พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 251 (เล่ม 83)

บุคคลไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยภวราคานุสัย และไม่มีความนอนเนื่อง
อยู่ด้วยกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจ-
ฉานุสัย จากที่นั้น คือที่อปริยาปันนธรรม ฯลฯ
จบ กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐานุสย -
วิจิกิจฉานุสยมูละ ภวราคานุสยมูลี
กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐานุสย-
วิจิกิจฉานุสยมูล จบ
กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐานุสย -
วิจิกิจฉานุสย - ภวราคานุสยมูล
ฉักกมูลกะ - กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฎฐานุสย
-วิจิกิจฉานุสย - ภวราคานุสยมูละ อวิชชานุสย -
มูลี :-
[๑๓๔๒] บุคคลไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย ปฏิ-
ฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย วิจิกิจฉานุสัย และภวราคานุสัย
จากที่ใด, ก็ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยอวิชชานุสัย จากที่นั้น ใช่ไหม ?

251
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 252 (เล่ม 83)

ใช่.
ก็หรือว่า บุคคลไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยอวิชชานุสัย จาก
ที่ใด, ก็ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย
ทิฏฐานุสัย วิจิกิจฉานุสัย และภวราคานุสัย จากที่นั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐานุสย -
วิจิกิจฉานุสย - ภวราคานุสยมูละ อวิชชานุสยมูลี
กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐานุสย - วิจิกิจฉานุสย -
ภวราคานุสยมูล จบ
ฉักกมูลกะ จบ
อัปปัตติฏฐานโอกาสวาระ ปัจจนิก จบ

252
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 253 (เล่ม 83)

อุปปัตติฐานปุคคโลกาสวาระ ปัจจนิก
กามราคานุสยมูล
เอกมูลกะ - กามราคานุสยมูละ ปฏิฆานุสยมูลี :-
[๑๓๔๓] บุคคลไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย จาก
ที่ใด, บุคคลนั้นก็ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยปฏิฆานุสัย จากที่นั้น
ใช่ไหม ?
บุคคล ๓ จำพวก ไม่มีความนอนเนื่องที่ทุกขเวทนา บุคคล ๓
จำพวกเหล่านั้น ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย จากที่นั้น
แต่บุคคล ๓ จำพวกเหล่านั้นไม่ใช่ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยปฏิฆานุสัย
จากที่นั้น, บุคคลเหล่านั้นนั่นแหละ ไม่มีความนอนเนื่องที่อปริยา-
ปันนธรรม ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ บุคคลเหล่านั้น ไม่มีความนอนเนื่อง
อยู่ด้วยกามราคานุสัย และไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยปฏิฆานุสัย จาก
ที่นั้น บุคคล ๒ จำพวก ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย
และไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยปฏิฆานุสัย ณ ที่ทั้งปวง.
ก็หรือว่า บุคคลใดไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยปฏิฆานุสัย จาก
ที่ใด, บุคคลนั้นก็ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย จากที่นั้น
ใช่ไหม ?

253
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 254 (เล่ม 83)

บุคคล ๓ จำพวก ไม่มีความนอนเนื่องที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ
บุคคล ๓ จำพวกเหล่านั้น ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยปฏิฆานุสัย จาก
ที่นั้น แต่บุคคลเหล่านั้น ไม่ใช่ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย
จากที่นั้น, บุคคลเหล่านั้นนั่นแหละ ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยอปริ-
ยาปันนธรรม ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ บุคคลเหล่านั้น ไม่มีความนอน-
เนื่องอยู่ด้วยปฏิฆานุสัย และไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย
จากที่นั้น, บุคคล ๒ จำพวก ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยปฏิฆานุสัย
และไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย ณ ที่ทั้งปวง.
จบ กามราคานุสยมูละ ปฏิฆานุสยมูลี
กามราคานุสยมูละ มานานุสยมูลี :-
บุคคลใดไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย จากที่ใด
บุคคลนั้น ก็ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยมานานุสัย จากที่นั้น ใช่ไหม ?
บุคคล ๓ จำพวก ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ
บุคคล ๓ จำพวกเหล่านั้น ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย
จากที่นั้น แต่บุคคลเหล่านั้นไม่ใช่ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยมานานุสัย
จากที่นั้น ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยมานานุสัย จากที่นั้น บุคคล
เหล่านั้นนั่นแหละ ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ที่ทุกขเวทนา ที่อปริยา-

254
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 255 (เล่ม 83)

ปันนธรรม บุคคลเหล่านั้น ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย
และไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยมานานุสัย จากที่นั้น, พระอนาคามีไม่มี
ความนอนเนื่องอยู่ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ พระ-
อนาคามีนั้น ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย จากที่นั้น แต่
พระอนาคามีนั้น ไม่ใช่ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยมานานุสัย จากที่นั้น
บุคคลนั้นนั่นแหละ ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ที่ทุกขเวทนา ที่อปริยา-
ปันนธรรม บุคคลนั้นไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย และ
ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยมานานุสัย จากที่นั้น พระอรหันต์ไม่มีความ
นอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย และไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยมานา-
นุสัย ในที่ทั้งปวง.
ก็หรือว่า บุคคลใด ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยมานานุสัย, จาก
ที่ใด, บุคคลนั้น ก็ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย จากที่นั้น
ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ กามราคานุสยมูละ มานุสยมูลี
กามราคานุสยมูละ ทิฏฐานุสยาทิมูลี :-
บุคคลใดไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย จากที่ใด
บุคคลนั้น ก็ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยทิฏฐานุสัย ฯ ล ฯ วิจิกิจฉานุสัย
จากที่นั้น ใช่ไหม ?

255
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 256 (เล่ม 83)

ปุถุชนไม่มีความนอนเนื่องอยู่ที่ทุกขเวทนา รูปธาตุ อรูปธาตุ
ปุถุชนนั้นไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย จากที่นั้น แต่
ปุถุชนนั้น ไม่ใช่ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยวิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้น,
บุคคลนั้นนั่นแหละ ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ที่อปริยาปันนธรรม บุคคล
นั้น ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย และไม่มีความนอนเนื่อง
อยู่ด้วยวิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้น, บุคคล ๒ จำพวก ไม่มีความนอนเนื่อง
อยู่ด้วยกามราคานุสัย และไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยวิจิกิจฉานุสัย ใน
ที่ทั้งปวง.
ก็หรือว่า บุคคลใดไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยวิจิกิจฉานุสัย
จากที่ใด, บุคคลนั้น ก็ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย จาก
ที่นั้น ใช่ไหม ?
บุคคล ๒ จำพวก ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ที่เวทนา ๒ ใน
กามธาตุ บุคคล ๒ จำพวกเหล่านั้น ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยวิจิกิจ-
ฉานุสัย จากที่นั้น แต่บุคคลเหล่านั้น ไม่ใช่ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วย
กามราคานุสัย จากที่นั้น, บุคคลเหล่านั้นนั่นแหละ ไม่มีความนอน-
เนื่องอยู่ที่ทุกขเวทนา ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ อปริยาปันนธรรม บุคคล
เหล่านั้น ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยวิจิกิจฉานุสัย และไม่มีความ
นอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย จากที่นั้น บุคคล ๒ จำพวก ไม่มี

256
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 257 (เล่ม 83)

ความนอนเนื่องอยู่ด้วยวิจิกิจฉานุสัย และไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วย
กามราคานุสัย ในที่ทั้งปวง.
จบ กามราคานุสยมูละ ทิฏฐานุสยาทิมูลี
กามราคานุสยมูละ ภวราคานุสยมูลี :-
บุคคลใดไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย จากที่ใด,
บุคคลนั้น ก็ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยภวราคานุสัย จากที่นั้น,
ใช่ไหม ?
บุคคล ๓ จำพวก ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ
บุคคล ๓ จำพวกเหล่านั้น ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย
จากที่นั้น แต่บุคคลเหล่านั้น ไม่ใช่ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วย ภวราคา-
นุสัย จากที่นั้น บุคคลเหล่านั้นนั่นแหละไม่มีความนอนเนื่องอยู่ที่ทุกข-
เวทนา อปริยาปันนธรรม บุคคลเหล่านั้น ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วย
กามราคานุสัย และไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยภวราคานุสัย จากที่นั้น,
พระอนาคามีไม่มีความนอนเนื่องอยู่ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ พระอนาคามี
นั้น ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย จากที่นั้น บุคคลนั้น
นั้นนั่นแหละ ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ที่เวทนา ๓ ในกามธาตุ ที่
อปริยาปันนธรรม บุคคลนั้น ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย

257
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 258 (เล่ม 83)

และไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยภวราคานุสัย จากที่นั้น, พระอรหันต์
ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย และไม่มีความนอนเนื่องอยู่
ด้วยภวราคานุสัย ในที่ทั้งปวง.
ก็หรือว่า บุคคลใดไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยภวราคานุสัย จาก
ที่ใด, บุคคลนั้น ก็ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย จากที่นั้น
ใช่ไหม ?
บุคคล ๓ จำพวก ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ
บุคคล ๓ จำพวกเหล่านั้น ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยภวราคานุสัย
จากที่นั้น แต่บุคคลเหล่านั้นไม่ใช่ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคา-
นุสัย จากที่นั้น บุคคลเหล่านั้นนั่นแหละ ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ที่
เวทนา ในอปริยาปันนธรรม บุคคลเหล่านั้น ไม่มีความนอนเนื่อง
อยู่ด้วยภวราคานุสัย และไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย
จากที่นั้น พระอรหันต์ ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยภวราคานุสัย และ
ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย ในที่ทั้งปวง.
จบ กามราคานุสยมูละ ภวราคานุสยมูลี
กามราคานุสยมูละ อวิชชานุสยมูลี :-
บุคคลใดไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย จากที่ใด,
บุคคลนั้น ก็ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยอวิชชานุสัย จากที่นั้น
ใช่ไหม ?

258
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 259 (เล่ม 83)

บุคคล ๓ จำพวก ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ที่ทุกขเวทนา รูปธาตุ
อรูปธาตุ บุคคล ๓ จำพวกเหล่านั้น ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกาม-
ราคานุสัย จากที่นั้น แต่บุคคลเหล่านั้นไม่ใช่ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วย
อวิชชานุสัย จากที่นั้น บุคคลเหล่านั้นนั่นแหละ ไม่มีความนอนเนื่อง
อยู่ที่อปริยาปันนธรรม บุคคลเหล่านั้น ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วย
กามราคานุสัย และไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยอวิชชานุสัย จากที่นั้น
พระอนาคามี ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ที่เวทนา ๓ ในกามธาตุ ที่รูปธาตุ
อรูปธาตุ พระอนาคามีนั้น ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย
จากที่นั้น แต่พระอนาคามีนั้นไม่ใช่ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยอวิชชา-
นุสัย จากที่นั้น, บุคคลเหล่านั้นนั่นแหละ ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ที่
อปริยาปันนธรรม บุคคลนั้นไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย
และไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยอวิชชานุสัย จากที่นั้น, พระอรหันต์ไม่มี
ความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย และไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วย
อวิชชานุสัย ในที่ทั้งปวง.
ก็หรือว่า บุคคลใดไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยอวิชชานุสัย จาก
ที่ใด, บุคคลนั้น ก็ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย จากที่นั้น
ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ กามราคานุสยมูละ อวิชชานุสยมูลี
กามราคานุสยมูล จบ

259
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 260 (เล่ม 83)

ปฏิฆานุสยมูล
ปฏิฆานุสยมูละ มานานุสยมูลี :-
[๑๓๔๔] บุคคลใด ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยปฏิฆานุสัย จาก
ที่ใด, บุคคลนั้น ก็ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยมานานุสัย จากที่นั้น
ใช่ไหม ?
บุคคล ๓ จำพวก ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ
ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ บุคคล ๓ จำพวกเหล่านั้น ไม่มีความนอนเนื่อง
อยู่ด้วยปฏิฆานุสัย จากที่นั้น แก่บุคคลเหล่านั้น ไม่ใช่ไม่มีความนอน-
เนื่องอยู่ด้วยมานานุสัย จากที่นั้น, บุคคลเหล่านั้นนั่นแหละ ไม่มีความ
นอนเนื่องอยู่ที่อปริยาปันนธรรม บุคคลเหล่านั้นไม่มีความนอนเนื่อง
อยู่ด้วยปฏิฆานุสัย และไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยมานานุสัย จากที่นั้น,
พระอนาคามี ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ ที่รูปธาตุ
อรูปธาตุ พระอนาคามีนั้น ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยปฎิฆานุสัย
จากที่นั้น แก่พระอนาคามีนั้น ไม่ใช่ไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยมานา-
นุสัย จากที่นั้น บุคคลนั้นนั่นแหละไม่มีความนอนเนื่องอยู่ที่ทุกขเวทนา
ที่อปริยาปันนธรรม บุคคลนั้นไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยปฎิฆานุสัย
และไม่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยมานานุสัย จากที่นั้น, พระอรหันต์ไม่มี

260