พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 181 (เล่ม 83)

กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐานุสย -
วิจิกิจฉานุสยมูล จบ
ปัญจกมูลกะ จบ
กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐานุสย-
วิจิกิจฉานุสย - ภวราคานุสยมูล
ฉักกมูลกะ - กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐานุสย
วิจิกิจฉานุสย - ภวราคานุสยมูละ อวิชชานุสยมูลี :-
[๑๓๐๙] บุคคลมีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย ปฏิฆา-
นุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย วิจิกิจฉานุสัย และภวราคานุสัย จาก
ที่ใด, ก็มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยอวิชชานุสัย จากที่นั้น ใช่ไหม ?
ไม่มี.
ก็หรือว่า บุคคลมีความนอนเนื่องอยู่ด้วยอวิชชานุสัย จากที่ใด, ก็
มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐา-
นุสัย วิจิกิจฉานุสัย และภวราคานุสัย จากที่นั้น ใช่ไหม ?
บุคคลมีความนอนเนื่องอยู่ด้วยอวิชชานุสัย มานานุสัย ทิฏฐา-
นุสัย วิจิกิจฉานุสัย และภวราคานุสัย จากที่นั้น คือที่รูปธาตุ อรูปธาตุ
แต่ไม่ใช่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย และปฏิฆานุสัย จากที่
นั้น, บุคคลมีความนอนเนื่องอยู่ด้วยอวิชชานุสัย กามราคานุสัย มานา-

181
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 182 (เล่ม 83)

นุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้น คือที่เวทนา ๒ ใน
กามธาตุ แต่ไม่ใช่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยปฏิฆานุสัย และภวราคานุสัย
จากที่นั้น, บุคคลมีความนอนเนื่องอยู่ด้วยอวิชชานุสัย ปฏิฆานุสัย
ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้น คือที่ทุกขเวทนา แต่ไม่ใช่มี
ความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย มานานุสัย และภวราคานุสัย
จากที่นั้น.
จบ กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐานุสย-
วิจิกิจฉานุสย - ภวราคานุสยมูละ อวิชชานุสยมูลี
กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐานุสย - วิจิกิจฉานุสย-
ภวราคานุสยมูล จบ
ฉักกมูลกะ จบ
อุปปัตติฏฐานโอกาสวาระ อนุโลม จบ

182
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 183 (เล่ม 83)

อุปปัตติฏฐานปุคคโลกาสวาระ อนุโลม
กามราคานุสยมูล
เอกมูลกะ - กามราคานุสยมูล - ปฏิฆานุสยมูลี :-
[๑๓๑๐] บุคคลใดมีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย จาก
ที่ใด, บุคคลนั้นก็มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยปฏิฆานุสัย จากที่นั้น ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
ก็หรือว่า บุคคลใดมีความนอนเนื่องอยู่ด้วยปฏิฆานุสัย จากที่ใด ?
บุคคลนั้นก็มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย จากที่นั้น ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
จบ กามราคานุสยมูละ ปฏิฆานุสยมูลี
กามราคานุสยมูละ มานานุสยมูลี :-
บุคคลใดมีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย จากที่ใด, บุคคล
นั้นก็มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยมานานุสัย จากที่นั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า บุคคลใดมีความนอนเนื่องอยู่ด้วยมานานุสัย จากที่ใด,
บุคคลนั้นก็มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย จากที่นั้น ใช่ไหม ?

183
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 184 (เล่ม 83)

พระอนาคามี มีความนอนเนื่องอยู่ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ ที่
รูปธาตุ อรูปธาตุ พระอนาคามีนั้น มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยมานานุสัย
จากที่นั้น แต่พระอนาคามีนั้นไม่ใช่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคา-
นุสัย จากที่นั้น บุคคล ๓ จำพวก มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยที่รูปธาตุ
อรูปธาตุ บุคคล ๓ จำพวกเหล่านั้น มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยมานานุสัย
จากที่นั้น แต่บุคคล ๓ จำพวกเหล่านั้น ไม่ใช่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วย
กามราคานุสัย จากที่นั้น บุคคลเหล่านั้นนั่นแหละ มีความนอนเนื่อง
อยู่ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ บุคคลเหล่านั้น ก็มีความนอนเนื่องอยู่ด้วย
กามราคานุสัย จากที่นั้น.
จบ กามราคานุสยมูละ มานานุสยมูลี
กามราคานุสยมูละ ทิฏฐานุสยาทิมูลี :-
บุคคลใดมีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย จากที่ใด บุคคล
นั้นก็มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยทิฏฐานุสัย ฯ ล ฯ วิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้น
ใช่ไหม ?
บุคคล ๒ จำพวก มีความนอนเนื่องอยู่ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ
บุคคล ๒ จำพวกเหล่านั้น มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย จาก
ที่นั้น แต่บุคคลเหล่านั้น ไม่ใช่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยวิจิกิจฉานุสัย จาก
ที่นั้น ปุถุชนมีความนอนเนื่องอยู่ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ ปุถุชนนั้น

184
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 185 (เล่ม 83)

มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย และมีความนอนเนื่องอยู่ด้วย
วิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้น.
ก็หรือว่า บุคคลใดมีความนอนเนื่องอยู่ด้วยวิจิกิจฉานุสัย จาก
ที่ใด, บุคคลนั้นก็มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย จากที่นั้น
ใช่ไหม ?
ปุถุชนมีความนอนเนื่องอยู่ที่ทุกขเวทนา ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ
ปุถุชนนั้น มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยวิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้น แต่ปุถุชน
นั้นไม่ใช่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย จากที่นั้น, บุคคลนั้น
แหละ มีความนอนเนื่องอยู่ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ บุคคลนั้นมีความ
นอนเนื่องอยู่ด้วยวิจิกิจฉานุสัย และก็มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคา-
นุสัย จากที่นั้น.
จบ กามราคานุสยมูละ ทิฏฐานุสยมูลี
กามราคานุสยมูละ ภวราคานุสยมูลี :-
บุคคลใดมีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย จากที่ใด, บุคคล
นั้นก็มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยภวราคานุสัย จากที่นั้น ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
ก็หรือว่า บุคคลใดมีความนอนเนื่องอยู่ด้วยภวราคานุสัย จากที่

185
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 186 (เล่ม 83)

ใด, บุคคลนั้นก็มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย จากที่นั้น
ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
จบ กามราคานุสยมูละ ภวราคานุสยมูลี
กามราคานุสยมูละ อวิชชานุสยมูลี :-
บุคคลใดมีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย จากที่ใด, บุคคล
นั้นก็มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยอวิชชานุสัย จากที่นั้น ใช่ไหม ?
ก็หรือว่า บุคคลใดมีความนอนเนื่องอยู่ด้วยอวิชชานุสัย จากที่ใด,
บุคคลนั้นก็มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย จากที่นั้น ใช่ไหม ?
พระอนาคามี มีความนอนเนื่องอยู่ที่เวทนา ๓ ในกามธาตุ ที่
รูปธาตุ อรูปธาตุ พระอนาคามีนั้นมีความนอนเนื่องอยู่ด้วยอวิชชานุสัย
จากที่นั้น แต่พระอนาคามีนั้นไม่ใช่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคา-
นุสัย จากที่นั้น, บุคคล ๓ จำพวก มีความนอนเนื่องอยู่ที่ทุกขเวทนา
ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ บุคคล ๓ จำพวกเหล่านั้น มีความนอนเนื่องอยู่ด้วย
อวิชชานุสัย จากที่นั้น แต่บุคคลเหล่านั้นไม่ใช่มีความนอนเนื่องอยู่
ด้วยกามราคานุสัย จากที่นั้น, บุคคลเหล่านั้นนั่นแหละ มีความนอน-

186
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 187 (เล่ม 83)

เนื่องอยู่ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ บุคคลเหล่านั้นมีความนอนเนื่องอยู่ด้วย
อวิชชานุสัย และก็มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยกามราคานุสัย จากที่นั้น.
จบ กามราคานุสยมูละ ภวราคานุสยมูลี
กามราคานุสยมูล จบ
ปฏิฆานุสยมูล
ปฏิฆานุสยมูละ มานานุสยมูลี :-
[๑๓๑๑] บุคคลใดมีความนอนเนื่องอยู่ด้วยปฏิฆานุสัย จาก
ที่ใด บุคคลนั้นก็มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยมานานุสัย จากที่นั้น ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
ก็หรือว่า บุคคลใดมีความนอนเนื่องอยู่ด้วยมานานุสัย จากที่ใด,
บุคคลนั้นก็มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยปฏิฆานุสัย จากที่นั้น ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
จบ ปฏิฆานุสยมูละ มานานุสยมูลี
ปฏิฆานุสยมูละ ทิฏฐานุสยาทิมูลี :-
บุคคลใดมีความนอนเนื่องอยู่ด้วยปฏิฆานุสัย จากที่ใด, บุคคล
นั้นก็มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยทิฏฐานุสัย ฯ ล ฯ วิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้น
ใช่ไหม ?

187
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 188 (เล่ม 83)

บุคคล ๒ จำพวก มีความนอนเนื่องอยู่ที่ทุกขเวทนา บุคคล
เหล่านั้นมีความนอนเนื่องอยู่ด้วยปฏิฆานุสัย จากที่นั้น แต่บุคคลเหล่า
นั้นไม่ใช่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยวิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้น, ปุถุชนมี
ความนอนเนื่องอยู่ในทุกขเวทนาปุถุชนนั้น ก็มีความนอนเนื่องอยู่ด้วย
วิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้น.
ก็หรือว่า บุคคลใดมีความนอนเนื่องอยู่ด้วยวิจิกิจฉานุสัย จาก
ที่ใด, บุคคลนั้น ก็มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยปฏิฆานุสัย จากที่นั้น
ใช่ไหม ?
ปุถุชนมีความนอนเนื่องอยู่ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ ที่รูปธาตุ
อรูปธาตุ ปุถุชนนั้น มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยวิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้น
แต่ปุถุชนนั้น ไม่ใช่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยปฏิฆานุสัย จากที่นั้น,
บุคคลนั้นนั่นแหละ มีความนอนเนื่องอยู่ที่ทุกขเวทนา บุคคลนั้น
มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยวิจิกิจฉานุสัย และก็มีความนอนเนื่องอยู่ด้วย
ปฏิฆานุสัย จากที่นั้น.
จบ ปฏิฆานุสยมูละ ทิฏฐานุสยมูลี
ปฏิฆานุสยมูละ ภวราคานุสยมูลี :-
บุคคลใด มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยปฏิฆานุสัย จากที่ใด, บุคคล
นั้น ก็มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยภวราคานุสัย จากที่นั้น ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.

188
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 189 (เล่ม 83)

ก็หรือว่า บุคคลใดมีความนอนเนื่องอยู่ด้วยภวราคานุสัย จากที่
ใด, บุคคลนั้น ก็มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยปฏิฆานุสัย จากที่นั้น
ใช่ไหม ?
ไม่ใช่.
จบ ปฏิฆานุสยมูละ ภวราคานุสยมูลี
ปฏิฆานุสยมูละ อวิชชานุสยมูลี :-
บุคคลใด มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยปฏิฆานุสัย จากที่ใด, บุคคล
นั้น ก็มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยอวิชชานุสัย จากที่นั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า บุคคลใดมีความนอนเนื่องอยู่ด้วยอวิชชานุสัย จาก
ที่ใด, บุคคลนั้น ก็มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยปฏิฆานุสัย จากที่นั้น
ใช่ไหม ?
พระอนาคามี มีความนอนเนื่องอยู่ที่เวทนา ๓ ในกามธาตุ ที่
รูปธาตุ อรูปธาตุ พระอนาคามีนั้น ความนอนเนื่องอยู่ด้วยอวิชชานุสัย
จากที่นั้น แก่พระอนาคามีนั้น ไม่ใช่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยปฏิฆานุสัย
จากที่นั้น บุคคล ๓ จำพวก มีความนอนเนื่องอยู่ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ
ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ บุคคล ๓ จำพวกเหล่านั้น มีความนอนเนื่องอยู่
ด้วยอวิชชานุสัย จากที่นั้น แต่บุคคลเหล่านั้น ไม่ใช่มีความนอนเนื่อง

189
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 190 (เล่ม 83)

อยู่ด้วยปฏิฆานุสัย จากที่นั้น, บุคคลเหล่านั้นนั่นแหละ มีความนอน-
เนื่องอยู่ที่ทุกขเวทนา บุคคลเหล่านั้น มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยอวิชชา-
นุสัย และก็มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยปฏิฆานุสัย จากที่นั้น.
จบ ปฏิฆานุสยมูละ อวิชชานุสยมูลี
ปฏิฆานุสยมูลี จบ
มานานุสยมูล
มานานุสยมูละ ทิฏฐานุสยาทิมูลี :-
[๑๓๑๒] บุคคลใดมีความนอนเนื่องอยู่ด้วยมานานุสัย จาก
ที่ใด, บุคคลนั้น ก็มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยทิฏฐานุสัย ฯ ล ฯ วิจิกิจฉา-
นุสัย จากที่นั้น ใช่ไหม ?
บุคคล ๓ จำพวก มีความนอนเนื่องอยู่ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ
ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ บุคคลเหล่านั้น มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยมานานุสัย
จากที่นั้น แก่บุคคลเหล่านั้น ไม่ใช่มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยวิจิกิจฉา-
นุสัย จากที่นั้น, ปุถุชนมีความนอนเนื่องอยู่ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ
ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ ปุถุชนนั้นมีความนอนเนื่องอยู่ด้วยมานานุสัย และ
ก็มีความนอนเนื่องอยู่ด้วยวิจิกิจฉานุสัย จากที่นั้น.

190