พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 481 (เล่ม 83)

กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐานุสย
วิจิกิจฉานุสย ภวราคานุสยมูล
ฉักกมูลกะ - กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐานุสย
วิจิกิจฉานุสย - ภวราคานุสยมูละ อวิชชานุสยมูลี :-
[๑๔๕๒] บุคคลใด กำหนดรู้กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย
มานานุสัย ทิฏฐานุสัย วิจิกิจฉานุสัย และภรราคานุสัย จากที่ใด,
บุคคลนั้นย่อมกำหนดรู้อวิชชานุสัย จากที่นั้น ใช่ไหม ?
ไม่มี.
ก็หรือว่าบุคคลใด กำหนดรู้อวิชชานุสัย จากที่ใด, บุคคลนั้น
ย่อมกำหนดรู้กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย วิจิกิจ-
ฉานุสัย และภวราคานุสัย จากที่นั้น ใช่ไหม ?
บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค กำหนดรู้ที่ทุกข-
เวทนา บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรคนั้น ย่อมกำหนด
รู้อวิชชานุสัย จากที่นั้น แต่บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัต-
มรรคนั้นไม่ใช่จะกำหนดรู้กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐา-
นุสัย วิจิกิจฉานุสัย และภวราคานุสัย จากที่นั้น, บุคคลนั้น
นั่นแหละ กำหนดรู้ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ บุคคลนั้น ย่อมกำหนดรู้
อวิชชานุสัย และมานานุสัย จากที่นั้น แต่บุคคลนั้น ไม่ใช่จะกำหนดรู้

481
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 482 (เล่ม 83)

กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย ทิฏฐานุสัย วิจิกิจฉานุสัย และภวราคา-
นุสัย จากที่นั้น, บุคคลนั้นนั่นแหละ กำหนดรู้ในรูปธาตุ ใน
อรูปธาตุ บุคคลนั้น ย่อมกำหนดรู้อวิชชานุสัย มานานุสัย และภว-
ราคานุสัย จากที่นั้น แต่บุคคลนั้น ไม่ใช่จะกำหนดรู้กามราคานุสัย
ปฏิฆานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้น,
จบ กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย -ทิฏฐานุสย-
วิจิกิจฉานุสย - ภวราคานุสยมูละ อวิชชานุสยมูลี
กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐานุสย-
วิจิกิจฉานุสย - ภวราคานุสยมูล จบ
ฉักกมูลกะ จบ
อุปปัตติฏฐานโอกาสวาระ อนุโลม จบ

482
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 483 (เล่ม 83)

อุปปัตติฏฐานปุคคลวาระ ปัจจนิก
กามราคานุสยมูล
เอกมูลกะ - กามราคานุสยมูละ ปฏิฆานุสยมูลี :-
[๑๔๕๓] บุคคลใด ไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย, บุคคลนั้น
ย่อมไม่กำหนดรู้ปฏิฆานุสัย ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า บุคคลใด ไม่กำหนดรู้ปฏิฆานุสัย บุคคลนั้น ย่อมไม่
กำหนดรู้ กามราคานุสัย ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ กามราคานุสยมูละ ปฏิฆานุสยมูลี
กามราคานุสยมูละ มานานุสยมูลี :-
บุคคลใด ไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย, บุคคลนั้น ย่อมไม่กำหนด
รู้มานานุสัย ใช่ไหม ?
บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค ไม่กำหนดรู้กาม-

483
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 484 (เล่ม 83)

ราคานุสัย แต่จะไม่ใช่ไม่กำหนดรู้มานานุสัย, บุคคลทั้งหลายที่เหลือ
เว้นบุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยมรรค ๒ จำพวก ย่อมไม่กำหนดรู้
กามราคานุสัย และไม่กำหนดรู้มานานุสัย.
ก็หรือว่า บุคคลใด ไม่กำหนดรู้มานานุสัย, บุคคลนั้น ย่อมไม่
กำหนดรู้กามราคานุสัย ใช่ไหม ?
บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอนาคามิมรรค ย่อมไม่กำหนดรู้
มานานุสัย แต่จะไม่ใช่ไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย, บุคคลทั้งหลายที่
เหลือ เว้นบุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยมรรค ๒ จำพวก ย่อมไม่
กำหนดรู้มานานุสัย และไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย.
จบ กามราคานุสยมูละ ทิฏฐานุสยาทิมูลี
กามราคานสุยมูละ ภวราคานุสยมูลี :-
บุคคลใด ไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย บุคคลนั้น ย่อมไม่กำหนด
รู้ทิฏฐานุสัย ฯลฯ วิจิกิจฉานุสัย ใช่ไหม ?
บุคคลที่ ๘ ไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย แต่จะไม่ใช่ไม่กำหนดรู้
วิจิกิจฉานุสัย, บุคคลทั้งหลายที่เหลือ เว้นบุคคลผู้มีความพร้อมเพรียง
ด้วยอนาคามิมรรค และบุคคลที่ ๘ ย่อมไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย และ
ไม่กำหนดรู้วิจิกิจฉานุสัย.

484
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 485 (เล่ม 83)

ก็หรือว่า บุคคลใด ไม่กำหนดรู้วิจิกิจฉานุสัย, บุคคลนั้น ย่อม
ไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย ใช่ไหม ?
บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอนาคามิมรรค ไม่กำหนดรู้วิจิ-
กิจฉานุสัย แต่จะไม่ใช่ไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย, บุคคลทั้งหลายที่
เหลือ เว้นบุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอนาคามิมรรค และบุคคลที่
๘ ย่อมไม่กำหนดรู้วิจิกิจฉานุสัย และไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย.
จบกามราคานุสยมูละ ทิฏฐานุสยาทิมูลี
กามราคานุสยมูละ ภวราคานุสยมูลี :-
บุคคลใด ไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย บุคคลนั้น ย่อมไม่กำหนด
รู้ภวราคานุสัย ฯลฯ อวิชชานุสัย ใช่ไหม ?
บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค ไม่กำหนดรู้กาม-
ราคานุสัย แต่จะไม่ใช่ไม่กำหนดรู้อวิชชานุสัย, บุคคลทั้งหลายที่เหลือ
เว้นบุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยมรรค ๒ จำพวก ย่อมไม่กำหนดรู้
กามราคานุสัย และไม่กำหนดรู้อวิชชานุสัย.
ก็หรือว่า บุคคลใด ไม่กำหนดรู้อวิชชานุสัย, บุคคลนั้น ย่อมไม่
กำหนดรู้กามราคานุสัย ใช่ไหม ?

485
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 486 (เล่ม 83)

บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอนาคามิมรรค ไม่กำหนดรู้
อวิชชานุสัย แต่จะไม่ใช่ไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย. บุคคลทั้งหลายที่
เหลือ เว้นบุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยมรรค ๒ จำพวก ย่อมไม่
กำหนดรู้อวิชชานุสัย และไม่กำหนดรู้กามราคานุสัย.
จบ กามราคานุสยมูละ ภวราคานุสยมูลี
กามราคานุสยมูล จบ
ปฏิฆานุสยมูล
ปฏิฆานุสยมูละ มานานุสยมูลี :-
[๑๔๕๔] บุคคลใด ไม่กำหนดรู้ปฏิฆานุสัย, บุคคลนั้น ย่อม
ไม่กำหนดรู้มานานุสัย ใช่ไหม ?
บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค ไม่กำหนดรู้ปฏิ-
ฆานุสัย แต่จะไม่ใช่ไม่กำหนดรู้มานานุสัย, บุคคลทั้งหลายที่เหลือ
เว้นบุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยมรรค ๒ จำพวก ย่อมไม่กำหนดรู้
ปฏิฆานุสัย และไม่กำหนดรู้มานานุสัย.
ก็หรือว่า บุคคลใด ไม่กำหนดรู้มานานุสัย, บุคคลนั้น ย่อมไม่
กำหนดรู้ปฏิฆานุสัย ใช่ไหม ?

486
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 487 (เล่ม 83)

บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอนาคามิมรรค ไม่กำหนดรู้
มานานุสัย แต่จะไม่ใช่ไม่กำหนดรู้ปฏิฆานุสัย, บุคคลทั้งหลายที่เหลือ
เว้นบุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยมรรค ๒ จำพวก ย่อมไม่กำหนดรู้
มานานุสัย และไม่กำหนดรู้ปฏิฆานุสัย.
จบ ปฏิฆานุสยมูละ มานานุสยมูลี
ปฏิฆานุสยมูละ ทิฏฐานุสยาทิมูลี :-
บุคคลใด ไม่กำหนดรู้ปฏิฆานุสัย บุคคลนั้น, ย่อมไม่กำหนด
รู้ทิฏฐานุสัย ฯลฯ วิจิกิจฉานุสัย ใช่ไหม ?
บุคคลที่ ๘ ไม่กำหนดรู้ปฏิฆานุสัย แต่จะไม่ใช่ไม่กำหนดรู้วิจิ-
กิจฉานุสัย, บุคคลทั้งหลายที่เหลือ เว้นบุคคลผู้มีความพร้อมเพรียง
ด้วยอนาคามิมรรค และบุคคลที่ ๘ ย่อมไม่กำหนดรู้ปฏิฆานุสัย และ
ไม่กำหนดรู้วิจิกิจฉานุสัย.
ก็หรือว่า บุคคลใด ไม่กำหนดรู้วิจิกิจฉานุสัย, บุคคลนั้น ย่อม
ไม่กำหนดรู้ปฏิฆานุสัย ใช่ไหม ?
บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอนาคามิมรรค ย่อมไม่กำหนดรู้
วิจิกิจฉานุสัย แต่จะไม่ใช่ไม่กำหนดรู้ปฏิฆานุสัย บุคคลทั้งหลายที่

487
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 488 (เล่ม 83)

เหลือ เว้นบุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอนาคามิมรรค และบุคคลที่
๘ ย่อมไม่กำหนดรู้วิจิกิจฉานุสัย และไม่กำหนดรู้ปฏิฆานุสัย.
จบ ปฏิฆานุสยมูละ ทิฏฐานสุยาทิมูลี
ปฏิฆานุสยมูละ ภวราคานุสยาทิมูลี :-
บุคคลใด ไม่กำหนดรู้ปฏิฆานุสัย, บุคคลนั้น ย่อมไม่กำหนดรู้
ภวราคานุสัย ฯลฯ อวิชชานุสัย ใช่ไหม ?
บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค ย่อมไม่กำหนดรู้
ปฏิฆานุสัย แต่จะไม่ใช่ไม่กำหนดรู้อวิชชานุสัย, บุคคลทั้งหลายที่เหลือ
เว้นบุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยมรรค ๒ จำพวก ย่อมไม่กำหนดรู้
ปฏิฆานุสัย และไม่กำหนดรู้อวิชชานุสัย.
ก็หรือว่า บุคคลใด ไม่กำหนดรู้อวิชชานุสัย, บุคคลนั้น ย่อม
ไม่กำหนดรู้ปฏิฆานุสัย ใช่ไหม ?
บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอนาคามิมรรค ย่อมกำหนดรู้
อวิชชานุสัย แต่จะไม่ใช่ไม่กำหนดรู้ปฏิฆานุสัย, บุคคลทั้งหลายที่เหลือ
เว้นบุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยมรรค ๒ จำพวก ย่อมไม่กำหนดรู้
อวิชชานุสัย และไม่กำหนดรู้ปฏิฆานุสัย.
จบ ปฏิฆานุสยมูละ ภวราคานุสยาทิมูลี
ปฏิฆานุสยมูล จบ

488
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 489 (เล่ม 83)

มานานุสยมูล
มานานุสยมูละ ทิฏฐานุสยาทิมูลี :-
[๑๔๕๕] บุคคลใด ไม่กำหนดรู้มานานุสัย, บุคคลนั้น ย่อม
ไม่กำหนดรู้ทิฏฐานุสัย ฯลฯ วิจิกิจฉานุสัย ใช่ไหม ?
บุคคลที่ ๘ ย่อมไม่กำหนดรู้มานานุสัย แต่จะไม่ใช่ไม่กำหนดรู้
วิจิกิจฉานุสัย, บุคคลทั้งหลายที่เหลือ เว้นบุคคลผู้มีความพร้อม
เพรียงด้วยอรหัตมรรค และบุคคลที่ ๘ ย่อมไม่กำหนดรู้มานานุสัย
และไม่กำหนดรู้วิจิกิจฉานุสัย.
ก็หรือว่า บุคคลใด. ไม่กำหนดรู้วิจิกิจฉานุสัย บุคคลนั้น ย่อม
ไม่กำหนดรู้มานานุสัย ใช่ไหม ?
บุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค ย่อมไม่กำหนดรู้
วิจิกิจฉานุสัย แต่จะไม่ใช่ไม่กำหนดรู้มานานุสัย, บุคคลที่ทั้งหลายที่
เหลือ เว้นบุคคลผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค และบุคคลที่
๘ ย่อมไม่กำหนดรู้วิจิกิจฉานุสัย และไม่กำหนดรู้มานานุสัย.
จบ มานานุสยมูล ทิฏฐานุสยาทิมูลี
มานานุสยมูล ภวราคานุสยาทิมูลี :-
บุคคลใด ไม่กำหนดรู้มานานุสัย บุคคลนั้น, ย่อมไม่กำหนดรู้ภว-

489
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 490 (เล่ม 83)

ราคานุสัย ฯลฯ อวิชชานุสัย ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า บุคคลใด ไม่กำหนดรู้อวิชชานุสัย, บุคคลนั้น ย่อม
ไม่กำหนดรู้มานานุสัยใช่ไหม ?
ใช่.
จบ มานานุสยมูละ ภวราคานุสยาทิมูลี
มานานุสยมูล จบ
ทิฏฐานุสยมูล
ทิฏฐานุสยมูละ วิจิกิจฉานุสยมูลี :-
[๑๔๕๖] บุคคลใด ไม่กำหนดรู้ทิฏฐานุสัย, บุคคลนั้น ย่อม
ไม่กำหนดรู้วิจิกิจฉานุสัย ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า บุคคลใด ไม่กำหนดรู้วิจิกิจฉานุสัย, บุคคลนั้น ย่อม
ไม่กำหนดรู้ทิฏฐานุสัยใช่ไหม ?
ใช่ ฯลฯ
จบ ทิฏฐานุสยมูละ วิจิกิจฉานุสยมูลี
ทิฏฐานุสยมูล จบ

490