พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 866 (เล่ม 84)

อิตถินทริยมูละ สัทธินทริย ฯลฯ ปัญญินทริย มนินทริยมูลี:-
[๑๑๖๘] อิตถินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, สัทธินทรีย์
ฯลฯ ปัญญินทรีย์ มนินทรีย์ก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี บุคคลที่อิตถีภาวะเกิดไม่ได้กำลัง
เกิดอยู่ก็ดี อิตถินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่มนินทรีย์
จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่กำลังปรินิพพานในกามาวจรภูมิก็ดี
ปัจฉิมภวิกบุคคลในรูปาวจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิก็ดี อิตถินทรีย์ไม่
ใช่กำลังเกิด และมนินทรีย์ก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า มนินทรีย์ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใด, อิตถินทรีย์ก็ไม่
ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ปัจฉิมภวิกบุคคลที่มีอิตถีภาวะเกิดได้กำลังเกิดอยู่ก็ดี มนินทรีย์
ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อิตถินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่า
นั้น, บุคคลที่กำลังปรินิพพานอยู่ในกามาวจรภูมิก็ดี ปัจฉิมภวิกบุคคล
ในรูปาวจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิก็ดี มนินทรีย์ไม่ใช่จักเกิด และ
อิตถินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ อิตถินทริยมูละ สัทธินทริย ฯลฯ ปัญญินทริย มนินทริยมูลี
อิตถินทริยมูล จบ

866
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 867 (เล่ม 84)

ปุริสินทริยมูล
ปุริสินทริยมูละ ชีวิตินทริยมูลี:-
[๑๑๖๙] ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ชีวิตินทรีย์
ก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี บุคคลที่มีปุริสภาวะเกิดไม่ได้กำลัง
เกิดอยู่ก็ดี ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ชีวิตินทรีย์
จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่กำลังปรินิพพานในกามาวจรภูมิ
ปัจฉิมภวิกบุคคลในรูปาวจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิก็ดี ปุริสินทรีย์ไม่
ใช่กำลังเกิด และชีวิตินทรีย์ก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า ชีวิตินทรีย์ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใด, ปุริสินทรีย์
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ปัจฉิมภวิกบุคคลที่ปุริสภาวะเกิดได้กำลังเกิดอยู่ ชีวิตินทรีย์
ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ปุริสินทรีย์กำลังเกิคแก่บุคคลเหล่า
นั้น, บุคคลที่กำลังปรินิพพานในกามาวจรภูมิก็ดี ปัจฉิมภวิกบุคคล
ในรูปาวจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิก็ดี ชีวิตินทรีย์ไม่ใช่จักเกิด และ
ปุริสินทริย์ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ ปุริสินทริยมูละ ชีวิตินทริยมูลี

867
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 868 (เล่ม 84)

ปุริสินทริยมูละ โสมนัสสินทริยมูลี:-
[๑๑๗๑] ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, โสมนัส-
สินทรีย์ก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี บุคคลที่ปุริสภาวะเกิดไม่ได้กำลัง
เกิดอยู่ ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเล่านั้น แต่โสมนัส-
สินทรีย์จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่กำลังปรินิพพานในกามา-
วจรภูมิก็ดี ปัจฉิมภวิกบุคคลในรูปาวจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิก็ดี บุคคล
เหล่าใดมีอุเปกขาเกิดแล้วจักปรินิพพาน บุคคลเหล่านั้นกำลังตายก็ดี
ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิด และโสมนัสสินทรีย์ก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้น.
ก็หรือว่า โสมนัสสินทรีย์ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใด, ปุริสินทรีย์
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ปัจฉิมภวิกบุคคลที่ปุริสภาวะเกิดได้กำลังเกิดอยู่ก็ดี บุคคล
เหล่าใดที่ปุริสภาวะเกิดได้ มีอุเปกขา เกิดแล้วจักปรินิพพาน บุคคล
เหล่านั้นกำลังเกิดอยู่ก็ดี โสมนัสสินทรีย์ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่า
นั้น แต่ปุริสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่กำลังปรินิพ-
พานในกามาวจรภูมิ ปัจฉิมภวิกบุคคลในรูปาวจรภูมิ ในอรูปา-
วจรภูมิก็ดี บุคลลเหล่าใดมีอุเปกขาเกิดแล้วจักปรินิพพาน บุคคลเหล่า

868
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 869 (เล่ม 84)

นั้นกำลังตายก็ดี โสมนัสสินทรีย์ไม่ใช่จักเกิด และปุริสินทรีย์ก็ไม่ใช่
กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ ปุริสินทริยมูละ โสมนัสสินทริยมูลี
ปุริสินทริยมูละ อุเปกขินทริยมูลี:-
[๑๑๗๑] ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, อุเปกขินทรีย์
ก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไ หม ?
บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี บุคคลที่ปุริสภาวะเกิดไม่ได้กำลัง
เกิดอยู่ก็ดี ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อุเปกขินทรีย์
จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่กำลังปรินิพพานในกามาวจรภูมิ
ก็ดี ปัจฉิมภวิกบุคคลในรูปาวจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิก็ดี บุคคล
เหล่าใดมีโสมนัสสะ เกิดแล้วจักปรินิพพาน บุคคลเหล่านั้นกำลังตายก็ดี
ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิด และอุเปกขินทรีย์ก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้น.
ก็หรือว่า อุเปกขินทรีย์ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใด, ปุริสินทรีย์
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

869
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 870 (เล่ม 84)

ปัจฉิมภวิกบุคคลที่ปุริสภาวะเกิดได้กำลังเกิดอยู่ก็ดี บุคคล
เหล่าใดที่มีปุริสภาวะเกิดได้ มีโสมนัสสะ เกิดแล้วจักปรินิพพาน บุคคล
เหล่านั้นกำลังเกิดอยู่ก็ดี อุเปกขินทรีย์ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น
แต่ปุริสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่กำลังปรินิพพานใน
กามาวจรภูมิก็ดี ปัจฉิมภวิกบุคคลในรูปาวจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิก็ดี
บุคคลเหล่าใดมีโสมนัสสะ เกิดแล้วจักปรินิพพาน บุคคลเหล่านั้นกำลัง
ตายก็ดี อุเปกขินทรีย์ไม่ใช่จักเกิด และปุริสินทริย์ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้น.
จบ ปุริสินทริยมูละ อุเปกขินทริยมูลี
ปุริสินทริยมูละ สัทธินทริย ฯลฯ ปัญญินทริย มนินทริยมูลี:-
[๑๑๗๒] ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, สัทธินทรีย์
ฯลฯ ปัญญินทรีย์ มนินทรีย์ก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี บุคคลที่ปุริสภาวะเกิดไม่ได้กำลัง
เกิดอยู่ก็ดี ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่มนินทรีย์
จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่กำลังปรินิพพานในกามาวจรภูมิก็ดี

870
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 871 (เล่ม 84)

ปัจฉิมภวิกบุคคลในรูปาวจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิก็ดี ปุริสินทรีย์ไม่
ใช่กำลังเกิด และมนินทรีย์ก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า มนินทรีย์ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใด, ปุริสินทรีย์ก็ไม่
ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ปัจฉิมภวิกบุคคลที่มีปุริสภาวะเกิดได้กำลังเกิดอยู่ มนินทรีย์ไม่
ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ปุริสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น
บุคคลที่กำลังปรินิพพานในกามาวจรภูมิก็ดี ปัจฉิมภวิกบุคคลในรูปา-
วจรภูมิ ในอรูปาวจรภูมิก็ดี มนินทรีย์ไม่ใช่จักเกิด และปุริสินทรีย์
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ ปุริสินทริยมูละ สัทธินทริย ฯลฯ ปัญญินทริย มนินทริยมูลี
ปุริสินทริยมูล จบ

871
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 872 (เล่ม 84)

ชีวิตทริยมูล
ชีวิตินทริยมูละ โสมนัสสินทริยมูลี:-
[๑๑๗๓] ชีวิตินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, โสมนัสสิน-
ทรีย์ก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี
ชีวิตินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่โสมนัสสินทรีย์จักเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้น ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิตก็ดี ปัจฉิมจิตที่เป็น
อุเปกขาสัมปยุต จักเกิดในลำดับแห่งจิตใด ในภังคขณะแห่งจิตนั้น
ก็ดี ชีวิตินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิด และโสมนัสสินทรีย์ก็ไม่ใช่จักเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า โสมนัสสินทรีย์ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใด, ชีวิตินทรีย์
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งปัจฉิมจิตก็ดี ปัจฉิมจิตที่เป็นอุเปกขาสัมปยุต
จักเกิดในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้นก็ดี โสมนัสสินทรีย์
ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ชีวิตินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่า
นั้น, ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิตก็ดี ปัจฉิมจิตที่เป็นอุเปกขาสัมปยุตจักเกิด
ในลำดับแห่งจิตใด ในภังคขณะแห่งจิตนั้นก็ดี โสมนัสสินทรีย์ไม่ใช่จัก
เกิดและชีวิตินทรีย์ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ ชีวิตินทริยมูละ โสมนัสสินทริยมูลี

872
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 873 (เล่ม 84)

ชีวิตินทริยมูละ อุเปกขินทริยมูลี:-
[๑๑๗๔] ชีวิตินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, อุเปกขินทรีย์
ก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี
ชีวิตินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อุเปกขินทรีย์จักเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้น, ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิตก็ดี ปัจฉิมจิตที่เป็น
โสมนัสสสัมปยุตจักเกิดในลำดับแห่งจิตใด ในภังคขณะแห่งจิตนั้นก็ดี
ชีวิตินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิด และอุเปกขินทรีย์ก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้น.
ก็หรือว่า อุเปกขินทรีย์ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใด, ชีวิตินทรีย์
ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งปัจฉิมจิตก็ดี ปัจฉิมจิตเป็นโสมนัสสัม-
ปยุตตจักเกิดในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้นก็ดี อุเปก-
ขินทรีย์ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ชีวิตินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้น, ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิตก็ดี ปัจฉิมจิตที่เป็นโสมนัสส-
สัมปยุตจักเกิดในลำดับแห่งจิตใด ในภังคขณะแห่งจิตนั้น อุเปกขินทรีย์
ไม่ใช่จักเกิด และชีวิตินทรีย์ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ ชีวิตินทริยมูละ อุเปกขินทริยมูลี

873
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 874 (เล่ม 84)

ชีวิตินทริยมูละ สัทธินทริย ฯลฯ ปัญญินทริย มนินทริยมูลี:-
[๑๑๗๔] ชีวิตินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, สัทธินทรีย์
ฯลฯ ปัญญินทรีย์ มนินทรีย์ก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี
ชีวิตินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่มนินทรีย์จักเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้น ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต ชีวิตินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิด
และมนินทรีย์ก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า มนินทรีย์ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใด, ชีวิตินทรีย์ก็ไม่
ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งปัจฉิมจิต มนินทรีย์ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้น, แต่ชีวิตินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น ในภังคขณะแห่ง
ปัจฉิมจิต มนินทรีย์ไม่ใช่จักเกิด และชีวิตินทรีย์ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้น.
จบ ชีวิตินทริยมูละ สัทธินทริย ฯลฯ ปัญญินทริย มนินทริยมูลี
ชีวิตินทริยมูล จบ

874
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 875 (เล่ม 84)

โสมนัสสินทริยมูล
โสมนัสสินทริยมูละ อุเปกขินทริยมูลี:-
[๑๑๗๕] โสมนัสสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, อุเปก-
ขินทรีย์ก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ในภังคขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่ง
โสมนัสสวิปปยุตตจิตก็ดี บุคคลที่กำลังเข้านิโรธสมาบัติอยู่ก็ดี บุคคลที่
เกิดในอสัญญสัตตภูมิก็ดี โสมนัสสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่า
นั้น แต่อุเปกขินทรีย์จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, ในภังคขณะแห่งปัจ-
ฉิมจิตที่เป็นโสมนัสสัมปยุตก็ดี บุคคลที่พร้อมเพรียงด้วยปัจฉิมจิตที่
เป็นอุเปกขาสัมปยุตก็ดี ปัจฉิมจิตที่เป็นโสมนัสสสัมปยุตจักเกิดในลำดับ
แห่งจิตในภังคขณะแห่งจิตนั้น โสมนัสสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิด และ
อุเปกขินทรีย์ก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า อุเปกขินทรึย์ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใด, โสมนัสสิน-
ทรีย์ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งปัจฉินจิตที่เป็นโสมนัสสสัมปยุตก็ดี ปัจฉิม-
จิตที่เป็นโสมนัสสัมปยุตจักเกิดในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาทขณะแห่ง
จิตนั้น อุเปกขินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่โสมนัสสิน-
ทรีย์จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิตที่เป็นโสม-

875