พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 1179 (เล่ม 82)

กายสังขารมูละ จิตตสังขารมูลี :-
[๑๑๓๙] กายสังขารไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, จิตต-
สังขารก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งปัจฉิมจิตของบุคคลที่เกิดอยู่ในกามาวจรภูมิ
ก็ดี ปัจฉิมจิตของบุคคลที่เกิดอยู่ในกามาวจรภูมิจักเกิดในลำดับแห่งจิต
ใดก็ดี บุคคลที่กำลังเข้าจตุตถฌาณอยู่ก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่ในรูปาวจรภูมิ
ก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่ในอรูปาวจรภูมิก็ดี กายสังขารไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น แต่จิตตสังขารจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น,
ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิตก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี กาย-
สังขารไม่ใช่จักดับ และจิตตสังขารก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้น
ในภูมินั้น.
ก็หรือว่า จิตตสังขารไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, กาย-
สังขารก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ กายสังขารมูละ จิตตสังขารมูลี
กายสังขารมูล จบ

1179
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 1180 (เล่ม 82)

วจีสังขารมูล
วจีสังขารมูละ จิตตสังขารมูลี :-
[๑๑๔๐] วจีสังขารไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, จิตต-
สังขารก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งปัจฉิมจิตที่ไม่มีวิตกและไม่มีวิจารก็ดี ปัจ-
ฉิมจิตที่ไม่มีวิตกและไม่มีวิจารจักเกิดในลำดับแห่งจิตใดก็ดี บุคคลที่เข้า
ทุติยฌาน ตติยฌาน จตุตถฌานอยู่ก็ดี วจีสังขารไม่ใช่จักดับแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น แต่จิตตสังขารจักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น,
ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิตก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี วจี-
สังขารไม่ใช่จักดับ และจิตตสังขารก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมิ
นั้น.
ก็หรือว่า จิตตสังขารไม่ใช่จักดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, วจีสังขาร
ก็ไม่ใช่จักดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
จบ วจีสังขารมูละ จิตตสังขารมูลี
วจีสังขารมูล จบ
ปุคคโลกาสวาระ จบ
อนาคตวาระ ปัจจนิก จบ

1180
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 1181 (เล่ม 82)

ปัจจุปปันนาตีตวาระ อนุโลม
ปุคคลวาระ
กายสังขารมูล
กายสังขารมูละ วจีสังขารมูลี :-
[๑๑๔๑] กายสังขารกำลังดับแก่บุคคลใด, วจีสังขารก็เคยดับ
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า วจีสังขารเคยดับแก่บุคคลใด, กายสังขารก็กำลังดับ
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งจิตของบุคคลเหล่านั้นทั้งหมด เว้นลมอัส-
สาสะปัสสาสะสู่เสียแล้ว ในภังคขณะแห่งจิตก็ดี บุคคลที่กำลังเข้านิโรธ-
สมาบัติอยู่ก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี วจีสังขารเคยดับ
แก่บุคคลเหล่านั้น แต่กายสังขารไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น, ใน
ภังคขณะแห่งลมอัสสาสะปัสสาสะ วจีสังขารเคยดับ และกายสังขาร
ก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ กายสังขารมูละ วจีสังขารมูลี

1181
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 1182 (เล่ม 82)

กายสังขารมูละ จิตตสังขารมูลี :-
[๑๑๔๒] กายสังขารกำลังดับแก่บุคคลใด, จิตตสังขารก็เคย
ดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า จิตตสังขารเคยดับแก่บุคคลใด, กายสังขารก็กำลังดับ
แก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งจิตของบุคคลเหล่านั้นทั้งหมด เว้นลมอัส-
สาสะปัสสาสะเสียแล้ว ในภังคขณะแห่งจิตก็ดี บุคคลที่กำลังเข้านิโรธ-
สมาบัติอยู่ก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี จิตตสังขารเคยเกิด
แก่บุคคลเหล่านั้น แต่กายสังขารไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น, ใน
ภังคขณะแห่งลมอัสสาสะปัสสาสะ จิตตสังขารเคยดับ และกายสังขาร
ก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น.
จบ กายสังขารมูละ จิตตสังขารมูลี
กายสังขารมูล จบ

1182
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 1183 (เล่ม 82)

วจีสังขารมูล
วจีสังขารมูละ จิตตสังขารมูลี :-
[๑๑๔๓] วจีสังขารกำลังดับแก่บุคคลใด, จิตตสังขารก็เคยดับ
แก่บุคคล นั้น ใช่ไหม ?
ใช่.
ก็หรือว่า จิตตสังขารเคยดับแก่บุคคลใด, วจีสังขารก็กำลังดับ
แก่บุคคลนั้นใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งจิตของบุคคลเหล่านั้นทั้งหมด เว้นวิตกและ
วิจารเสียแล้ว ในภังคขณะแห่งจิตก็ดี บุคคลที่กำลังเข้านิโรธสมาบัติ
อยู่ก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี จิตตสังขารเคยดับแก่บุคคล
เหล่านั้น แต่วจีสังขารไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น, ในภังคขณะ
แห่งวิตกและวิจาร จิตตสังขารเคยดับ และวจีสังขารก็กำลังดับแก่บุคคล
เหล่านั้น.
จบ วจีสังขารมูละ จิตตสังขารมูลี
วจีสังขารมูล จบ
ปุคคลวาระ จบ

1183
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 1184 (เล่ม 82)

โอกาสวาระ
กายสังขารมูล
กายสังขารมูละ ฯ ล ฯ
[๑๑๔๔] กายสังขารกำลังดับในภูมิใด, ฯ ล ฯ
กายสังขารมูล จบ
โอกาสวาระ จบ
ปุคคโลกาสวาระ
กายสังขารมูล
กายสังขารมูละ วจีสังขารมูลี :-
[๑๑๔๕] กายสังขารกำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, วจีสังขาร
ก็เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่กำลังเข้าทุติยฌาน ตติยฌานอยู่ก็ดี ในภังคขณะแห่ง
ลมอัสสาสะปัสสาสะก็ดี กายสังขารกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น
แต่วจีสังขารไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลที่กำลังเข้า

1184
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 1185 (เล่ม 82)

ปฐมฌานซึ่งเกิดอยู่ในกามาวจรภูมิก็ดี ในภังคขณะแห่งลมอัสสาสะปัส-
สาสะก็ดี กายสังขารกำลังดับ และวจีสังขารก็เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้น
ในภูมินั้น.
ก็หรือว่า วจีสังขารเคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, กายสังขาร
ก็กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
บุคคลที่กำลังเข้าปฐมฌานอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งลม-
อัสสาสะปัสสาสะของบุคคลที่เกิดอยู่ในกามาวจรภูมิก็ดี เว้นลมอัสสาสะ-
ปัสสาสะของบุคคลเหล่านั้นนั่นแหละ ในภังคขณะแห่งจิตก็ดี บุคคลที่
เกิดอยู่ในรูปาวจรภูมิก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่ในอรูปาวจรภูมิก็ดี วจีสังขาร
เคยดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่กายสังขารไม่ใช่กำลังดับแก่
บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลที่กำลังเข้าปฐมฌานอยู่ก็ดี ในภังค
ขณะแห่งลมอัสสาสะปัสสาสะของบุคคลที่เกิดอยู่ในกามาวจรภูมิก็ดี วจี
สังขารเคยดับ และกายสังขารก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
จบ กายสังขารมูละ วจีสังขารมูลี
กายสังขารมูละ จิตตสังขารมูลี :-
[๑๑๔๖] กายสังขารกำลังดับ แก่บุคคลใดในภูมิใด, จิตต-
สังขารก็เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

1185
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 1186 (เล่ม 82)

ใช่.
ก็หรือว่า จิตตสังขารเคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, กายสังขาร
ก็กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งจิตของบุคคลเหล่านั้นทั้งหมด เว้นลมอัส-
สาสะปัสสาสะเสียแล้ว ในภังคขณะแห่งจิต จิตตสังขารเคยดับแก่บุคคล
เหล่านั้นในภูมินั้น แต่กายสังขารไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมิ
นั้น, ในภังคขณะแห่งลมอัสสาสะปัสสาสะ จิตตสังขารเคยดับ และ
กายสังขารก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
จบ กายสังขารมูละ จิตตสังขารมูลี
กายสังขารมูล จบ
วจีสังขารมูล
วจีสังขารมูละ จิตตสังขารมูลี :-
[๑๑๔๗] วจีสังขารกำลังดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, จิตตสังขาร
ก็เคยดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ใช่.

1186
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 1187 (เล่ม 82)

ก็หรือว่า จิตตสังขารเคยดับแก่บุคคลใดในภูมิใด, วจีสังขาร
ก็กำลังดับแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?
ในอุปปาทขณะแห่งจิตของบุคคลเหล่านั้นทั้งหมด เว้นวิตกและ
วิจารเสียแล้ว ในภังคขณะแห่งจิต จิตตสังขารเคยดับแก่บุคคลเหล่านั้น
ในภูมินั้น แต่วจีสังขารไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, ใน
ภังคขณะแห่งวิตกและวิจาร จิตตสังขารเคยดับ และวจีสังขารก็กำลังดับ
แก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.
จบ วจีสังขารมูละ จิตตสังขารมูลี
วจีสังขารมูล จบ
ปุคคโลกาสวาระ จบ
ปัจจุปปันนาตีตวาระ อนุโลม จบ

1187
ฉบับมหามกุฏฯ
พระอภิธรรมปิฎก ยมก เล่ม ๕ ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 1188 (เล่ม 82)

ปัจจุปปันนาตีตวาระ ปัจจนิก
ปุคคลวาระ
กายสังขารมูล
กายสังขารมูละ วจีสังขารมูลี :-
[๑๑๔๘] กายสังขารไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใด, วจีสังขาร
ก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
เคยดับ.
ก็หรือว่า วจีสังขารไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลใด, กายสังขารก็ไม่ใช่
กำลังดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
ไม่มี.
จบ กายสังขารมูละ วจีสังขารมูลี
กายสังขารมูละ จิตตสังขารมูลี :-
[๑๑๔๙] กายสังขารไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลใด, จิตตสังขาร
ก็ไม่ใช่เคยดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?
เคยดับ.

1188