พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 306 (เล่ม 84)

สัทธินทริยมูล
สัทธินทริยมูละ ปัญญินทริยมูลี:-
[๖๐๑] สัทธินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ปัญญิน-
ทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
สเหตุกบุคคลที่เป็นญาณวิปปยุตตจิตกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาท-
ขณะแห่งสัทธาสัมปยุตตจิต และญาณวิปปยุตตจิต ในปวัตติกาลก็ดี
สัทธินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่ปัญญินทรีย์ไม่ใช่
กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น สเหตุกบุคคลที่เป็นญาณสัมป-
ยุตตจิตกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งสัทธาสัมปยุตตจิต และญาณ
สัมปยุตตจิต ในปวัตติกาลก็ดี สัทธินทรีย์กำลังเกิด และปัญญินทรีย์ก็
กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
ก็หรือว่า ปัญญินทรีย์กำลังเกิด แก่บุคคลใดในภูมิใด, สัทธิน-
ทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ สัทธินทริยมูละ ปัญญินทริยมูลี

306
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 307 (เล่ม 84)

สัทธินทริยมูละ มนินทริยมูลี:-
[๖๐๒] สัทธินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มนินทรีย์
ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า มนินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, สัทธินทรีย์
กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีจิตเกิดได้ และอเหตุกบุคคลกำลังเกิดอยู่ก็ดี ใน
อุปปาทขณะแห่งสัทธาวิปปยุตตจิต ในปวัตติกาลก็ดี มนินทรีย์กำลัง
เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สัทธินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น สเหตุกบุคคลกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่ง
สัทธาสัมปยุตตจิต ในปวัตติกาลก็ดี มนินทรีย์กำลังเกิด และสัทธิน-
ทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น
จบ สัทธินทริยมูละ มนินทริยมูลี
สัทธินทริยมูล จบ

307
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 308 (เล่ม 84)

ปัญญินทริยมูล
ปัญญินทริยมูละ มนินทริยมูลี:-
[๖๐๓] ปัญญินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มนินทรีย์
ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า มนินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ปัญญินทรีย์
ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีจิตเกิดได้ ที่เป็นญาณวิปปยุตตจิตกำลังเกิดอยู่ก็ดี ใน
อุปปาทขณะแห่งญาณวิปปยุตตจิต ในปวัตติกาลก็ดี มนินทรีย์กำลังเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่ปัญญินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลที่เป็นญาณสัมปยุตตจิตกำลังเกิดอยู่ก็ดี ใน
อุปปาทขณะแห่งญาณสัมปยุตตจิต ในปวัตติกาลก็ดี มนินทรีย์กำลังเกิด
และปัญญินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
จบ ปัญญินทริยมูละ มนินทริยมูลี
ปัญญินทริยมูล จบ
ปัจจุปันน ปุคคโลกาสวาระ อนุโลม จบ

308
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 309 (เล่ม 84)

ปัจจุปันน ปุคคลวาระ ปัจจนิก
จักขุนทริยมูล
จักขุนทริยมูละ โสตินทริยมูลี:-
[๖๐๔] จักขุนทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, โสตินทรีย์
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่จักขุเกิดไม่ได้ แต่มีโสตะเกิดได้กำลังเกิดอยู่ จักขุนทรีย์
ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่โสตินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่า
นั้น, บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี บุคคลที่จักขุและโสตะเกิดไม่ได้
กำลังเกิดอยู่ก็ดี จักขุนทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิด และโสตินทรีย์ก็ไม่ใช่
กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า โสตินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, จักขุนทรีย์ก็
ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่โสตะเกิดไม่ได้ แต่มีจักขุเกิดได้กำลังเกิดอยู่ โสตินทรีย์
ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่จักขุนทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่า

309
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 310 (เล่ม 84)

นั้น, บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี บุคคลที่โสตะและจักขุเกิดไม่ได้กำลัง
เกิดอยู่ก็ดี โสตินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิด และจักขุนทรีย์ก็ไม่ใช่กำลังเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ จักขุนทริยมูละ โสตินทริยมูลี
จักขุนทริยมูละ ฆานินทริยมูลี:-
[๖๐๕] จักขุนทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ฆานินทรีย์ก็
ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่จักขุเกิดไม่ได้ แต่มีฆานะเกิดได้กำลังเกิดอยู่ จักขุนทรีย์
ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่โสตินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่า
นั้น, บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี บุคคลที่จักขุและฆานะเกิดไม่ได้
กำลังเกิดอยู่ก็ดี จักขุนทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิด และฆานินทรีย์ก็ไม่ใช่
กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า ฆานินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, จักขุนทรีย์ก็
ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่ฆานะเกิดไม่ได้ แต่มีจักขุเกิดได้กำลังเกิดอยู่ ฆานินทรีย์
ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่จักขุนทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่า

310
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 311 (เล่ม 84)

นั้น, บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี บุคคลที่ฆานะและจักขุเกิดไม่ได้กำลัง
เกิดอยู่ก็ดี ฆานินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิด และจักขุนทรีย์ก็ไม่ใช่กำลังเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ จักขุนทริยมูละ ฆานินทริยมูลี
จักขุนทริยมูละ อิตถินทริยมูลี:-
[๖๐๖] จักขุนทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, อิตถินทรีย์ก็
ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่จักขุเกิดไม่ได้ แต่มีอิตถีภาวะเกิดได้กำลังเกิดอยู่ จักขุน-
ทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อิตถินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้น, บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี บุคคลที่จักขุและอิตถีภาวะเกิด
ไม่ได้กำลังเกิดอยู่ก็ดี จักขุนทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิด และอิตถินทรีย์ก็ไม่ใช่
กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า อิตถินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, จักขุนทรีย์ก็
ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

311
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 312 (เล่ม 84)

บุคคลที่อิตถีภาวะเกิดไม่ได้ แต่มีจักขุเกิดได้กำลังเกิดอยู่ อิตถิน-
ทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่จักขุนทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้น, บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี บุคคลที่อิตถีภาวะและจักขุเกิดไม่ได้
กำลังเกิดอยู่ก็ดี อิตถินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิด และจักขุนทรีย์ก็ไม่ใช่กำลัง
เกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ จักขุนทริยมูละ อิตถินทริยมูลี
จักขุนทริยมูละ ปุริสินทริยมูลี:-
[๖๐๗] จักขุนทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ปุริสินทรีย์ก็
ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่จักขุเกิดไม่ได้ แต่มีปุริสภาวะเกิดได้กำลังเกิดอยู่ จักขุน-
ทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ปุริสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้น, บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี บุคคลที่จักขุและปุริสภาวะเกิด
ไม่ได้กำ ลังเกิดอยู่ก็ดี จักขุนทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิด และปุริสินทรีย์ก็ไม่ใช่
กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, จักขุนทรีย์ก็
ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

312
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 313 (เล่ม 84)

บุคคลที่ปุริสภาวะเกิดไม่ได้ แต่มีจักขุเกิดได้กำลังเกิดอยู่ ปุริสิน-
ทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่จักขุนทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้น, บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี บุคคลที่ปุริสภาวะและจักขุเกิด
ไม่ได้กำลังเกิดอยู่ก็ดี ปุริสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิด และจักขุนทรีย์ก็
ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ จักขุนทริยมูละ ปุริสินทริยมูลี
จักขุนทริยมูละ ชีวิตินทริยมูลี:-
[๖๐๘] จักขุนทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ชีวิตินทรีย์ก็
ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่จักขุเกิดไม่ได้กำลังเกิดอยู่ จักขุนทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้น แต่ชีวิตินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลทั้งหมด
กำลังตายก็ดี จักขุนทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิด และชีวิตินทรีย์ก็ไม่ใช่กำลัง
เกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า ชีวิตินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, จักขุนทรีย์ก็
ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ จักขุนทริยมูละ ชีวิตินทริยมูลี

313
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 314 (เล่ม 84)

จักขุนทริยมูละ โสมนัสสินทริยมูลี:-
[๖๐๙] จักขุนทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, โสมนัสสิน-
ทรีย์ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า โสมนัสสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, จักขุน-
ทรีย์ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่มีจักขุเกิดได้ แต่เว้นโสมนัสสะกำลังเกิดอยู่ โสมนัสสิน-
ทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่จักขุนทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้น, บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี บุคคลที่จักขุเกิดไม่ได้เว้นโสมนัสสะ
กำลังเกิดอยู่ก็ดี โสมนัสสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิด และจักขุนทรีย์ก็ไม่ใช่
กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ จักขุนทริยมูละ โสมนัสสินทริยมูลี

314
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๖ ภาค ๒ - หน้าที่ 315 (เล่ม 84)

จักขุนทริยมูละ อุเปกขินทริยมูลี:-
[๖๑๐] จักขุนทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, อุเปกขินทรีย์
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่จักขุเกิดไม่ได้ แต่มีอุเปกขาเกิดได้กำลังเกิดอยู่ จักขุน-
ทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อุเปกขินทรีย์กำลังเกิดแก่
บุคคลเหล่านั้น, บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี บุคคลที่จักขุเกิดไม่ได้
เว้นอุเปกขากำ ลังเกิดอยู่ก็ดี จักขุนทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิด และอุเปกขินทรีย์
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
ก็หรือว่า อุเปกขินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, จักขุนทรีย์
ก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่เว้นอุเปกขา แต่มีจักขุเกิดได้กำลังเกิดอยู่ อุเปกขิน-
ทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่จักขุนทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้น. บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี บุคคลที่จักขุเกิดไม่ได้เว้นอุเปกขา
กำลังเกิดอยู่ก็ดี อุเปกขินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิด จักขุนทรีย์ก็ไม่ใช่
กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ จักขุนทริยมูละ อุเปกขินทริยมูลี

315