[192] Athakho doṇo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi sammodanīyaṁ kathaṁ sārāṇīyaṁ 1
vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi ekamantaṁ nisinno kho doṇo brāhmaṇo
bhagavantaṁ etadavoca sutaṁ metaṁ bho gotama na samaṇo
gotamo brāhmaṇe jiṇṇe vuḍḍhe mahallake addhagate vayoanuppatte
abhivādeti vā paccuṭṭheti vā āsanena vā nimantetīti.
Tayidaṁ bho gotama tatheva na hi bhavaṁ gotamo brāhmaṇe jiṇṇe
vuḍḍhe mahallake addhagate vayoanuppatte abhivādeti vā paccuṭṭheti
1 Ma. sāraṇīyaṁ. sabbattha īdisameva.
Vā āsanena vā nimanteti 1 . Tayidaṁ bho gotama na sampannamevāti.
Tvaṁpi no doṇa brāhmaṇo paṭijānāsīti. Yaṁ hi taṁ bho gotama
sammā vadamāno vadeyya brāhmaṇo ubhato sujāto mātito ca
pitito ca saṁsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto
anupakuṭṭho jātivādena ajjhāyiko 2 mantadharo tiṇṇaṁ vedānaṁ pāragū
sanighaṇḍukeṭubhānaṁ sākkharappabhedānaṁ itihāsapañcamānaṁ padako veyyākaraṇo
lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayoti mameva taṁ bho gotama sammā
vadamāno vadeyya ahaṁ hi bho gotama brāhmaṇo ubhato sujāto
mātito ca pitito ca saṁsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā
akkhitto anupakuṭṭho jātivādena ajjhāyiko mantadharo tiṇṇaṁ vedānaṁ
pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṁ sākkharappabhedānaṁ itihāsapañcamānaṁ padako
veyyākaraṇo lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayoti ye kho te doṇa
brāhmaṇānaṁ pubbakā isiyo mantānaṁ kattāro mantānaṁ pavattāro
yesamidaṁ etarahi brāhmaṇā porāṇaṁ mantapadaṁ gītaṁ pavuttaṁ samihitaṁ
tadanugāyanti tadanubhāsanti bhāsitamanubhāsanti [3]- vācitamanuvācenti
seyyathīdaṁ aṭṭhako vāmako vāmadevo vessāmitto yamadaggi aṅgīraso
bhāradvājo vāseṭṭho kassapo bhagu tyassume pañca brāhmaṇe
paññāpenti brahmasamaṁ devasamaṁ mariyādaṁ sambhinnamariyādaṁ brāhmaṇacaṇḍālaññeva
pañcamaṁ tesaṁ tvaṁ doṇa katamoti. Na kho mayaṁ
bho gotama ime 4 pañca brāhmaṇe jānāma athakho mayaṁ
1 Ma. nimantetīti. 2 Po. Ma. Yu. ajjhāyako. 3 Ma. sajjhāyitamanusajjhāyanti ....
4 Ma. ayaṁ pāṭho natthi.
Brāhmaṇātveva jānāma sādhu me bhavaṁ gotamo tathā dhammaṁ desetu
yathā ahaṁ ime pañca brāhmaṇe jāneyyanti. Tenahi doṇa 1 suṇāhi
sādhukaṁ manasikarohi bhāsissāmīti evaṁ bhoti kho doṇo brāhmaṇo
bhagavato paccassosi. Bhagavā etadavoca kathañca doṇa brāhmaṇo
brahmasamo hoti idha doṇa brāhmaṇo ubhato sujāto hoti
mātito ca pitito ca saṁsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā
akkhitto anupakuṭṭho jātivādena so aṭṭhacattāḷīsavassāni komāraṁ
brahmacariyaṁ carati mante adhīyamāno aṭṭhacattāḷīsavassāni komāraṁ
brahmacariyaṁ caritvā mante adhīyitvā ācariyassa ācariyadhanaṁ pariyesati
dhammeneva no adhammena tattha ca doṇa ko dhammo neva kasiyā
na vaṇijjāya na gorakkhena na issatthena na rājaporisena na
sippaññatarena kevalaṁ bhikkhācariyāya kapālaṁ anatimaññamāno so
ācariyassa ācariyadhanaṁ niyyādetvā kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni
vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajati so evaṁ
pabbajito samāno mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati
tathā dutiyaṁ tathā tatiyaṁ tathā catutthaṁ iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi
sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena
mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjhena pharitvā viharati
karuṇāsahagatena cetasā ... Muditāsahagatena cetasā ... Upekkhāsahagatena
cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati tathā dutiyaṁ tathā tatiyaṁ tathā
1 Ma. Yu. brāhmaṇa.
Catutthaṁ iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ
upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena
abyāpajjhena pharitvā viharati so ime cattāro brahmavihāre
bhāvetvā kāyassa bhedā parammaraṇā sugatiṁ brahmalokaṁ upapajjati evaṁ
kho doṇa brāhmaṇo brahmasamo hoti. Kathañca doṇa brāhmaṇo
devasamo hoti idha doṇa brāhmaṇo ubhato sujāto hoti mātito
ca pitito ca saṁsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto
anupakuṭṭho jātivādena so aṭṭhacattāḷīsavassāni komāraṁ brahmacariyaṁ
carati mante adhīyamāno aṭṭhacattāḷīsavassāni komāraṁ brahmacariyaṁ
caritvā mante adhīyitvā ācariyassa ācariyadhanaṁ pariyesati dhammeneva
no adhammena tattha ca doṇa ko dhammo neva kasiyā na
vaṇijjāya na gorakkhena na issatthena na rājaporisena na sippaññatarena
kevalaṁ bhikkhācariyāya kapālaṁ anatimaññamāno so ācariyassa
ācariyadhanaṁ niyyādetvā dāraṁ pariyesati dhammeneva no adhammena tattha
ca doṇa ko dhammo neva kayena na vikkayena brāhmaṇiṁyeva
udakūpasaṭṭhaṁ so brāhmaṇiṁyeva gacchati na khattiyiṁ na vessiṁ na suddiṁ
na caṇḍāliṁ na nesādiṁ na veṇiṁ na rathakāriṁ na pukkusiṁ gacchati
na gabbhiniṁ gacchati na pāyamānaṁ gacchati na anutuniṁ gacchati
kasmā ca doṇa brāhmaṇo na gabbhiniṁ gacchati sace doṇa brāhmaṇo
gabbhiniṁ gacchati atimiḷhajo nāma so hoti māṇavako vā māṇavikā
Vā tasmā doṇa brāhmaṇo na gabbhiniṁ gacchati kasmā ca doṇa
brāhmaṇo na pāyamānaṁ gacchati sace doṇa brāhmaṇo pāyamānaṁ
gacchati asucipaṭipīto 1 nāma so hoti māṇavako vā māṇavikā vā
tasmā doṇa brāhmaṇo na pāyamānaṁ gacchati [2]- tassa sā hoti
brāhmaṇī neva kāmatthā na davatthā na ratatthā pajatthāva 3 brāhmaṇassa
brāhmaṇī hoti so methunaṁ uppādetvā kesamassuṁ ohāretvā
kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajati
so evaṁ pabbajito samāno vivicceva kāmehi .pe. Catutthaṁ jhānaṁ
upasampajja viharati so ime cattāro jhāne bhāvetvā kāyassa
bhedā parammaraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati evaṁ kho doṇa
brāhmaṇo devasamo hoti. Kathañca doṇa brāhmaṇo mariyādo
hoti idha doṇa brāhmaṇo ubhato sujāto hoti mātito ca
pitito ca saṁsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto
anupakuṭṭho jātivādena so aṭṭhacattāḷīsavassāni komāraṁ brahmacariyaṁ
carati mante adhīyamāno aṭṭhacattāḷīsavassāni komāraṁ brahmacariyaṁ
caritvā mante adhīyitvā ācariyassa ācariyadhanaṁ pariyesati dhammeneva
no adhammena tattha ca doṇa ko dhammo neva kasiyā na
vaṇijjāya na gorakkhena na issatthena na rājaporisena na sippaññatarena
kevalaṁ bhikkhācariyāya kapālaṁ anatimaññamāno so ācariyassa ācariyadhanaṁ
niyyādetvā dāraṁ pariyesati dhammeneva no adhammena tattha ca
1 Ma. asucipaṭipīḷito. 2 Yu. kasmā ca doṇa brāhmaṇo na anutuniṁ gacchati sace
doṇa brāhmaṇo anutuniṁ gacchatīti dissanti. 3 Po. na majkhatthā ca.
Doṇa ko dhammo neva kayena na vikkayena brāhmaṇiṁyeva
udakūpasaṭṭhaṁ so brāhmaṇiṁyeva gacchati na khattiyiṁ na vessiṁ na suddiṁ
na caṇḍāliṁ na nesādiṁ na veṇiṁ na rathakāriṁ na pukkusiṁ gacchati na
gabbhiniṁ gacchati na pāyamānaṁ gacchati na anutuniṁ gacchati kasmā
ca doṇa brāhmaṇo na gabbhiniṁ gacchati sace doṇa brāhmaṇo
gabbhiniṁ gacchati atimiḷhajo nāma so hoti māṇavako vā māṇavikā
vā tasmā doṇa brāhmaṇo neva gabbhiniṁ gacchati kasmā
ca doṇa brāhmaṇo na pāyamānaṁ gacchati sace doṇa brāhmaṇo
pāyamānaṁ gacchati asucipaṭipīto nāma so hoti māṇavako vā
māṇavikā vā tasmā doṇa brāhmaṇo na pāyamānaṁ gacchati
tassa sā hoti brāhmaṇī neva kāmatthā na davatthā na ratatthā
pajatthāva brāhmaṇassa brāhmaṇī hoti so methunaṁ uppādetvā
tameva puttassādaṁ nikāmayamāno kuṭumbaṁ ajjhāvasati na agārasmā
anagāriyaṁ pabbajati yāva porāṇānaṁ brāhmaṇānaṁ mariyādo 1 tattha
tiṭṭhati taṁ na vītikkamati yāva porāṇānaṁ brāhmaṇānaṁ mariyādo
tattha brāhmaṇo ṭhito taṁ na vītikkamatīti kho doṇa tasmā brāhmaṇo
mariyādoti vuccati evaṁ kho doṇa brāhmaṇo mariyādo
hoti. Kathañca doṇa brāhmaṇo sambhinnamariyādo hoti idha
doṇa brāhmaṇo ubhato sujāto hoti mātito ca pitito ca
saṁsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakuṭṭho
1 Po. Yu. mariyādā. ito paraṁ īdisameva.
Jātivādena [1]- aṭṭhacattāḷīsavassāni komāraṁ brahmacariyaṁ carati mante
adhīyamāno aṭṭhacattāḷīsavassāni komāraṁ brahmacariyaṁ caritvā mante
adhīyitvā ācariyassa ācariyadhanaṁ pariyesati dhammeneva no adhammena tattha
ca doṇa ko dhammo neva kasiyā na vaṇijjāya na gorakkhena na
issatthena na rājaporisena na sippaññatarena kevalaṁ bhikkhācariyāya
kapālaṁ anatimaññamāno so ācariyassa ācariyadhanaṁ niyyādetvā
dāraṁ pariyesati dhammenapi adhammenapi kayenapi vikkayenapi [2]- udakūpasaṭṭhaṁ
so brāhmaṇimpi gacchati khattiyimpi gacchati vessimpi gacchati
suddimpi gacchati caṇḍālimpi gacchati nesādimpi gacchati veṇimpi
gacchati rathakārimpi gacchati pukkusimpi gacchati gabbhinimpi gacchati
pāyamānampi gacchati utunimpi gacchati anutunimpi gacchati tassa
sā hoti brāhmaṇī kāmatthāpi davatthāpi ratatthāpi pajatthāpi
brāhmaṇassa brāhmaṇī hoti yāva porāṇānaṁ brāhmaṇānaṁ mariyādo
tattha na tiṭṭhati taṁ vītikkamati yāva porāṇānaṁ brāhmaṇānaṁ
mariyādo tattha brāhmaṇo na ṭhito taṁ vītikkamatīti kho doṇa
tasmā brāhmaṇo sambhinnamariyādoti vuccati evaṁ kho doṇa
brāhmaṇo sambhinnamariyādo hoti. Kathañca doṇa brāhmaṇo
brāhmaṇacaṇḍālo hoti idha doṇa brāhmaṇo ubhato sujāto hoti
mātito ca pitito ca saṁsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā
1 Ma. Yu. so. 2 Ma. Yu. brāhmaṇimpi
Akkhitto anupakuṭṭho jātivādena so aṭṭhacattāḷīsavassāni komāraṁ
brahmacariyaṁ carati mante adhīyamāno aṭṭhacattāḷīsavassāni komāraṁ
brahmacariyaṁ caritvā mante adhīyitvā ācariyassa ācariyadhanaṁ pariyesati
dhammenapi adhammenapi kasiyāpi vaṇijjāyapi gorakkhenapi issatthenapi
sippaññatarenapi rājaporisenapi kevalaṁ bhikkhācariyāya kapālaṁ
anatimaññamāno so ācariyassa ācariyadhanaṁ niyyādetvā dāraṁ pariyesati
dhammenapi adhammenapi kayenapi vikkayenapi udakūpasaṭṭhaṁ so
brāhmaṇimpi gacchati khattiyimpi gacchati vessimpi gacchati suddimpi
gacchati caṇḍālimpi gacchati nesādimpi gacchati veṇimpi gacchati
rathakārimpi gacchati pukkusimpi gacchati gabbhinimpi gacchati
pāyamānampi gacchati utunimpi gacchati anutunimpi gacchati tassa sā
hoti brāhmaṇī kāmatthāpi davatthāpi ratatthāpi pajatthāpi brāhmaṇassa
brāhmaṇī hoti so sabbakammehi jīvitaṁ kappeti tamenaṁ
brāhmaṇā evamāhaṁsu kasmā bhavaṁ brāhmaṇo paṭijānamāno
sabbakammehi jīvitaṁ kappetīti so evamāha seyyathāpi bho aggi
sucimpi dahati asucimpi dahati na ca tena aggi upalippati evameva
kho bho sabbakammehi cepi brāhmaṇo jīvitaṁ kappeti na ca
tena brāhmaṇo upalippati sabbakammehi jīvitaṁ kappetīti kho doṇa
tasmā brāhmaṇo brāhmaṇacaṇḍāloti vuccati evaṁ kho doṇa
brāhmaṇo brāhmaṇacaṇḍālo hoti ye kho te doṇa brāhmaṇānaṁ
Pubbakā isiyo mantānaṁ kattāro mantānaṁ pavattāro yesamidaṁ 1
etarahi brāhmaṇā porāṇaṁ mantapadaṁ gītaṁ pavuttaṁ samihitaṁ tadanugāyanti
tadanubhāsanti bhāsitamanubhāsanti [2]- vācitamanuvācenti seyyathīdaṁ
aṭṭhako vāmako vāmadevo vessāmitto yamadaggi aṅgīraso bhāradvājo
vāseṭṭho kassapo bhagu tyassume pañca brāhmaṇe paññāpenti
brahmasamaṁ devasamaṁ mariyādaṁ sambhinnamariyādaṁ brāhmaṇacaṇḍālaññeva
pañcamaṁ tesaṁ tvaṁ doṇa katamoti. Evaṁ sante bho gotama
brāhmaṇacaṇḍālampi na pūrema abhikkantaṁ bho gotama .pe. Upāsakaṁ maṁ
bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatanti.