กลางของแต่ละคนไม่เหมือนกัน
12/01/2026 14:30:51แต่มีรายละเอียดเข้าไปอีกว่า กลางของแต่ละคนไม่เหมือนกัน เช่น คนรวยเขาใช้จ่ายตามกำลังทรัพย์ของเขา จะใช้จ่ายเหมือนคนยากจนไม่ได้ จะกลายเป็นคนตระหนี่เอา คนยากจนจะไปใช้จ่ายเหมือนคนรวยก็ไม่ได้ จะกลายเป็นฟุ่มเฟือยไป มัชฌิมาของแต่ละคนจึงไม่เหมือนกัน
คำว่า "ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม" ก็คือ ปฏิบัติให้ถูกต้องตามหลักธรรม ตามฐานะของตน ตามข้อวัตรของตน เป็นพระจะไปถือข้อวัตรของโยม ทำตัวเหมือนโยม ไม่ได้ เพราะไม่ใช่มัชฌิมาของพระ เป็นโยมถ้ากำลังไม่พอ จะไปสมาทานรักษาศีลเหมือนพระก็ไม่ได้ จะเป็นการทำเกินกำลัง
...[๒๐๓] ดูกรท่านผู้เจริญทั้งหลาย อีกประการหนึ่ง กายสังขาร วจีสังขาร จิตตสังขารส่วนหยาบ ของคนบางคนในโลกนี้ ยังไม่สงบระงับ สมัยอื่น เขาฟัง ธรรมของพระอริยเจ้ามนสิการโดยแยบคาย ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม...
พระพุทธเจ้าสอนให้ทำตามกำลังของตน อย่าทำเกินกำลัง อย่าหย่อนไป เช่น ไม่รู้เรื่องของศีล รักษาไม่ได้ ไม่พร้อมที่จะรักษา แต่ก็ไปสมาทานศีลให้ตนเองละเมิดแล้วได้บาป อันนี้เรียกว่าทำเกินกำลังในข้อปฏิบัติ หย่อนในข้อปริยัติ จึงไม่เรียกว่า ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม