อุทเทสิกเจดีย์ คือ เจดีย์อุเทศ คือการกล่าวธรรม ยกธรรมขึ้นแสดง
04/12/2025 01:33:25"...โส สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา ตถาคตํ ปุจฺฉิ กติ นุโข ภนฺเต เจติยานีติ ฯ ตีณิ อานนฺทาติ ฯ กตมานิ ตีณีติ ฯ สารีริกํ ปาริโภคิกํ อุทฺทิสิกนฺติ ฯ สกฺกา ปน ภนฺเต ตุมฺเหสุ จรนฺเตสุเยว เจติยํ กาตุนฺติ ฯ อานนฺท สารีริกํ น สกฺกา กาตุํ ตมฺหิ พุทฺธานํ ปรินิพฺพุตกาเล โหติ อุทฺทิสิกมวตฺถุกํ มมายนมตฺตเมว โหติ..." / "...So sādhūti sampaṭicchitvā tathāgataṁ pucchi kati nukho bhante cetiyānīti. Tīṇi ānandāti. Katamāni tīṇīti. Sārīrikaṁ pāribhogikaṁ uddisikanti. Sakkā pana bhante tumhesu carantesuyeva cetiyaṁ kātunti. Ānanda sārīrikaṁ na sakkā kātuṁ tamhi buddhānaṁ parinibbutakāle hoti uddisikamavatthukaṁ mamāyanamattameva hoti..."
...พระอานนทเถระรับว่า ดีละ แล้วทูลถามพระตถาคตว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เจดีย์มีกี่อย่าง พระศาสดาตรัสตอบว่า มีสามอย่างอานนท์ พระอานนทเถระทูลถามว่า สามอย่างอะไรบ้างพระเจ้าข้า พระศาสดาตรัสว่า ธาตุเจดีย์ ๑ ปริโภคเจดีย์ ๑ อุทเทสิกเจดีย์ ๑. พระอานนทเถระทูลว่าข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เมื่อพระองค์เสด็จจาริกไป ข้าพระองค์อาจกระทำเจดีย์ได้หรือ พระศาสดาตรัสว่า อานนท์ สำหรับธาตุเจดีย์ไม่อาจทำได้ เพราะธาตุเจดีย์นั้น จะมีได้ในกาลที่พระพุทธเจ้าปรินิพพานแล้ว สำหรับอุทเทสิกเจดีย์ ก็ไม่มีวัตถุปรากฏ เป็นเพียงเนื่องด้วยตถาคตเท่านั้น...
ไม่มีวัตถุปรากฏ เพราะเป็นพระธรรม เป็นนามธรรม เพราะเจดีย์ที่เป็นวัตถุได้พูดไปแล้ว มี 2 อย่าง และสิ่งที่เนื่องด้วยตถาคตที่ไม่มีวัตถุปรากฏก็คือพระธรรมนั่นเอง สอดคล้องกับที่ตรัสไว้ว่า พระธรรมเป็นศาสดาแทน ถ้าไม่เทียบพระธรรมวินัยให้เข้าใจ จะไม่เข้าใจความหมาย แปลไม่ถูก ก็เหมือนกับคำว่า อรูปพรหม ที่พากันแปลว่า พรหมไม่มีรูป แต่ที่จริงเขาเป็นพรหมที่ไม่ใส่ใจในรูป ไม่ใช่เขาไม่มีตัว
เขียนไว้ชัดเจนว่า อวตฺถุกํ/avatthukaṁ ก็ไปแปลว่าสร้างวัตถุเฉย เพราะแปลตามความชอบของตนเอง ไม่มีพยัญชนะหรือเนื้อความไหนเลยที่บ่งบอกว่าสร้างวัตถุ เล่าเรียนสูตรอันถือกันมาผิดด้วยบทพยัญชนะที่ใช้ผิด เนื้อความแห่งบทพยัญชนะที่ใช้ผิด ย่อมมีนัยอันผิดไปด้วย เป็นเหตุให้พระสัทธรรมเลอะเลือนอันตรธานไป

