พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 71 (เล่ม 83)

ภวราคานุสัย และมานานุสัย นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่านั้น
ณ ที่นั้น คือแก่บุคคล ๓ จำพวก ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ แต่กามราคานุสัย
ปฏิฆานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย ไม่ใช่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคล
เหล่านั้น ณ ที่นั้น, ภวราคานุสัย มานานุสัย ทิฎฐานุสัย และวิจิกิจ-
ฉานุสัย นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น คือแก่ปุถุชน ที่รูปธาตุ
อรูปธาตุ แต่กามราคานุสัย และปฏิฆานุสัย ไม่ใช่นอนเนื่องอยู่แก่
บุคคลนั้น ณ ที่นั้น.
จบ กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐานุสย -
วิจิกิจฉานุสยมูละ ภวราคานุสยมูลี
กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐานุสย - วิจิกิจฉา-
นุสยมูละ อวิชชานุสยมูลี :-
กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย และ
วิจิกิจฉานุสัย นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลใด ณ ที่ใด, อวิชชานุสัย ก็นอน-
เนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น ใช่ไหม ?
ไม่มี.
ก็หรือว่า อวิชชานุสัย นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลใด ณ ที่ใด,
กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย
ก็นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น ใช่ไหม ?

71
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 72 (เล่ม 83)

อวิชชานุสัย นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น คือแก่พระ-
อนาคามี ที่ทุกขเวทนา แต่กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย
ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย ไม่ใช่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น,
อวิชชานุสัย และมานานุสัย นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น คือ
แก่บุคคลนั้นนั่นแหละ ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ
แต่กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย ไม่ใช่
นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น, อวิชชานุสัย และมานานุสัย
นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น คือแก่บุคคล ๒ จำพวก ที่
รูปธาตุ อรูปธาตุ แต่กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย ทิฏฐานุสัย และ
วิจิกิจฉานุสัย ไม่ใช่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น, อวิชชา-
นุสัย กามราคานุสัย และมานานุสัย นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่านั้น
ณ ที่นั้น คือแก่บุคคลเหล่านั้นนั่นแหละ ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ
แต่ปฏิฆานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย ไม่ใช่นอนเนื่องอยู่แก่
บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น, อวิชชานุสัย และปฏิฆานุสัย นอนเนื่องอยู่แก่
บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น คือแก่บุคคลเหล่านั้นนั่นแหละ ที่ทุกขเวทนา
แต่กามราคานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย ไม่ใช่
นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น, อวิชชานุสัย มานานุสัย
ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น คือ
แก่ปุถุชน ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ แต่กามราคานุสัย และปฏิฆานุสัย ไม่

72
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 73 (เล่ม 83)

ใช่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น, อวิชชานุสัย กามราคานุสัย
มานานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น
ณ ที่นั้น คือแก่บุคคลนั้นนั่นแหละ ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ แต่
ปฏิฆานุสัย ไม่ใช่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น, อวิชชานุสัย
ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย นอนเนื่องอยู่
แก่บุคคลนั้น ที่นั้น คือแก่บุคคลนั้นนั่นแหละ ที่ทุกขเวทนา แต่
กามราคานุสัย และมานานุสัย ไม่ใช่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น,
จบ กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐานุสย -
วิจิกิจฉานุสยมูละ อวิชชานุสยมูลี
กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐานุสย - วิจิกิจฉานุสยมูล จบ
ปัญจกมูลกะ จบ
กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิกฐานุสย -
วิจิกิจฉานุสย - ภวราคานุสยมูล
ฉักกมูลกะ - กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐา-
นุสย - วิจิกิจฉานุสย - ภวราคานุสยมูละ อวิชชา-
นุสยมูลี :-
[๑๒๕๔] กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย

73
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 74 (เล่ม 83)

วิจิกิจฉานุสัย และภวราคานุสัย นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลใด ณ ที่ใด,
อวิชชานุสัย ก็นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น ใช่ไหม ?
ไม่มี.
ก็หรือว่า อวิชชานุสัย นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลใด ณ ที่ใด,
กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย วิจิกิจฉานุสัย และ
ภวราคานุสัย ก็นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น ใช่ไหม ?
อวิชชานุสัย มานานุสัย และภวราคานุสัย นอนเนื่องอยู่แก่
บุคคลนั้น ณ ที่นั้น คือแก่พระอนาคามี ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ แต่
กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย ไม่ใช่
นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น, อวิชชานุสัย และมานานุสัย
นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น คือ ก็บุคคลนั้นนั่นแหละ ที่
เวทนา ๒ ในกามธาตุ แต่กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย ทิฏฐานุสัย
วิจิกิจฉานุสัย และภวราคานุสัย ไม่ใช่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ
ที่นั้น, อวิชชานุสัย นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น คือแก่บุคคล
นั้นนั่นแหละ ที่ทุกขเวทนา แต่กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย มานานุสัย
ทิฏฐานุสัย วิจิกิจฉานุสัย และภวราคานุสัย ไม่ใช่นอนเนื่องอยู่แก่

74
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 75 (เล่ม 83)

บุคคลนั้น ณ ที่นั้น, อวิชชานุสัย มานานุสัย และภวราคานุสัย นอน-
เนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น คือแก่บุคคล ๒ จำพวก ที่รูปธาตุ
อรูปธาตุ แต่กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย
ไม่ใช่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น อวิชชานุสัย กามราคา-
นุสัย และมานานุสัย นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น คือแก่
บุคคลเหล่านั้นนั่นแหละ ที่เวทนา ๒ ในกามธาตุ แต่ปฏิฆานุสัย
ทิฏฐานุสัย วิจิกิจฉานุสัย และภวราคานุสัย ไม่ใช่นอนเนื่องอยู่แก่
บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น, อวิชชานุสัย และปฏิฆานุสัย นอนเนื่องอยู่แก่
บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น คือแก่บุคคลเหล่านั้นนั่นแหละ ที่ทุกขเวทนา
แก่กามราคานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย วิจิกิจฉานุสัย และภวราคา-
นุสัย ไม่ใช่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น, อวิชชานุสัย
มานานุสัย ทิฏฐานุสัย วิจิกิจฉานุสัย และภวราคานุสัย นอนเนื่อง
อยู่แก่บุคคลเหล่านั้น ณ ที่นั้น คือแก่ปุถุชน ที่รูปธาตุ อรูปธาตุ แต่
กามราคานุสัย และปฏิฆานุสัย ไม่ใช่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น,
อวิชชานุสัย กามราคานุสัย มานานุสัย ทิฏฐานุสัย และวิจิกิจฉานุสัย
นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น คือแก่บุคคลนั้นนั่นแหละ ที่
เวทนา ๒ ในกามธาตุ แต่ปฏิฆานุสัย และภวราคานุสัย ไม่ใช่นอน-
เนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น, อวิชชานุสัย ปฏิฆานุสัย ทิฏฐานุสัย

75
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 76 (เล่ม 83)

และวิจิกิจฉานุสัย นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ณ ที่นั้น คือแก่บุคคล
นั้นนั่นแหละ ที่ทุกขเวทนา แต่กามราคานุสัย มานานุสัย และ
ภวราคานุสัย ไม่ใช่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้นในภูมินั้น.
จบ กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐานุสย -
วิจิกิจฉานุสย - ภวราคานุสยมูละ อวิชชานุสยมูลี
กามราคานุสย - ปฏิฆานุสย - มานานุสย - ทิฏฐานุสย - วิจิกิจฉานุสย -
ภวราคานุสยมูล จบ
ฉักกมูลกะ จบ
อุปปัตติฏฐานปุคคโลกาสวาระ อนุโลม จบ

76
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 77 (เล่ม 83)

อุปปัตติฏฐานปุคคลวาระ ปัจจนิก
กามราคานุสยมูล
เอกมูลกะ - กามราคานุสยมูละ - ปฏิฆานุสยมูลี :-
[๑๒๕๕] กามราคานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลใด, ปฏิ-
ฆานุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า ปฏิฆานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลใด, กามราคา-
นุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ กามราคานุสยมูละ ปฏิฆานุสยมูลี
กามราคานุสยมูละ มานานุสยมูลี :-
กามราคานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลใด, มานานุสัย ก็ไม่
นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
กามราคานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่พระอนาคามี แต่มานานุสัย
ไม่ใช่ไม่นอนเนื่องอยู่แก่พระอนาคามีนั้น กามราคานุสัย ไม่นอนเนื่อง

77
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 78 (เล่ม 83)

และมานานุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่พระอรหันต์.
ก็หรือว่า มานานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลใด, กามราคา-
นุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ กามราคานุสยมูละ มานานุสยมูลี
กามราคานุสยมูละ ทิฏฐานุสยาทิมูลี :-
กามราคานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลใด, ทิฏฐานุสัย ฯ ล ฯ
วิจิกิจฉานุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า วิจิกิจฉานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลใด, กาม-
ราคานุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
วิจิกิจฉานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคล ๒ จำพวก กามราคา-
นุสัย ไม่ใช่ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่านั้น, วิจิกิจฉานุสัย ไม่
นอนเนื่อง และกามราคานุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคล ๒ จำพวก.
จบ กามราคานุสยมูละ ทิฏฐานุสยาทิมูลี

78
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 79 (เล่ม 83)

กามราคานุสยมูละ ภวราคานุสยาทิมูลี :-
กามราคานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลใด, ภวราคานุสัย
ฯลฯ อวิชชานุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
กามราคานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่พระอนาคามี แต่อวิชชานุสัย
ไม่ใช่ไม่นอนเนื่องอยู่แก่พระอนาคามีนั้น, กามราคานุสัย และอวิชชา-
นุสัยก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่พระอรหันต์.
ก็หรือว่า อวิชชานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลใด, กาม-
ราคานุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
จบ กามราคานุสยมูละ ภวราคานุสยมูลี
กามราคานุสยมูล จบ
ปฏิฆานุสยมูล
ปฏิฆานุสยมูละ มานานุสยมูลี :-
[๑๒๕๖] ปฏิฐานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลใด, มานา-
นุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ปฏิฆานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่พระอนาคามี แต่มานานุสัย
ไม่ใช่ไม่นอนเนื่องอยู่แก่พระอนาคามีนั้น, ปฏิฆานุสัย และมานานุสัย

79
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 80 (เล่ม 83)

ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่พระอรหันต์.
ก็หรือว่า มานานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลใด, ปฏิฆานุสัย
ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ ปฏิฆานุสยมูละ มานานุสยมูลี
ปฏิฆานุสยมูละ ทิฏฐานุสยาทิมูลี :-
ปฏิฆานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลใด, ทิฏฐานุสัย ฯ ล ฯ
วิจิกิจฉานุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า วิจิกิจฉานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลใด, ปฏิฆา-
นุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
วิจิกิจฉานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคล ๒ จำพวก แต่ปฏิฆา-
นุสัย ไม่ใช่ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลเหล่านั้น, วิจิกิจฉานุสัย และ
ปฏิฆานุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคล ๒ จำพวก.
จบ ปฏิฆานุสยมูละ ทิฏฐานุสยาทิมูลี
ปฏิฆานุสยมูละ ภวราคานุสยาทิมูลี :-
ปฏิฆานุสัย ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลใด, ภวราคานุสัย ฯ ล ฯ
อวิชชานุสัย ก็ไม่นอนเนื่องอยู่แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

80