[917] Kyāssassu idha gocarāti kīdisena gocarena samannāgato
assa kiṁsaṇṭhitena kiṁpakārena kiṁpaṭibhāgenāti gocaraṁ pucchati. Atthi
agocaro atthi gocaro.
1 Yu. vihareyya.
Katamo agocaro. Idhekacco vesiyagocaro vā hoti
vidhavagocaro 1 vā hoti thūlakumārīgocaro vā hoti paṇḍakagocaro vā
hoti bhikkhunīgocaro vā hoti pānāgāragocaro vā hoti saṁsaṭṭho
viharati rājūhi rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi ananulomikena
gihisaṁsaggena yāni vā pana tāni kulāni assaddhāni appasannāni
anopānabhūtāni akkosakaparibhāsakāni anatthakāmāni ahitakāmāni
aphāsukāmāni ayogakkhemakāmāni bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ
upāsikānaṁ tathārūpāni kulāni sevati bhajati payirupāsati ayaṁ
vuccati agocaro. Athavā antaragharaṁ paviṭṭho vīthiṁ paṭipanno
asaṁvuto gacchati hatthiṁ olokento assaṁ olokento rathaṁ
olokento pattiṁ olokento itthiyo olokento purise
olokento kumārake olokento kumārikāyo olokento
antarāpaṇaṁ olokento gharamukhāni olokento uddhaṁ olokento
adho olokento disāvidisaṁ pekkhamāno 2 gacchati ayampi
vuccati agocaro. Athavā cakkhunā rūpaṁ disvā nimittaggāhī hoti
anubyañjanaggāhī yatvādhikaraṇamenaṁ .pe. Manindriyaṁ asaṁvutaṁ
viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ
tassa na saṁvarāya paṭipajjati na rakkhati manindriyaṁ manindriye
na saṁvaraṁ āpajjati ayampi vuccati agocaro. Yathā vā paneke
bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te
1 Ma. vidhavāgocaro. 2 Ma. vipekkhamāno.
Evarūpaṁ visūkadassanaṁ anuyuttā viharanti seyyathīdaṁ naccaṁ gītaṁ
vāditaṁ pekkhaṁ akkhānaṁ pāṇissaraṁ vetāḷaṁ kumbhathūnaṁ sobhanagarakaṁ 1
caṇḍālaṁ vaṁsaṁ dhovanaṁ hatthiyuddhaṁ assayuddhaṁ mahisayuddhaṁ [2]- usabhayuddhaṁ
ajayuddhaṁ meṇḍayuddhaṁ kukkuṭayuddhaṁ vaṭṭakayuddhaṁ daṇḍayuddhaṁ muṭṭhiyuddhaṁ
nibbuddhaṁ uyyodhikaṁ balaggaṁ senābyūhaṁ aṇīkadassanaṁ iti vā iti
evarūpaṁ visūkadassanaṁ anuyuttā honti ayampi vuccati agocaro.
Pañcapi kāmaguṇā agocaro. Vuttaṁ hetaṁ bhagavatā mā
bhikkhave agocare caratha paravisaye agocare bhikkhave carataṁ
paravisaye lacchati māro otāraṁ lacchati māro ārammaṇaṁ ko
ca bhikkhave bhikkhuno agocaro paravisayo yadidaṁ pañca
kāmaguṇā katame pañca cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā
manāpā piyarūpā kāmūpasañhitā rajanīyā sotaviññeyyā saddā
ghānaviññeyyā gandhā jivhāviññeyyā rasā kāyaviññeyyā
phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasañhitā rajanīyā
ayaṁ vuccati bhikkhave bhikkhuno agocaro paravisayoti. Ayampi
vuccati agocaro.
Katamo gocaro. Idha bhikkhu na vesiyagocaro hoti na
vidhavagocaro hoti na thūlakumārīgocaro hoti na paṇḍakagocaro
hoti na bhikkhunīgocaro hoti na pānāgāragocaro hoti asaṁsaṭṭho
viharati rājūhi rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi
1 Ma. sobhanakaṁ. 2 Yu. saṁyuddhaṁ.
Ananulomikena gihisaṁsaggena yāni vā pana tāni kulāni saddhāni
pasannāni opānabhūtāni kāsāvapajjotāni isivātapaṭivātāni atthakāmāni
hitakāmāni phāsukāmāni yogakkhemakāmāni bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ
upāsakānaṁ upāsikānaṁ tathārūpāni kulāni sevati bhajati payirupāsati
ayaṁ vuccati gocaro. Athavā bhikkhu antaragharaṁ paviṭṭho vīthiṁ
paṭipanno saṁvuto gacchati na hatthiṁ olokento na assaṁ olokento
na rathaṁ olokento na pattiṁ olokento .pe. Na
disāvidisaṁ pekkhamāno gacchati ayampi vuccati gocaro. Athavā [1]-
cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti .pe. Manindriye
saṁvaraṁ āpajjati ayampi vuccati gocaro. Yathā vā paneke
bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te
evarūpaṁ visūkadassanaṁ ananuyuttā viharanti seyyathīdaṁ naccaṁ gītaṁ
vāditaṁ .pe. Aṇīkadassanaṁ iti vā iti evarūpā visūkadassanānuyogā
paṭivirato hoti ayampi vuccati gocaro. Cattāropi
satipaṭṭhānā gocaro. Vuttaṁ hetaṁ bhagavatā gocare bhikkhave
caratha sake pittike visaye gocare bhikkhave carataṁ sake pittike
visaye na lacchati māro otāraṁ na lacchati māro ārammaṇaṁ
ko ca bhikkhave bhikkhuno gocaro sako pittiko visayo yadidaṁ
cattāro satipaṭṭhānā katame cattāro idha bhikkhave bhikkhu
kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya
1 Ma. bhikkhu.
Loke abhijjhādomanassaṁ vedanāsu citte dhammesu dhammānupassī
viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ
ayaṁ vuccati bhikkhave bhikkhuno gocaro sako pittiko visayoti.
Ayampi vuccati gocaro. Īdisena gocarena samannāgato
assāti kyāssassu idha gocarā.