พุทธธรรมสงฆ์
หัวข้อธรรม (1)
ทรงปรารภ ภิกษุผู้ละความเพียรรูปหนึ่ง จึงตรัสอดีต ที่พระโพธิสัตว์ เป็นม้าสินธพได้ทำลายกองพล และจับพระราชา 7 พระองค์ มาให้แก่ พระเจ้าพาราณสีได้ แม้ตนเองได้รับบาดเจ็บ ก่อนตายม้านั้นให้โอวาทแก่พระราชา พระสารีบุตรเป็นนายทหารม้า พระอานนท์เป็นพระเจ้าพาราณสี (อ.โภชาชานียชาดก)
55/287/955/273/8
หัวข้อธรรม (1)
ทรงปรารภ ภิกษุผู้ละความเพียรรูปหนึ่ง จึงตรัสอดีต เมื่อพระราชา 7 พระองค์พากันล้อมพระนครพาราณสีไว้ นักรบประจำรถได้เทียมม้าสินธพพี่น้อง 2 ตัวออกทำลายกองพล และจับพระราชาได้จนครบทั้ง 7 พระโพธิสัตว์เป็นม้าสินธพพี่ชายผู้บาดเจ็บ พระสารีบุตรเป็นสารถี พระอานนท์เป็นพระราชา (อ.อาชัญญชาดก)
55/291/855/277/8
หัวข้อธรรม (1)
ทรงปรารภภิกษุผู้เคยเป็นช่างทองรูปหนึ่ง ซึ่งพระสารีบุตรให้อสุภกรรมฐาน ก็ไม่สามารถทำนิมิตในกรรมฐานให้เกิดได้ พระเถระจึงนำไปเข้าเฝ้าพระศาสดา พระองค์ทรงบอกกรรมฐาน ทำภิกษุนั้นให้บรรลุพระอรหัต และทรงแสดงอดีตที่พระโพธิสัตว์เป็นอำมาตย์ ก็ยังรู้อัธยาศัย ของม้ามงคล ที่ไม่ยอมลงอาบนํ้าที่ท่านํ้าเพราะรังเกียจที่ม้ากระจอกลงอาบก่อน (อ.ติตถชาดก)
55/293/1355/279/8
หัวข้อธรรม (1)
ทรงแสดงอดีตของภิกษุผู้ไปฉันภัตของพวกพระเทวทัต ครั้งเป็นช้างมงคล ได้ฟังคำของโจรที่นั่งปรึกษากันใกล้โรงช้างนั้น จึงกลายเป็นช้างดุร้าย กักขฬะพระโพธิสัตว์เป็นอำมาตย์รู้อัธยาศัยนั้น จึงให้สมณพราหมณ์ ผู้มีศีล นั่งในที่ไม่ไกลช้างนั้นแล้วกล่าวถึงศีล และอาจาระ เมตตา และความเอ็นดู ช้างนั้นได้ฟังแล้วก็สำเหนียกประพฤติตาม (อ.มหิลามุขชาดก)
55/299/955/284/13
หัวข้อธรรม (1)
ทรงปรารภพระเถระแก่ กับอุบาสกคนหนึ่งซึ่งคุ้นเคยกัน จึงตรัสอดีตในเรื่องนั้นมีช้างมงคลคุ้นเคยกับสุนัข เมื่อมีคนนำสุนัขหนีไป ช้างจึงไม่ยอมกินอาหารพระโพธิสัตว์เป็นอำมาตย์ผู้รู้อัธยาศัยของช้างนั้น จึงแจ้งแก่พระราชา สุนัขนั้นได้มาเป็นอุบาสกนี้ ส่วนช้างได้เป็นพระเถระแก่นี้ (อ.อภิณหชาดก)
55/304/1055/289/12
หัวข้อธรรม (1)
[๒๘] “ บุคคลพึงกล่าวแต่คำที่น่าพอใจเท่านั้น ไม่พึงกล่าวคำที่ไม่น่าพอใจในกาลไหนๆ เมื่อพราหมณ์กล่าวคำน่าพอใจ โคนันทิวิสาลได้ลากเอาภาระอันหนักไปได้ ทำพราหมณ์ผู้นั้นให้ได้ทรัพย์ด้วย ตนเองก็เป็นผู้ปลื้มใจ เพราะการช่วยเหลือนั้นด้วย” (นันทิวิสาลชาดก)
55/308/355/293/3
หัวข้อธรรม (1)
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ชื่อว่าวาจาหยาบกระทำแต่ความฉิบหายให้ ไม่เป็นที่พอใจแม้แห่งสัตว์ดิรัจฉาน (อ.นันทิวิสาลชาดก)
55/308/1855/293/20
หัวข้อธรรม (1)
ทรงปรารภยมกปาฏิหาริย์จึงตรัส ถึงความเป็นผู้เอาการเอางานของพระองค์ ในครั้งอดีตที่พระโพธิสัตว์ เป็นโค ชื่อ อัยยิกากาฬกะ ได้รับจ้างลากเกวียน 500 เล่มขึ้นจากหล่ม นำทรัพย์ 1000 กหาปณะ มาให้หญิงแก่ผู้เลี้ยงดู หญิงแก่นั้นเป็นนางอุบลวรรณา (อ.กัณหชาดก)
55/312/1355/297/8
หัวข้อธรรม (1)
ทรงปรารภการประเล้าประโลมของเด็กหญิงอ้วน ทำให้ภิกษุรูปหนึ่งอยากสึก จึงตรัสเรื่องในอดีตที่ภิกษุนั้นเป็นหมู ชื่อ มุณิกะ เมื่อวันแต่งงานของเด็กหญิงอ้วนในครั้งนั้นมาถึง ได้ฆ่าหมูทำแกงอ่อม พระโพธิสัตว์เป็นโคในเรือนนั้น พระอานนท์เป็นโคน้องชาย (อ.มุณิกชาดก)
55/317/1055/302/2
หัวข้อธรรม (1)
พระโพธิสัตว์ บำเพ็ญวัตรบท 7 แล้วเกิดเป็นท้าวสักกเทวราช (อ.กุลาวกชาดก)
55/325/855/310/9