พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 336 (เล่ม 84)

ปุริสินทริยมูละ อุเปกขินทริยมูลี:-
[๖๓๑] ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, อุเปกขินทรีย์
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่ปุริสภาวะเกิดไม่ได้ แต่อุเปกขาเกิดได้กำลังเกิดอยู่ ปุริ-
สินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อุเปกขินทรีย์กำลังเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้น บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี บุคคลที่ปุริสภาวะเกิดไม่ได้
และเว้นอุเปกขากำลังเกิดอยู่ก็ดี ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิด และอุเปก-
ขินทรีย์ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า อุเปกขินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ปุริสินทรีย์
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่เว้นอุเปกขา แต่มีปุริสภาวะเกิดได้กำลังเกิดอยู่ อุเปก-
ขินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ปุริสินทรีย์กำลังเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้น บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี บุคคลที่เว้นอุเปกขา และ
ปุริสภาวะเกิดไม่ได้กำลังเกิดอยู่ อุเปกขินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิด และ
ปุริสินทรีย์ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ ปุริสินทริยมูละ อุเปกขินทริยมูลี

336
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 337 (เล่ม 84)

ปุริสินทริยมูละ สัทธินทริยมูลี:-
[๖๓๒] ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, สัทธินทรีย์
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่ปุริสภาวะเกิดไม่ได้ เป็นสเหตุกบุคคลกำลังเกิดอยู่
ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สัทธินทรีย์กำลังเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี บุคคลที่ปุริสภาวะเกิด
ไม่ได้ และเป็นอเหตุกบุคคลกำลังเกิดอยู่ก็ดี ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิด
และสัทธินทรีย์ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า สัทธินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ปุริสินทรีย์
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
อเหตุกบุคคล แต่มีปุริสภาวะเกิดได้กำลังเกิดอยู่ สัทธินทรีย์ไม่
ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ปุริสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น,
บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี อเหตุกบุคคลและปุริสภาวะเกิดไม่ได้กำลัง
เกิดอยู่ก็ดี สัทธินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิด และปุริสินทรีย์ก็ไม่ใช่กำลังเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ ปุริสินทริยมูละ สัทธินทริยมูลี

337
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 338 (เล่ม 84)

ปุริสินทริยมูละ ปัญญินทริยมูลี:-
[๖๓๓] ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ปัญญินทรีย์
ก็ไม่ได้กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่ปุริสภาวะเกิดไม่ได้แต่เป็นญาณสัมปยุตตจิตกำลังเกิดอยู่
ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ปัญญินทรีย์กำลังเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี บุคคลที่ปุริสภาวะเกิด
ไม่ได้ และเป็นญาณวิปปยุตตจิตกำลังเกิดอยู่ก็ดี ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลัง
เกิด และปัญญินทรีย์ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า ปัญญินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลได, ปุริสินทรีย์
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่เป็นญาณวิปปยุตตจิต แต่มีปุริสภาวะเกิดได้กำลังเกิดอยู่
ปัญญินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ปุริสินทรีย์กำลังเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี บุคคลที่เป็นญาณวิปป-
ยุตตจิต และไม่มีปุริสภาวะกำลังเกิดอยู่ก็ดี ปัญญินทรีรย์ไม่ใช่กำลังเกิด
และปุริสินทรีย์ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ ปุริสินทริยมูละ มนินทริยมูลี

338
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 339 (เล่ม 84)

ปุริสินทริยมูละ มนินทริยมูลี:-
[๖๓๔] ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, มนินทรีย์
ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่ปุริสภาวะเกิดไม่ได้ แต่มีจิตเกิดได้กำลังเกิดอยู่ ปุริสิน-
ทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่มนินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้น, บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี บุคคลที่จิตเกิดไม่ได้กำลังเกิดอยู่
ก็ดี ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิด และมนินทรีย์ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้น.
ก็หรือว่า มนินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ปุริสินทรีย์
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ ปุริสินทริยมูละ มนินทริยมูลี
ปุริสินทริยมูล จบ

339
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 340 (เล่ม 84)

ชีวิตินทริยมูล
ชีวิตินทริยมูละ โสมนัสสินทริยมูลี:-
[๖๓๕] ชีวิตินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, โสมนัสสิน-
ทรีย์ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ก็หรือว่า โสมนัสสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ชีวิติน-
ทรีย์ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
บุคคลที่เว้นโสมนัสสะกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่
ปราศจากโสมนัสสะในปวัตติกาลก็ดี โสมนัสสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้น แต่ชีวิตินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลทั้ง
หมดกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี โสมนัสสินทรีย์
ไม่ใช่กำ ลังเกิด และชีวิตินทรีย์ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ ชีวิตินทริยมูละ โสมนัสสินทริยมูลี

340
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 341 (เล่ม 84)

ชีวิตินทริยมูละ อุเปกขินทริยมูลี:-
[๖๓๖] ชีวิตินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, อุเปกขินทรีย์
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า อุเปกขินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ชีวิตินทรีย์
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่เว้นอุเปกขากำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่
ปราศจากอุเปกขาในปวัตติกาลก็ดี อุเปกขินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้น แต่ชีวิตินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลทั้งหมด
กำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี อุเปกขินทรีย์ไม่ใช่
กำลังเกิด เเละชีวิตินทรีย์ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ ชีวิตินทริยมูละ อุเปกขินทริยมูลี
ชีวิตินทริยมูละ สัทธินทริยมูลี:-
[๖๓๗] ชีวิตินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, สัทธินทรีย์
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

341
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 342 (เล่ม 84)

ก็หรือว่า สัทธินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ชีวิตินทรีย์
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
อเหตุกบุคคลกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งสัทธาวิปปยุต-
จิตในปวัตติกาลก็ดี สัทธินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่
ชีวิตินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี ใน
ภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี สัทธินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิด และ
ชีวิตินทรีย์ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ ชีวิตินทริยมูละ สัทธินทริยมูลี
ชีวิตินทริยมูละ ปัญญินทริยมูลี:-
[๖๓๘] ชีวิตินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ปัญญินทรีย์
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า ปัญญินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ชีวิตินทรีย์
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

342
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 343 (เล่ม 84)

บุคคลที่เป็นญาณวิปปยุตตจิตกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะ
แห่งญาณวิปปยุตตจิตในปวัตติกาลก็ดี ปัญญินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้น แต่ชีวิตินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลทั้ง
หมดกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ปัญญินทรีย์ไม่
ใช่กำลังเกิด และชีวิตินทรีย์ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ ชีวิตินทริยมูละ ปัญญินทริยมูลี
ชีวิติทริยมูละ มนินทริยมูลี:-
[๖๓๙] ชีวิตินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, มนินทรีย์
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า มนินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ชีวิตินทรีย์
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่ไม่มีจิตกำลังเกิดอยู่ มนินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้น แต่ชีวิตินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลทั้งหมดกำลัง

343
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 344 (เล่ม 84)

ตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี มนินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิด
และชีวิตินทรีย์ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ ชีวิตินทริยมูละ มนินทริยมูลี
ชีวิตินทริยมูล จบ

344
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 345 (เล่ม 84)

โสมนัสสินทริยมูล
โสมนัสสินทริยมูละ อุเปกขินทริยมูลี:-
[๖๔๐] โสมนัสสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, อุเปก-
ขินทรีย์ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีอุเปกขาเกิดได้กำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่ง
อุเปกขาสัมปยุตตจิตในปวัตติกาลก็ดี โสมนัสสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้น แต่อุเปกขินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, ในภังค-
ขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งโสมนัสสวิปป-
ยุตตจิตและอุเปกขาวิปปยุตตจิตก็ดี บุคคลที่เข้านิโรธสมาบัติอยู่ก็ดี
อสัญญสัตตบุคคลก็ดี โสมนัสสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิด และอุเปกขินทรีย์
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า อุเปกขินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, โสมนัส-
สินทรีย์ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีโสมนัสสะเกิดได้กำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่ง
โสมนัสสัมปยุตตจิตในปวัตติกาลก็ดี อุเปกขินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้น แต่โสมนัสสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, ใน
ภังคขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งอุเปกขาวิปป-

345