พุทธธรรมสงฆ์


หัวข้อธรรม (1)
หีนา ได้แก่ ลามก คือ อกุศล โลกุตระ ชื่อว่า ธรรมอันประณีต เพราะอรรถว่าสูงสุด (อ.มาติกานุบุพบท)
75/165/775/143/15
หัวข้อธรรม (1)
ธรรมที่ ชื่อว่า อัชฌัตตะ เพราะอรรถว่า กระทำตนให้เป็นใหญ่ ใช้ในความหมาย 4 อย่าง (อ.มาติกานุบุพบท)
75/167/1775/146/3
หัวข้อธรรม (1)
[๒-๑๔] แม่บทแห่งอภิธรรมหมวด 2 , 100 หมวด มีธรรมเป็นเหตุ ธรรมไม่เป็นเหตุ เป็นเบื้องต้น มีธรรมเกิดกับกิเลส ธรรมไม่เกิดกับกิเลส เป็นที่สุด (อภิธรรมมาติกาทุกะ)
75/170/575/148/5
หัวข้อธรรม (1)
[๑๕] แม่บทแห่งสุตตันตะหมวด 2 , 42 หมวด มีธรรมเป็นไปส่วนวิชชา ธรรมเป็นไปในส่วนอวิชชา เป็นเบื้องต้น มีญาณในอริยมรรค ญาณในอริยผลเป็นที่สุด (สุตตันตมาติกาทุกะ)
75/190/275/173/3
หัวข้อธรรม (1)
ธรรมที่ชื่อว่า สังขตะ เพราะปัจจัย ทั้งหลายประชุมกันปรุงแต่ง ชื่อว่า อสังขตะเพราะไม่ประชุมกันปรุงแต่ง ธรรมใดข้ามพ้นแล้วจากโลก โดยความเป็นไปไม่นับเนื่องในโลก เพราะเหตุนั้น ธรรมนั้นจึงชื่อว่า โลกุตระ (อ.มาติกานุบุพบท)
75/198/1075/183/22
หัวข้อธรรม (1)
ธรรมที่ชื่อว่า อาสวะ เพราะอรรถว่า ย่อมไหลไป เป็นดุจเครื่องหมักดอง (อ.มาติกานุบุพบท)
75/199/875/184/17
หัวข้อธรรม (1)
ธรรมที่ชื่อว่า สัญโยชน์ เพราะอรรถว่า ย่อมประกอบ คือ ผูกพัน บุคคลผู้มีสัญโยชน์ไว้ในวัฏฏะ ชื่อว่า คัณฐะ เพราะอรรถว่า ผูก คือ เชื่อมต่อบุคคลผู้มีกิเลสไว้ในวัฏฏะ ที่ชื่อว่า โอฆะ เพราะอรรถว่า ย่อมท่วมทับ คือ ยังสัตว์มีกิเลส ให้จมลงในวัฏฏะ ที่ชื่อว่า โยคะ เพราะประกอบสัตว์ผู้มีกิเลสไว้ในในวัฏฏะ (อ.มาติกานุบุพบท)
75/200/1375/185/19
หัวข้อธรรม (1)
ธรรมที่ชื่อว่า จิต เพราะอรรถว่า คิด เพราะอรรถว่า วิจิตร ธรรมที่ประกอบจิตโดยไม่พรากจากกัน ชื่อว่า เจตสิก (อ.มาติกานุบุพบท)
75/202/1275/187/20
หัวข้อธรรม (1)
ธรรมเหล่าใด ย่อมท่องเที่ยวไป(อาศัยอยู่) ในกาม ธรรมเหล่านั้นจึงชื่อว่า กามาวจรชื่อว่า รูปาวจร เพราะท่องเที่ยวไปในรูป ชื่อว่า อรูปาวจร เพราะท่องเที่ยวไปในอรูป (อ.มาติกานุบุพบท)
75/203/1975/189/9
หัวข้อธรรม (1)
ธรรมเหล่าใดตัดมูลแห่งวัฏฏะ กระทำนิพพานให้เป็นอารมณ์ออกไปจากวัฏฏะเพราะฉะนั้น ธรรมเหล่านั้น จึงชื่อว่า นิยยานิกะ ธรรมที่ไม่นำออกไปโดยลักษณะนี้ ชื่อว่า อนิยยานิกะ (อ.มาติกานุบุพบท)
75/204/475/189/17