺโฌหาเร อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺส ฯ
กับในจุลศีล ความหมายเดียวกัน ถ้าพระพุทธเจ้าตรัสคำนี้ ทรงหมายถึงทั้งข้าวเปลือกและข้าวสาร บางคนเข้าใจว่า ท่านห้ามเฉพาะข้าวเปลือก ไม่ได้ห้ามข้าวสาร พูดมาก็น่าขำ ตามความเข้าใจของเรา ข้าวเปลือก มันก็รวมทั้งข้าวสารด้วย เพราะเมล็ดข้าวมันก็อยู่ในนั้น จะห้ามเฉพาะแกลบ แต่เมล็ดข้าวดิบที่อยู่ในนั้นไม่ห้าม ไม่มีหรอก ถ้าเป็นแบบนี้ เอาผ้าห่อเงินแล้วรับก็จะว่าไม่ผิด
อามกธฺปฏิคฺคหณา ปฏิวิรโต สมโณ โคตโม ฯ
เว้นแต่ถ้าตรัสคำว่า ข้าวสาร ตัณฑุละ (taṇḍula) ท่านจะหมายเอาเฉพาะข้าวสาร พระพุทธเจ้าอนุญาตให้รับข้าวสารได้ในคราวหนทางกันดาร อัตคัดน้ำ อัตคัดอาหาร เป็นเสบียงเดินทาง ท่านอนุญาตรับข้าวสาร เพราะข้าวสารมันพร้อมหุงต้มได้เลย จึงเหมาะเป็นเสบียงเดินทางในกรณีนี้
อนุชานามิ ภิกฺขเว ปาเถยฺยํ ปริเยสิตุํ ตณฺฑุโล
ตณฺฑุลตฺถิเกน มุคฺโค มุคฺคตฺถิเกน มาโส มาสตฺถิเกน โลณํ
โลณตฺถิเกน คุโฬ คุฬตฺถิเกน เตลํ เตลตฺถิเกน สปฺปิ สปฺปิตฺถิเกน
สรุปคือ พระรับข้าวเปลือกก็ไม่ได้ รับข้าวสารก็ไม่ได้ ต้องอาบัติทุกกฏ ส่วนข้าวสารมีอนุญาตในบางกรณีเท่านั้น จะไม่เป็นอาบัติ ก็ต้องรับให้ถูกต้องตามที่ทรงอนุญาตไว้เท่านั้น
เอาสิ่งที่เป็นอกัปปิยะถวายพระเป็นบาปนะ ไม่ใช่ไม่บาป ในชีวกสูตร ท่านตรัสว่า เอาเนื้อที่เป็นอกัปปิยะถวายพระ บาปมากๆเลย กรณีนี้เป็นทุกกฎวัตถุ ยังบาปมากเลย ถ้าเป็นนิสสัคคิยวัตถุ (ทอง เงิน) ก็ต้องบาปมากกว่านี้